top of page

Oyun Terapisi Nedir? Çocuklarda Terapi Süreci Nasıl İlerler?

26 Tem 2025
11 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 14 Eyl

Oyun terapisi sürecinde psikolog eşliğinde oyun yoluyla kendini ifade eden çocuk
Çocuğunuz için oyun terapisi mi düşünüyorsunuz? Oyun terapisi ile normal oyun arasındaki farkı, ilk görüşmeyi ve ne zaman psikolog desteği alınabileceğini inceleyin.

Oyun terapisi nedir? Oyun terapisi, çocuğun gelişim düzeyine uygun biçimde oyun, oyuncaklar, çizim, hikâye ve yaratıcı materyallerden yararlanılabilen yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Amaç yalnızca çocuğu oynatmak değil; eğitimli bir profesyonelle kurulan güvenli terapötik ilişki içinde çocuğun duygularını, yaşadığı güçlükleri ve davranışlarını gelişim düzeyine uygun yollarla ele almaktır.


Çocuklar yaşadıklarını her zaman yetişkinler gibi ayrıntılı cümlelerle anlatamayabilir. Bu nedenle çocuk psikoterapisinde konuşmanın yanında oyun ve yaratıcı yöntemlerden yararlanılabilir.


Ancak her çocuk için oyun terapisi gerekli değildir ve her psikolojik güçlük için aynı terapi yaklaşımı kullanılmaz.



Oyun Terapisi Nedir?


Association for Play Therapy, oyun terapisini eğitimli profesyonellerin teorik bir model çerçevesinde oyunun terapötik özelliklerinden sistematik biçimde yararlandığı kişilerarası bir süreç olarak tanımlar.


Bu tanımda üç nokta önemlidir:

  • Eğitimli bir profesyonel vardır.

  • Belirli bir terapi yaklaşımı ve hedefi vardır.

  • Oyun, terapötik süreç içinde kullanılır.


Dolayısıyla çocukla birlikte:

  • Lego yapmak,

  • Oyuncak oynamak,

  • Resim çizmek

tek başına oyun terapisi değildir.



Oyun Çocuklar İçin Neden Kullanılır?


Çocukların:

  • Dil becerileri,

  • Soyut düşünme kapasitesi,

  • Duygularını tanımlama becerileri

henüz gelişim sürecindedir.


Bir yetişkin:

“Son birkaç haftadır kendimi kaygılı hissediyorum.”

diyebilir.


Bir çocuk ise bunu:

  • Sürekli ayrılmak istememe,

  • Karın ağrısı,

  • Öfke,

  • Okula gitmek istememe,

  • Oyundaki tekrar eden temalar

gibi farklı şekillerde gösterebilir.


Bu nedenle oyun, bazı çocuklar için konuşmanın yanında önemli bir iletişim aracı olabilir. NHS de oyun terapisini özellikle küçük çocukların duygularını ifade etmesine yardımcı olabilecek yaratıcı terapi biçimlerinden biri olarak tanımlamaktadır.



Oyun Terapisi Normal Oyundan Farklı mı?


Evet.

Çocuğun evde kendi kendine oynaması gelişimi açısından oldukça değerlidir.


Ancak oyun terapisinde:

  • Belirli bir terapi çerçevesi,

  • Profesyonel ilişki,

  • Terapi hedefleri,

  • Etik ve gizlilik kuralları,

  • Düzenli değerlendirme

bulunur.


Terapist çocuğun oyununa yalnızca:

“Ne oynuyor?”

diye bakmaz.


Aynı zamanda:

  • Çocuğun ilişki kurma biçimi,

  • Duygularını nasıl ifade ettiği,

  • Zorlanma karşısında nasıl tepki verdiği,

  • Terapi sürecindeki değişimler

gibi alanları bütün bağlamıyla değerlendirir.



Terapist Çocuğun Oyunundan Her Şeyi Anlayabilir mi?


Hayır.

Bu önemli bir yanlış inanıştır.


Örneğin çocuk oyunda:

  • Bir bebeği cezalandırdı,

  • Bir oyuncak arabayı sürekli çarptı,

  • Bir karakteri öldürdü

diye gerçek yaşamında mutlaka belirli bir olay yaşadığı sonucuna varılmaz.


Çocukların oyunları:

  • Hayal gücü,

  • İzledikleri içerikler,

  • Günlük deneyimler,

  • Gelişim düzeyi,

  • Duygular

gibi birçok şeyden etkilenebilir.


Tek bir oyun davranışından kesin psikolojik sonuç çıkarmak uygun değildir.



Oyun Terapisi Hangi Durumlarda Düşünülebilir?


Çocuğun yaşına ve ihtiyacına göre oyun temelli psikolojik çalışma şu alanlarda değerlendirilebilir:

  • Kaygı ve korkular,

  • Ayrılık güçlükleri,

  • Yoğun öfke,

  • Davranış değişiklikleri,

  • Yas ve kayıp,

  • Aile içindeki önemli değişiklikler,

  • Sosyal veya duygusal güçlükler,

  • Bazı travmatik yaşantılar,

  • Çocuğun duygularını ifade etmekte zorlanması.


Ancak bu listedeki herhangi bir davranış:

“Çocuğun kesin oyun terapisine ihtiyacı var.”

anlamına gelmez.


Önce çocuğun yaşadığı güçlüğün ne olduğu değerlendirilmelidir.



Oyun Terapisi Her Davranış Problemi İçin Kullanılır mı?


Hayır.


Örneğin çocuk:

  • Derste dikkatini sürdüremiyor,

  • Kalem tutmakta zorlanıyor,

  • Konuşması gecikmiş,

  • Duyusal hassasiyet yaşıyor

olabilir.


Bunların her biri farklı değerlendirme gerektirebilir.


İhtiyaca göre:

  • Psikolog,

  • Çocuk ve ergen psikiyatristi,

  • Dil ve konuşma terapisti,

  • Ergoterapist,

  • Çocuk doktoru

gibi farklı uzmanlık alanları gerekebilir.


Her güçlüğü:

“Oyun terapisiyle çözelim.”

şeklinde ele almak doğru değildir.



DEHB İçin Oyun Terapisi Yapılır mı?


DEHB olan bir çocuk psikolojik destek sürecinde oyun temelli tekniklerden yararlanabilir.

Ancak oyun terapisi tek başına:

“DEHB tedavisi”

olarak görülmemelidir.


DEHB değerlendirmesi:

  • Dikkat,

  • hiperaktivite,

  • Dürtüsellik,

  • Okul,

  • Ev yaşamı,

  • Gelişim öyküsü

gibi alanları kapsayan daha geniş bir süreçtir.


Tedavi planında yaşa göre ebeveyn davranış yönetimi eğitimi, okul düzenlemeleri, psikolojik müdahaleler ve gerektiğinde tıbbi tedavi gibi farklı bileşenler bulunabilir.



Otizmde Oyun Terapisi Kullanılır mı?


Bazı otizmli çocuklarda psikolojik destek sırasında oyun veya yaratıcı yöntemlerden yararlanılabilir.

Ancak otizmli her çocuğun:

“oyun terapisine ihtiyacı vardır”

denemez.


Çocuğun ihtiyacı:

  • İletişim,

  • Günlük yaşam,

  • Duyusal özellikler,

  • Oyun becerileri,

  • Kaygı,

  • Davranış veya duygusal alanlar

üzerinden değerlendirilmelidir.


Otizm tanısının kendisi otomatik olarak belirli bir terapi yöntemini gerektirmez.



Travma Yaşamış Her Çocuğa Oyun Terapisi Uygulanır mı?


Hayır.

Oyun, travmayla çalışan çocuk terapilerinin bir parçası olabilir.


Ancak travma sonrası stres bozukluğu gibi belirli klinik durumlarda kullanılan tedavinin kanıta dayalı ve çocuğun yaşına uygun olması gerekir.


Örneğin NICE, çocuk ve gençlerde PTSD tedavisi için yaşa göre uyarlanmış travma odaklı bilişsel davranışçı terapiyitemel tedavi seçenekleri arasında önermektedir.


Dolayısıyla:

“Travma yaşadı → oyun terapisi gerekir.”

şeklinde otomatik bir yönlendirme yapılmamalıdır.



Alt Islatma Oyun Terapisiyle Geçer mi?


Alt ıslatma gibi belirtiler yalnızca psikolojik nedenlerden kaynaklanmaz.


Öncelikle:

  • Çocuğun yaşı,

  • Tuvalet gelişimi,

  • Kabızlık,

  • İdrar yolu problemleri,

  • Uyku,

  • Tıbbi nedenler

değerlendirilmelidir.


Psikolojik faktörler bazı çocuklarda rol oynayabilir ancak:

“Altını ıslatıyor, oyun terapisine başlayalım.”

yaklaşımı yeterli değildir.


Gerektiğinde çocuk doktoru değerlendirmesi önemlidir.



Kekemelik İçin Oyun Terapisi Uygulanır mı?


Kekemelik bir konuşma akıcılığı problemidir.


Çocuğun konuşmasında:

  • Tekrarlar,

  • Uzatmalar,

  • Bloklar

belirginse dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi öncelikli olabilir.


Çocuğun kekemelik nedeniyle:

  • Kaygı,

  • Utanma,

  • Sosyal geri çekilme

yaşaması durumunda psikolojik destek ayrıca düşünülebilir.


Ancak oyun terapisi kekemeliğin temel tedavisi olarak sunulmamalıdır.



Kardeş Kıskançlığında Oyun Terapisi Gerekir mi?


Yeni kardeş geldikten sonra:

  • Daha fazla ilgi istemek,

  • Ebeveyne yapışmak,

  • Zaman zaman kıskançlık göstermek

çocuklarda görülebilir.


Her kardeş kıskançlığı terapi gerektirmez.


Ancak değişiklik:

  • Uzun sürüyor,

  • Çok yoğun öfke oluşturuyor,

  • Çocuğun günlük yaşamını belirgin etkiliyor,

  • Aile ilişkilerini ciddi biçimde zorlaştırıyorsa

psikolojik değerlendirme düşünülebilir.



Boşanma Sonrası Her Çocuğun Terapi Alması Gerekir mi?


Hayır.

Ebeveyn ayrılığı çocuk için önemli bir yaşam değişikliğidir ancak her çocuk otomatik olarak terapiye ihtiyaç duymaz.


Çocuğun:

  • Yaşı,

  • Ayrılığın nasıl yönetildiği,

  • Ebeveynler arasındaki çatışma,

  • Günlük düzenin ne kadar değiştiği,

  • Çocuğun verdiği tepkiler

önemlidir.


Özellikle uzun süre devam eden:

  • Yoğun kaygı,

  • Öfke,

  • İçe kapanma,

  • Okul problemleri,

  • Uyku değişiklikleri

varsa değerlendirme düşünülebilir.



Yas Yaşayan Çocukta Oyun Terapisi Kullanılabilir mi?


Bazı çocuklarda evet.


Çocuklar ölüm ve kaybı yaşlarına göre farklı biçimde anlar.


Oyun, çizim ve hikâye gibi yöntemler çocuğun:

  • Kaybı anlamlandırmasına,

  • Duygularını ifade etmesine

yardımcı olmak için psikolojik süreçte kullanılabilir.


Ancak yas tek başına bir hastalık değildir ve her kayıp sonrası terapi zorunlu değildir.



Oyun Terapisi Kaç Yaş İçin Uygundur?


Kesin bir yaş sınırı yoktur.


Oyun temelli psikoterapi özellikle okul öncesi ve okul çağındaki çocuklarda sık kullanılabilir.

Ancak yöntemin uygunluğu yalnızca takvim yaşına bağlı değildir.


Şunlar da önemlidir:

  • Çocuğun gelişim düzeyi,

  • Dil becerileri,

  • Başvuru nedeni,

  • Terapi hedefleri,

  • Uzmanın kullandığı yaklaşım.


Bu nedenle:

“3–12 yaş arasındaki herkes için oyun terapisi uygundur.”

gibi kesin bir kural kullanmak doğru değildir.



2 Yaşındaki Çocuk Oyun Terapisine Gidebilir mi?


Bu yaşta çocuğun yaşadığı sorun önce gelişimsel bağlamda değerlendirilmelidir.


Çok küçük çocuklarda çalışmalar çoğu zaman:

  • Ebeveyn–çocuk etkileşimi,

  • Ebeveyn görüşmeleri,

  • Gelişimsel değerlendirme

üzerinden ilerleyebilir.


Dolayısıyla iki yaşındaki bir çocuk için doğrudan standart bireysel oyun terapisi planlanacağını varsaymak doğru değildir.



Ergenlerde Oyun Terapisi Kullanılır mı?


Bazı ergenlerde:

  • Sanat,

  • Oyun,

  • Yaratıcı materyaller

psikoterapinin bir parçası olabilir.


Ancak ergenlik döneminde terapi genellikle gelişim düzeyine göre daha fazla:

  • Konuşma,

  • Bilişsel çalışma,

  • Duygu ve davranışların değerlendirilmesi

içerebilir.


Yöntem yaşa göre değil, kişinin ihtiyacına göre seçilmelidir.



Oyun Terapisi Seansında Ne Olur?


Terapi yaklaşımına göre süreç değişebilir.


Çocuk:

  • Figürler,

  • Oyuncak ev,

  • Kuklalar,

  • Bloklar,

  • Resim,

  • Hikâyeler,

  • Oyunlar

kullanabilir.


Bazı yaklaşımlarda çocuk daha fazla yönlendirir.


Bazılarında terapist belirli bir hedef doğrultusunda yapılandırılmış etkinlikler kullanabilir.


AACAP da oyun terapisinde oyuncak, blok, kukla, çizim ve oyunların duyguları tanıma ve ifade etmede kullanılabileceğini belirtmektedir.



Terapist Çocukla Sadece Oynar mı?


Hayır.

Dışarıdan bakıldığında seans:

“İki kişi oyuncak oynuyor.”

gibi görünebilir.


Ancak eğitimli terapist:

  • Terapötik ilişkiyi,

  • Çocuğun duygusal tepkilerini,

  • İletişimini,

  • Davranış örüntülerini,

  • Terapi hedeflerini

dikkate alarak çalışır.


Terapistin yaptığı şey yalnızca çocuğu eğlendirmek değildir.



Oyun Terapisi Yönlendirmeli mi, Serbest mi Olur?


Her ikisi de farklı terapi modellerinde kullanılabilir.


Çocuk Merkezli / Daha Az Yönlendirici Yaklaşımlar

Çocuğun oyun seçimine ve ritmine daha fazla alan verilebilir.


Daha Yapılandırılmış Yaklaşımlar

Terapist:

  • Duygu tanıma,

  • Kaygıyla baş etme,

  • Belirli sosyal beceriler

gibi bir hedef için daha planlı oyunlar kullanabilir.


Bir yaklaşımın diğerinden her durumda daha iyi olduğu söylenemez.

Seçim:

  • Çocuğun ihtiyacı,

  • Hedefler,

  • Uygulayıcının eğitimi

ile ilişkili olmalıdır.



Oyun Terapisine Başlamadan Önce İlk Görüşmede Ne Olur?


Çoğu çocuk psikoterapisi sürecinde önce başvuru nedenini anlamak önemlidir.


Aileyle:

  • Çocuğun gelişim öyküsü,

  • Ev yaşamı,

  • Okul veya kreş,

  • Davranış değişiklikleri,

  • Uyku,

  • Sosyal ilişkiler,

  • Ailenin gözlemlediği güçlükler

konuşulabilir.


İlk görüşmenin biçimi terapiste ve çocuğun yaşına göre değişebilir.


Bazı durumlarda önce ebeveynle görüşülür, bazı durumlarda çocuk da ilk görüşmenin bir bölümüne katılabilir.



İlk Seansta Çocuk Hemen Oyun Oynamak Zorunda mı?


Hayır.


Bazı çocuklar yeni bir yetişkin ve yeni bir ortam karşısında önce:

  • Çekingen,

  • Sessiz,

  • Ebeveynine yakın

olabilir.


Çocuğun ilk seansta hemen:

“İç dünyasını göstermesi”

beklenmez.


Terapötik ilişkinin kurulması zaman alabilir.

Çocuğu:

“Hadi anlat, neden üzgünsün?”

veya:

“Terapistinle oyna.”

diye zorlamak gerekli değildir.



Çocuk Terapiye Gitmek İstemiyorsa Ne Yapılmalı?


Önce neden istemediğini anlamaya çalışmak gerekir.


Çocuk:

  • Yeni bir yere gitmekten,

  • Ebeveynden ayrılmaktan,

  • “Bende bir sorun var.” düşüncesinden

rahatsız olabilir.


Çocuğa terapi:

“Yaramaz olduğun için gideceksin.”

şeklinde sunulmamalıdır.


Yaşına uygun biçimde:

“Seni zorlayan şeyleri anlamana yardımcı olacak biriyle görüşeceğiz.”

gibi daha nötr bir açıklama yapılabilir.



Ebeveyn Oyun Terapisi Seansına Girer mi?


Her zaman değil.


Bu:

  • Çocuğun yaşı,

  • Terapi yaklaşımı,

  • Başvuru nedeni,

  • Terapötik hedefler

gibi faktörlere göre değişebilir.


Bazı çalışmalarda ebeveyn doğrudan sürecin parçasıdır.

Bazı bireysel oyun terapilerinde ise çocuk terapistle yalnız çalışır ve ebeveynle ayrıca görüşmeler yapılır.


Dolayısıyla:

“Oyun terapisinde ebeveyn kesinlikle odaya giremez.”

veya:

“Ebeveyn her seansta içeride olmalıdır.”

şeklinde bir kural yoktur.



Ebeveynle Ayrı Görüşme Neden Yapılır?


Çocuğun davranışı yalnızca terapi odasında değerlendirilmez.


Ebeveyn:

  • Evde neler olduğunu,

  • Son dönemdeki değişiklikleri,

  • Okuldan gelen bilgileri,

  • Uyku veya rutin problemlerini

paylaşabilir.


Aynı zamanda terapist ebeveynle:

  • İletişim biçimi,

  • Sınırlar,

  • Günlük rutin,

  • Çocuğu destekleme yolları

üzerinde çalışabilir.


Çocuk psikoterapisi yalnızca haftada bir odada yapılan görüşmeden ibaret olmayabilir.



Terapist Çocuğun Oyunda Söylediği Her Şeyi Aileye Anlatır mı?


Hayır.

Çocuğun da yaşına uygun biçimde gizliliğe ihtiyacı vardır.


Ebeveyne genellikle:

  • Genel süreç,

  • Hedefler,

  • Evde desteklenebilecek alanlar

hakkında geri bildirim verilebilir.


Çocuğun seans sırasında söylediği veya oynadığı her ayrıntının aktarılması terapötik güveni bozabilir.


Ancak çocuğun:

  • Kendisine,

  • Başkasına

zarar verme riski veya ciddi güvenlik endişesi varsa gizliliğin sınırları farklılaşabilir.


Gizlilik kuralları başlangıçta aile ve çocuğa yaşına uygun biçimde açıklanmalıdır.



Oyun Terapisi Kaç Seans Sürer?


Sabit bir seans sayısı yoktur.


Eski içeriklerde sıkça:

“8–12 seansta sonuç alınır.”

gibi ifadeler görülür.


Ancak terapi süresi:

  • Başvuru nedeni,

  • Sorunun ne kadar süredir devam ettiği,

  • Çocuğun yaşı,

  • Aile ve çevresel faktörler,

  • Eşlik eden başka güçlükler,

  • Terapinin hedefleri

gibi birçok faktöre bağlıdır.


AACAP da çocuk psikoterapisini hızlı ve tek tip bir çözüm olarak değil, zaman içinde ilerleyen karmaşık bir süreç olarak tanımlar.



Oyun Terapisi Haftada Kaç Gün Yapılır?


Herkes için aynı sıklık gerekli değildir.


Birçok psikoterapi süreci düzenli görüşmelerle yürütülür ancak:

  • Haftalık,

  • Daha seyrek,

  • Gerektiğinde daha yoğun

planlar kullanılabilir.


Görüşme sıklığı çocuğun ihtiyacına ve kullanılan terapi yaklaşımına göre belirlenmelidir.



Birkaç Seansta Sonuç Görülmezse Terapi İşe Yaramıyor mu?


Mutlaka değil.


Bazı çocuklarda ilk dönem:

  • Ortama alışma,

  • Terapistle güven ilişkisi kurma,

  • Değerlendirme

ile geçebilir.


Aynı zamanda terapi hedefleri düzenli olarak gözden geçirilmelidir.


Aylarca devam eden bir süreçte:

  • Hedeflerin ne olduğu,

  • Değişimin nasıl değerlendirildiği,

  • Farklı bir yaklaşım gerekip gerekmediği

aileyle konuşulabilmelidir.


Terapi belirsiz biçimde sonsuza kadar sürmemelidir.



Oyun Terapisi Çocuğun Davranışını Hemen Düzeltir mi?


Hayır.

Terapi:

“Çocuğu düzeltmek”

için yapılan bir süreç değildir.


Örneğin yoğun öfke yaşayan bir çocuk için amaç yalnızca:

“Artık öfkelenmesin.”

olmayabilir.


Önce:

  • Öfkenin hangi durumlarda ortaya çıktığı,

  • Çocuğun ne yaşadığı,

  • Aile ve çevrenin nasıl tepki verdiği

anlaşılmalıdır.


Davranış çoğu zaman daha geniş bir bağlamın parçasıdır.



Oyun Terapisinin Etkili Olduğu Nasıl Anlaşılır?


Değerlendirme yalnızca çocuğun seans sırasında:

“daha güzel oynaması”

üzerinden yapılmaz.


Başlangıçta belirlenen hedeflere göre:

  • Kaygının azalması,

  • Okula katılım,

  • Aile içi iletişim,

  • Öfke davranışları,

  • Sosyal katılım,

  • Duyguları ifade etme,

  • Günlük işlevsellik

gibi alanlar takip edilebilir.


Ebeveyn ve gerektiğinde okul gözlemleri de önemli olabilir.



Oyun Terapisinin Bilimsel Kanıtı Var mı?


Oyun terapisi üzerine randomize kontrollü çalışmalar dahil olmak üzere genişleyen bir araştırma literatürü bulunmaktadır. Association for Play Therapy, 2000–2023 arasında farklı araştırma tasarımlarını kullanan 137 nitelikli oyun terapisi çalışmasını derlemiştir.


Ancak bundan:

“Oyun terapisi her çocuk ve her psikolojik sorun için etkilidir.”

sonucu çıkarılmamalıdır.


Bilimsel açıdan önemli olan:

  • Çocuğun yaşadığı spesifik sorun,

  • O sorun için kanıtı olan müdahaleler,

  • Kullanılan oyun terapisi modeli,

  • Uygulayıcının eğitimi

birlikte değerlendirilmesidir.



Oyun Terapisti Kim Olmalı?


Oyun terapisi, yalnızca oyuncaklarla çalışmayı bilen herhangi bir kişinin uyguladığı bir yöntem değildir.


Çocuk psikoterapisi:

  • Ruh sağlığı alanında uygun mesleki yetkinlik,

  • Çocuk gelişimi bilgisi,

  • Kullanılan terapi yaklaşımında eğitim,

  • Etik ve gizlilik bilgisi

gerektirir.


Cliniq'in güncel psikoterapi sayfası da oyun terapisinin uygun eğitim ve yetkinliğe sahip profesyoneller tarafından uygulanması gerektiğini açıkça belirtmektedir.



Sertifika Alan Herkes Oyun Terapisi Yapabilir mi?


Yalnızca kısa bir kurs veya sertifikanın bulunması tek başına kişinin çocuk psikoterapisi yürütmek için gerekli mesleki yetkinliğe sahip olduğunu göstermez.


Aileler uzman seçerken:

  • Temel mesleki eğitimini,

  • Çocuklarla çalışma deneyimini,

  • Oyun terapisi eğitimini,

  • Süpervizyon geçmişini,

  • Kullandığı yaklaşımı

sorabilir.


Özellikle çocuk ruh sağlığında profesyonelin temel mesleki yetkinliği önemlidir.



Oyun Terapisi ile Ergoterapi Aynı mı?


Hayır.

İkisinde de oyun kullanılabilir ancak amaç farklı olabilir.


Oyun Terapisi

Psikoterapi kapsamında:

  • Duygular,

  • Davranış,

  • Kaygı,

  • ilişkiler,

  • Zorlayıcı yaşam deneyimleri

gibi psikolojik alanları ele alabilir.


Ergoterapi

Çocuğun:

  • Oyun,

  • Öz bakım,

  • İnce motor,

  • Duyusal özellikler,

  • Okul aktiviteleri,

  • Günlük yaşam katılımı

gibi alanlarını değerlendirir.


Bir aktivitede oyuncak kullanılması iki alanı aynı hizmet yapmaz.



Oyun Terapisi ile Çocuk Gelişimi Aynı mı?


Hayır.


Çocuk gelişimi değerlendirmesi çocuğun:

  • Bilişsel,

  • Dil,

  • Sosyal,

  • Motor,

  • Günlük yaşam

gelişimini ele alabilir.


Oyun terapisi ise psikoterapi yaklaşımlarından biridir.


Çocuğun gelişimsel gecikmesi varsa yalnızca psikolojik terapi yapmak yeterli olmayabilir.



Hangi Durumlarda Önce Daha Kapsamlı Değerlendirme Gerekebilir?


Özellikle çocukta:

  • Belirgin gelişimsel gerileme,

  • Konuşma becerilerinde kayıp,

  • Ciddi okul güçlüğü,

  • Tekrarlayan bayılma veya nöbet benzeri durum,

  • Yoğun yeme veya uyku problemi,

  • Kendisine zarar verme,

  • Ölmek istediğini söyleme,

  • Gerçeklikle bağlantısında belirgin değişiklik

varsa yalnızca standart oyun terapisine başlamak yerine uygun tıbbi ve psikiyatrik değerlendirme gerekebilir.



Çocuk Kendine Zarar Vermekten veya Ölmekten Bahsediyorsa Ne Yapılmalı?


Bu tür ifadeler:

“Çocuk işte, ne dediğini bilmiyor.”

diye geçiştirilmemelidir.


Özellikle:

  • Kendisine zarar verme düşüncesi,

  • Plan,

  • Girişim,

  • Güvenliğini sağlayamama

durumunda rutin oyun terapisi randevusu beklenmemelidir.


Türkiye'de 112 Acil aranabilir veya en yakın acil sağlık kuruluşuna başvurulabilir.



Çocuklarda Duygusal ve Davranışsal Güçlükler İçin Ne Zaman Psikolog Değerlendirmesi Düşünülebilir?


Özellikle çocuğunuzda:

  • Uzun süren yoğun korkular,

  • Belirgin içe kapanma,

  • Tekrarlayan yoğun öfke,

  • Okula gitmek istememe,

  • Uyku veya davranışta belirgin değişiklik,

  • Ailedeki önemli bir değişiklik sonrası uzun süren zorlanma,

  • Arkadaş ilişkilerinde belirgin güçlük,

  • Duygularını ifade etmekte yoğun zorlanma

görülüyorsa psikolog değerlendirmesi düşünülebilir.


Amaç çocuğu hemen belirli bir terapi yöntemine başlatmak değil, önce yaşadığı güçlüğü anlamaktır.



Cliniq'te Oyun Terapisi Nasıl Ele Alınır?


Cliniq'te çocuk psikolojik görüşmelerinde yöntem çocuğun:

  • Yaşı,

  • Gelişim düzeyi,

  • Başvuru nedeni,

  • Günlük yaşamda yaşadığı güçlükler

dikkate alınarak planlanır.


İhtiyaca göre:

  • Oyun,

  • Gözlem,

  • Çocukla bireysel görüşme,

  • Ebeveyn görüşmeleri

sürecin parçası olabilir.


Amaç daha ilk görüşmede:

“Bu çocuk oyun terapisi almalı.”

sonucuna ulaşmak değildir.


Önce:

  • Ailenin gözlemleri,

  • Çocuğun mevcut güçlükleri,

  • Ev ve okul yaşamı,

  • Terapiden beklenen hedefler

değerlendirilebilir.


Kullanılacak oyun terapisi yaklaşımı ise uzman profesyonelin doğrulanmış eğitim ve yetkinliğiyle uyumlu olmalıdır.



Van'da Oyun Terapisi İçin Psikolog Değerlendirmesi


Çocuğunuzun:

  • Kaygısı,

  • Öfkesi,

  • İçe kapanması,

  • Davranış değişiklikleri,

  • Aile veya okul yaşamındaki güçlükleri

sizi düşündürüyorsa psikolojik değerlendirme düşünülebilir.


Cliniq Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde Van / İpekyolu'nda çocuklara yönelik yüz yüze psikolog desteği sunulmaktadır. Güncel Cliniq hizmetlerinde çocuk psikoterapisinde oyun ve ebeveyn görüşmeleri ihtiyaca göre sürecin parçası olabilir.


İlk görüşmeye:

“Çocuğum kesin oyun terapisi almalı.”

diye karar vererek gelmeniz gerekmez.


Çocuğunuzu günlük yaşamda neyin zorladığını anlatmanız uygun sonraki adımı değerlendirmek için yeterlidir.



Cliniq


Sağlıklı Yaşam Merkezi

Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G

İpekyolu / Van 65100


Telefon:

0432 502 72 22


WhatsApp:

0501 369 43 26


Çalışma Saatleri:

Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00

Cumartesi: 09:00–18:00


Ücretsiz Ön Görüşme Al

WhatsApp'tan Bilgi Al



Sık Sorulan Sorular


Oyun terapisi nedir?

Oyun terapisi, eğitimli bir ruh sağlığı profesyonelinin belirli bir psikoterapi yaklaşımı içerisinde oyun ve yaratıcı materyallerden yararlandığı terapötik süreçtir. Sıradan oyundan farklı olarak belirli hedefleri, mesleki çerçevesi ve değerlendirme süreci vardır.


Oyun terapisi kaç yaş için uygundur?

Kesin bir yaş aralığı yoktur. Özellikle okul öncesi ve okul çağındaki çocuklarda sık kullanılabilir. Ancak uygunluk çocuğun takvim yaşından çok gelişim düzeyi, yaşadığı güçlük, terapi hedefleri ve kullanılacak yönteme göre değerlendirilmelidir.


Oyun terapisi kaç seans sürer?

Herkes için geçerli sabit bir seans sayısı bulunmaz. Süre; çocuğun yaşadığı güçlüğe, hedeflere, aile ve çevresel faktörlere ve terapi sürecindeki değişime göre belirlenir. “8–12 seansta kesin sonuç alınır” şeklinde garanti vermek doğru değildir.


Oyun terapisinde aile seansa girer mi?

Yaklaşıma göre değişebilir. Bazı terapilerde ebeveyn doğrudan çalışmaya katılırken bazı bireysel süreçlerde çocuk terapistle görüşür ve ebeveynle ayrı görüşmeler yapılır. Plan çocuğun yaşına ve ihtiyacına göre oluşturulur.


Oyun terapisinde çocuk sadece oyun mu oynar?

Dışarıdan öyle görünebilir ancak terapi belirli bir profesyonel çerçeve içinde yürütülür. Oyun çocuğun iletişim, duygu ve davranışlarını yaşına uygun biçimde ele almak için kullanılabilir. Terapistin görevi çocuğu yalnızca eğlendirmek değildir.


Her davranış problemi için oyun terapisi gerekir mi?

Hayır. Davranış değişikliklerinin gelişimsel, psikolojik, tıbbi veya çevresel birçok nedeni olabilir. Önce problemin ne olduğu değerlendirilmelidir. Çocuğun ihtiyacına göre farklı psikolojik yaklaşımlar veya başka uzmanlık alanları gerekebilir.


Oyun terapisti seçerken neye dikkat edilmeli?

Uzmanın temel mesleki eğitimi, çocuklarla çalışma deneyimi ve kullandığı oyun terapisi yaklaşımındaki eğitimi sorgulanabilir. Yalnızca kısa bir sertifika, tek başına kapsamlı çocuk psikoterapisi yetkinliği anlamına gelmez.



Önerilen Konular


  • Çocuklarda Kaygı Belirtileri Nelerdir?

  • Çocuğum Çok Çabuk Öfkeleniyor

  • Çocuklarda DEHB Nedir? Belirtileri ve Değerlendirme Süreci

  • Otizm Nedir? Otizm Spektrumunu Anlamak

  • Çocuklarda Uyku Problemlerinin Nedenleri

  • Çocuğuma Nasıl Sınır Koymalıyım?

  • Ergoterapi Nedir?

  • Psikoterapi Nedir?

  • Van Psikolog


Kaynaklar


  • Association for Play Therapy – Oyun Terapisi Tanımı: Oyun terapisinin eğitimli profesyonelin teorik bir model çerçevesinde oyunun terapötik özelliklerini sistematik biçimde kullandığı profesyonel bir süreç olarak tanımlanması.

  • American Academy of Child and Adolescent Psychiatry – Psychotherapy for Children and Adolescents:Oyun terapisinde oyuncak, blok, kukla, çizim ve oyunların duygu ve davranışların ele alınmasında kullanılabilmesi; çocuk psikoterapisinin tek tip veya hızlı çözüm olmaması.

  • NHS – Children and Young People Mental Health Support: Oyun terapisinin özellikle daha küçük çocukların zor veya karmaşık duygularını ifade etmesine yardımcı olmak için kullanılabilen yaratıcı psikoterapi biçimlerinden biri olması.

  • Association for Play Therapy – Research Resources: Oyun terapisi alanında randomize kontrollü çalışmalar dahil farklı araştırma tasarımlarının bulunması ve uygulamanın güncel araştırmayla desteklenmesi gerekliliği.

  • NICE – PTSD in Children and Young People: Travma sonrası stres gibi belirli klinik sorunlarda yaşa uyarlanmış ve kanıta dayalı tedavilerin seçilmesi; çocuk ve gençlerde travma odaklı bilişsel davranışçı terapinin temel seçeneklerden biri olması.

  • Cliniq – Psikoterapi: Çocuk psikoterapisinin yaş ve gelişim düzeyine göre düzenlenmesi; oyun, gözlem, bireysel çalışma ve ebeveyn görüşmelerinin ihtiyaca göre süreçte kullanılabilmesi; oyun terapisinin uygun eğitim ve mesleki yetkinlik gerektirmesi.

  • Cliniq – Van Psikolog: Van / İpekyolu'nda çocuk, ergen ve yetişkin psikolojik desteği; çocuğun davranış, okul yaşamı veya duygularındaki değişikliklerde önce ihtiyacın anlaşılmasına dayalı güncel görüşme süreci.

  • Cliniq – Mevcut Oyun Terapisi Yazısı: Eski içerikteki sabit “3–12 yaş”, “8–12 seansta sonuç”, her belirtiyi oyun terapisine yönlendirme ve oyunun çocuğun iç dünyasını doğrudan çözdüğü izlenimi veren ifadeler güncel ve daha temkinli psikolojik sağlık diliyle yeniden düzenlendi.

bottom of page