BESLENME DANIŞMANLIĞI · SAĞLIK · GÜNLÜK YAŞAM · SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Beslenme Danışmanlığı Nedir?
Beslenme danışmanlığı; kişinin sağlık durumu, günlük yaşamı, beslenme alışkanlıkları ve hedefleri birlikte değerlendirilerek kendisine uygun bir beslenme düzeninin oluşturulması sürecidir.
Bu süreç yalnızca:
“Ne yiyebilirim?”
veya
“Kaç kilo vermeliyim?”
sorularından ibaret değildir.
Aynı zamanda;
ne zaman yemek yediğiniz,
çalışma düzeniniz,
uykunuz,
fiziksel aktiviteniz,
yemek tercihleriniz,
sağlık geçmişiniz
ve planı gerçek hayatınızda ne kadar sürdürebildiğiniz
de önemlidir.
İyi bir beslenme planı yalnızca doğru değil, uygulanabilir de olmalıdır.
Amaç size kısa süre uyabileceğiniz katı bir liste vermek değil; ihtiyaçlarınıza uygun, gerektiğinde değişebilen ve günlük yaşamınızın içinde sürdürülebilen bir düzen oluşturmaktır.
Beslenme Danışmanlığı Alanlarını İncele ↓
Van’da Diyetisyen Desteğini İncele →
BESLENMEYLE İLGİLİ FARK ETTİKLERİNİZ
Bunlardan biri size tanıdık geliyor mu?
Diyetisyen desteği almak için mutlaka bir hastalığınızın olması veya kilo vermek istemeniz gerekmez.
Başvuru nedeni kişinin yaşam dönemine ve ihtiyacına göre farklı olabilir.
Diyete başlıyor ama sürdüremiyorsunuz
Bir süre çok kontrollü besleniyor, ardından günlük hayatınızla uyuşmadığı için eski düzeninize geri dönüyor olabilirsiniz.
Kilo almakta zorlanıyorsunuz
“Daha fazla yemek” tek başına yeterli olmuyor; iştah, öğün düzeni veya günlük enerji alımı sizi zorluyor olabilir.
Ne kadar sağlıklı beslendiğinizden emin değilsiniz
Belirgin bir kilo hedefiniz olmadan daha dengeli, düzenli veya çeşitli beslenmek istiyor olabilirsiniz.
Kan şekeri nedeniyle ne yiyeceğiniz konusunda kafanız karışık
İnsülin direnci veya diyabet nedeniyle karbonhidrat, porsiyon ve öğün düzeniyle ilgili çok farklı bilgiler duyuyor olabilirsiniz.
Sağlık durumunuz nedeniyle beslenmenizi düzenlemeniz gerekiyor
Kolesterol, hipertansiyon veya doktorunuzun beslenmeyle ilgili öneride bulunduğu başka bir sağlık durumu olabilir.
Çocuğunuzun beslenmesi sizi düşündürüyor
Seçici yeme, iştahsızlık, sınırlı çeşitlilik veya aile sofrasında yaşanan güçlükler dikkat çekiyor olabilir.
Gebelik veya emzirme dönemindesiniz
Bu dönemde hangi besinlere ne kadar ihtiyaç duyduğunuzla ilgili çelişkili öneriler arasında kalmış olabilirsiniz.
Spor yapıyorsunuz ama beslenmeniz düzensiz
Antrenman öncesi ve sonrası ne yiyeceğiniz, enerji ihtiyacınız veya öğün saatleri konusunda daha sistemli bir plan istiyor olabilirsiniz.
Yoğun iş hayatı öğünlerinizi bozuyor
Toplantılar, vardiya, seyahat veya dışarıda yemek nedeniyle günün sonunda plansız seçimler yapıyor olabilirsiniz.
Duygularınız yeme davranışınızı etkiliyor
Stresli, yorgun veya üzgün olduğunuz dönemlerde yemek düzeninizin belirgin biçimde değiştiğini fark ediyor olabilirsiniz.
Diyetisyen desteği yalnızca kilo vermek için değildir.
Beslenme, yaşamın farklı dönemlerinde farklı ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenebilir.
GERÇEK HAYATTA UYGULANABİLİRLİK
Kâğıt üzerinde mükemmel olan bir plan, hayatınızda uygulanamıyorsa yeterli değildir.
Aynı yaşta, benzer kiloda ve benzer hedefte iki kişinin bile günlük yaşamı tamamen farklı olabilir.
Biri günün çoğunu ofiste geçirir.
Biri ailesiyle aynı sofraya oturur.
Biri sık seyahat eder.
Biri düzenli spor yapar.
Bir başkası gün içinde öğün hazırlamak için çok az zaman bulabilir.
Bu nedenle iyi bir beslenme planının temel sorusu yalnızca:
“Ne yemelisiniz?”
değildir.
“Bu beslenme düzeni sizin hayatınızda nasıl uygulanabilir?”
sorusu da en az onun kadar önemlidir.
Sağlık
Mevcut sağlık durumunuz ve gerektiğinde tıbbi öneriler planlamaya dahil edilir.
Günlük düzen
Çalışma, okul, uyku ve öğün saatleri dikkate alınır.
Yemek tercihleri
Planın sevdiğiniz ve günlük yaşamınızda ulaşabildiğiniz yiyeceklerle uygulanabilmesi önemlidir.
Fiziksel aktivite
Günlük hareket ve spor düzeyi ihtiyaçları etkileyebilir.
Sosyal yaşam
Restoranlar, aile sofraları, seyahatler ve özel günler gerçek hayatın parçasıdır.
Ekonomik koşullar
Sağlıklı beslenme yalnızca pahalı veya özel ürünlerle mümkün değildir.
Hedef
Kilo, sağlık, spor veya yalnızca daha düzenli beslenmek gibi farklı hedefler olabilir.
Amaç kusursuz yemek değil; size uygun düzeni sürdürebilmektir.
DİYETİSYEN NE YAPAR?
Diyetisyen beslenme sürecinde neyi değerlendirir?
Diyetisyen, beslenme ve diyetetik alanında eğitim almış sağlık profesyonelidir.
Değerlendirme kişinin başvuru nedenine göre değişebilir.
İhtiyaca göre aşağıdaki alanlar birlikte ele alınabilir.
01 — Beslenme Öyküsü
Gün içinde hangi saatlerde ve nasıl beslendiğiniz incelenebilir.
Amaç yalnızca “iyi” ve “kötü” yiyecekleri bulmak değildir.
Genel düzeni anlamaktır.
02 — Öğün Düzeni
Öğün atlama, uzun açlık süreleri, düzensiz saatler veya günün belirli dönemlerinde yoğun yeme gibi alışkanlıklar değerlendirilebilir.
03 — Besin Tercihleri ve Çeşitlilik
Hangi yiyecekleri sevdiğiniz, hangilerini tüketmediğiniz ve beslenmenizin ne kadar çeşitli olduğu önemlidir.
04 — Porsiyonlar
Porsiyon ihtiyacı kişiden kişiye değişebilir.
Tek bir standart porsiyon planı herkese uygun değildir.
05 — Sağlık Geçmişi
Mevcut hastalıklar, doktor önerileri ve gerektiğinde kullanılan ilaçlar değerlendirmeye dahil edilebilir.
Diyetisyen tanı koymaz ve ilaç tedavisi düzenlemez.
06 — Tahliller
Daha önce yapılmış ve beslenme açısından ilgili olabilecek tahliller gerektiğinde dikkate alınabilir.
Her danışandan aynı testlerin istenmesi gerekmez.
07 — Fiziksel Aktivite
Günlük hareket miktarı ve spor alışkanlıkları kişinin enerji ve beslenme ihtiyacını etkileyebilir.
08 — Uyku ve Günlük Yaşam
Uyku düzeni, çalışma saatleri, seyahatler veya vardiyalar beslenme davranışını etkileyebilir.
09 — Önceki Diyet Deneyimleri
Daha önce hangi programları denediğiniz ve bunların neden sürdürülemediği yeni planı oluştururken değerli bilgi sağlayabilir.
10 — Hedefler
Hedef yalnızca tartıdaki bir sayı değildir.
Daha düzenli yemek,
enerjinizi gün içine daha dengeli dağıtmak,
kan şekeri yönetimini desteklemek,
çocuğun besin çeşitliliğini artırmak
veya spor rutininize uygun beslenmek
gibi farklı hedefler olabilir.
BESLENME DANIŞMANLIĞI HANGİ ALANLARI KAPSAR?
Beslenme desteği hangi ihtiyaçlarda planlanabilir?
Beslenme desteği yalnızca kilo verme amacıyla planlanmaz.
Günlük beslenme düzeninizi iyileştirmek, sağlık hedeflerinize uygun bir plan oluşturmak veya mevcut beslenme alışkanlıklarınızı daha sürdürülebilir hale getirmek için de değerlendirilebilir.
Kilo yönetimi
Kilo verme, kilo alma veya mevcut kiloyu koruma hedefleri doğrultusunda kişiye uygun bir beslenme planı oluşturulabilir.
Sağlık durumlarına uygun beslenme
Diyabet, insülin direnci, kolesterol, tansiyon veya sindirim sistemiyle ilgili durumlarda beslenme düzeni desteklenebilir.
Sporcu beslenmesi
Antrenman öncesi ve sonrası beslenme, enerji ihtiyacı ve toparlanma süreci için kişiye özel öneriler planlanabilir.
Gebelik ve emzirme dönemi
Bu dönemlerde artan besin ve enerji ihtiyaçlarına uygun, güvenli ve dengeli bir beslenme düzeni oluşturulabilir.
Sindirim sistemi şikâyetleri
Şişkinlik, düzensiz bağırsak alışkanlıkları veya bazı besinlere karşı hassasiyet gibi durumlarda beslenme alışkanlıkları değerlendirilebilir.
Günlük yaşamda düzenli beslenme
Yoğun çalışma temposu, düzensiz öğünler veya ne yiyeceğini planlamakta zorlanma gibi durumlarda uygulanabilir bir beslenme rutini oluşturulabilir.
Amaç yalnızca ne yediğinizi değiştirmek değil, size uyabilecek bir beslenme düzeni oluşturmaktır.
KİLO YÖNETİMİ
Kilo yönetimi yalnızca tartıdaki sayı değildir.
Kilo vermek veya kilo almak isteyen kişilerde;
-
günlük beslenme düzeni,
-
enerji ihtiyacı,
-
porsiyonlar,
-
öğün sıklığı,
-
fiziksel aktivite,
-
uyku,
-
iş ve sosyal yaşam,
-
sağlık geçmişi,
-
önceki diyet deneyimleri
birlikte değerlendirilebilir.
Kilo verme
Amaç mümkün olduğunca az yemek veya belirli besinleri tamamen yasaklamak değildir.
Kişinin ihtiyaçlarına uygun enerji dengesi ve sürdürülebilir beslenme davranışları üzerinde çalışılabilir.
Sağlıklı kilo alma
Kilo alma hedefinde yalnızca porsiyonları büyütmek yeterli olmayabilir.
Öğün düzeni, iştah, enerji ve protein ihtiyacı, fiziksel aktivite ve sağlık durumu dikkate alınabilir.
Belirli bir sürede belirli miktarda kilo değişimi garanti edilemez.
Kilo değişim hızı bireyseldir ve sağlık durumu dahil birçok faktörden etkilenebilir.
SAĞLIKLI BESLENME
Diyetisyen desteği almak için hasta olmak gerekmez.
Bazı kişiler belirgin bir sağlık sorunu veya kilo hedefi olmadan da beslenme danışmanlığı almak isteyebilir.
Örneğin;
-
daha düzenli öğün oluşturmak,
-
besin çeşitliliğini artırmak,
-
dışarıda daha dengeli seçimler yapmak,
-
yemek planlamasını kolaylaştırmak,
-
ailece daha düzenli beslenmek
gibi hedefler olabilir.
“Sağlıklı beslenme” herkes için aynı menüyü yemek anlamına gelmez.
Kişinin günlük yaşamına ve ihtiyaçlarına göre farklılaşabilir.
HASTALIKLARDA BESLENME
Beslenme bazı sağlık durumlarında tedavi sürecinin bir parçası olabilir.
Beslenme danışmanlığının amacı bir hastalığı tek başına beslenmeyle “tedavi etmek” değildir.
Mevcut tıbbi sürece uygun bir beslenme düzeni oluşturmaktır.
Diyabet ve İnsülin Direnci
Değerlendirmede ihtiyaca göre;
-
öğün düzeni,
-
karbonhidrat kaynakları,
-
porsiyonlar,
-
lif,
-
günlük aktivite
ele alınabilir.
Kullanılan ilaçlar ve doktor önerileri dikkate alınmalıdır.
Kolesterol Yüksekliği
Beslenmede;
-
yağ kaynakları,
-
lif,
-
porsiyonlar,
-
genel öğün düzeni
değerlendirilebilir.
Hipertansiyon
Tuz tüketimi, genel beslenme düzeni ve kişinin mevcut sağlık durumu ele alınabilir.
Obezite
Obezite yönetimi yalnızca kalori hesabına indirgenmemelidir.
Beslenme davranışları, günlük hareket, uyku, stres, sağlık geçmişi ve sürdürülebilirlik gibi farklı faktörler birlikte değerlendirilmelidir.
Kilo üzerinden suçlayan veya utandıran bir yaklaşım kullanılmamalıdır.
Önemli
Diyetisyen tıbbi tanı koymaz ve ilaç düzenlemez.
Sağlık durumuna yönelik beslenme planı gerektiğinde hekim takibiyle birlikte yürütülür.
SİNDİRİM SİSTEMİ VE BESLENME
Sindirim şikâyetlerinde beslenme nasıl ele alınır?
Şişkinlik, kabızlık, reflü veya belirli yiyeceklerle ilişkili olduğunu düşündüğünüz başka sindirim sistemi şikâyetleri yaşayabilirsiniz.
Ancak her sindirim şikâyetinin nedeni beslenme değildir.
Bu nedenle özellikle devam eden veya belirgin şikâyetlerde mevcut tıbbi değerlendirmelerin dikkate alınması önemlidir.
Beslenme görüşmesinde;
-
öğün düzeni,
-
lif,
-
sıvı,
-
yiyeceklerle belirtiler arasındaki ilişki,
-
mevcut tanı ve doktor önerileri
ele alınabilir.
Gereksiz besin eliminasyonlarından kaçınmak önemlidir.
Bir yiyeceği uzun süre beslenmeden çıkarmadan önce bunun gerçekten gerekli olup olmadığı değerlendirilmelidir.
ÇOCUKLARDA BESLENME
Çocuk beslenmesi yalnızca çocuğun kilosuyla ilgili değildir.
Çocukluk döneminde beslenme;
büyüme, gelişim, besin çeşitliliği, aile yemek düzeni ve çocuğun yemekle kurduğu ilişki
birlikte düşünülerek ele alınmalıdır.
Değerlendirmede;
-
seçici yeme,
-
iştahsızlık,
-
sınırlı besin çeşitliliği,
-
yetersiz beslenme,
-
sağlıklı kilo alma,
-
fazla kilo,
-
okul beslenmesi,
-
ara öğünler,
-
aile sofrası,
-
spor yapan çocuklarda beslenme
gibi alanlar değerlendirilebilir.
Amaç çocuğu katı bir “diyete” sokmak değildir.
Amaç büyüme ve gelişimine uygun, aile yaşamında uygulanabilir bir beslenme düzenini desteklemektir.
Çocukla kullanılan dil önemlidir
Çocuğu;
“çok yiyorsun”,
“şişmansın”,
“bunu yememelisin”
gibi suçlayıcı veya utandırıcı mesajlarla beslenmeye yönlendirmek sağlıklı bir yaklaşım değildir.
Beslenme düzeni mümkün olduğunca aile iş birliğiyle ele alınmalıdır.
ÇOCUKLARDA SEÇİCİ YEME: HANGİ UZMAN?
Her seçici yeme aynı nedenle ortaya çıkmaz.
Bir çocuk yalnızca belirli yiyecekleri kabul ediyor olabilir.
Ancak bunun altında farklı faktörler bulunabilir.
Beslenme içeriği ve büyüme
Besin çeşitliliği, yeterli enerji ve besin alımı açısından diyetisyen değerlendirmesi düşünülebilir.
Duyusal özellikler
Koku, doku, sıcaklık veya yiyeceğe dokunmaya yönelik belirgin duyusal tepkiler varsa ergoterapi değerlendirmesi gerekebilir.
Çiğneme veya yutma
Çiğneme, oral-motor beceri veya yutmayla ilgili güçlükler varsa uygun dil-konuşma/yutma ve tıbbi değerlendirmeler gerekebilir.
Amaç her çocuğu üç farklı terapiye göndermek değildir.
Amaç seçici yemenin hangi boyutunun asıl güçlüğü oluşturduğunu anlayabilmektir.
GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE BESLENME
Gebelikte beslenme neden kişiye göre değişir?
Gebelik döneminde enerji ve bazı besin ihtiyaçları değişebilir.
Ancak her gebenin aynı beslenme programına ihtiyacı yoktur.
Planlamada;
-
gebelik haftası,
-
sağlık geçmişi,
-
kilo değişimi,
-
bulantı ve iştah,
-
günlük beslenme,
-
mevcut tahliller,
-
doktor önerileri
dikkate alınabilir.
Amaç gereksiz yasaklar oluşturmak değil, anne ve bebeğin ihtiyaçlarına uygun yeterli ve dengeli beslenmeyi desteklemektir.
Emzirme döneminde beslenme
Emzirme döneminde annenin günlük yaşamı önemli ölçüde değişebilir.
Uyku, öğün düzeni ve kendine zaman ayırma zorlaşabilir.
Bu nedenle yalnızca teorik besin ihtiyaçlarına değil, planın yeni günlük yaşam içinde uygulanabilirliğine de bakmak gerekir.
SPOR VE AKTİF YAŞAM BESLENMESİ
Sporcu beslenmesi yalnızca protein değildir.
Spor yapan kişinin ihtiyacı;
-
yaptığı spor,
-
antrenman sıklığı,
-
antrenman süresi,
-
hedefleri,
-
günlük yaşamı
doğrultusunda değişebilir.
Değerlendirmede;
Günlük enerji ihtiyacı
Spor ve günlük yaşam için gereken toplam enerji.
Antrenman öncesi beslenme
Egzersiz öncesinde öğünün zamanı ve içeriği.
Antrenman sonrası beslenme
Toparlanmayı destekleyecek öğün düzeni.
Karbonhidrat ve protein dağılımı
Günlük ihtiyaçlar ve spor programı doğrultusunda planlama.
Sıvı tüketimi
Günlük yaşam ve egzersiz koşullarına göre değerlendirme.
Kilo ve vücut kompozisyonu hedefleri
Hedeflerin performans ve sağlıkla birlikte değerlendirilmesi.
Amaç sadece “fit görünmek” değil, beslenme planının antrenmanı ve günlük yaşamı birlikte desteklemesidir.
İŞ HAYATINDA BESLENME
Yoğun bir çalışma düzeninde “mükemmel yemek” gerçekçi olmayabilir.
Toplantılar.
Uzun çalışma saatleri.
Vardiya.
Seyahat.
Restoranlar.
Ofiste sınırlı yemek seçenekleri.
Bunların hepsi beslenme düzenini etkileyebilir.
Beslenme danışmanlığında;
-
pratik öğün seçenekleri,
-
dışarıda yemek,
-
ofis yemekleri,
-
ara öğünler,
-
seyahat,
-
günlük planlama
kişinin gerçek çalışma koşullarına göre ele alınabilir.
Amaç iş hayatınızı beslenme planına göre yeniden kurmak değil; planı çalışma hayatınıza uyarlamaktır.
DUYGUSAL YEME VE BESLENME DAVRANIŞI
Her yeme davranışı fiziksel açlıkla başlamaz.
Stres, kaygı, üzüntü, sıkıntı veya yorgunluk bazı kişilerde yemek davranışını etkileyebilir.
Beslenme danışmanlığında;
-
öğün düzeni,
-
açlık ve tokluk farkındalığı,
-
hangi durumlarda yeme isteğinin arttığı,
-
günlük alışkanlıklar
ele alınabilir.
Ancak önemli bir sınır vardır:
Her duygusal yeme problemi yalnızca beslenme planıyla çözülmez.
Yeme davranışında belirgin psikolojik etkenler varsa psikolojik destekle birlikte değerlendirme uygun olabilir.
YEME BOZUKLUKLARINDA GÜVENLİK
Yeme bozukluğu şüphesinde standart “kilo verme diyeti” uygun olmayabilir.
Yemek yeme davranışı;
-
yoğun kilo veya beden kaygısı,
-
ciddi kısıtlama,
-
kontrol kaybı hissi,
-
telafi davranışları,
-
sağlık açısından risk oluşturabilecek beslenme davranışları
ile birlikte görülüyorsa durum yalnızca rutin beslenme planı gibi ele alınmamalıdır.
Bu tür durumlarda uygun tıbbi ve ruh sağlığı değerlendirmeleriyle multidisipliner yaklaşım gerekebilir.
BESLENME PLANI NASIL HAZIRLANIR?
Herkes için aynı diyet listesi neden uygun değildir?
Çünkü iki kişinin yalnızca kilosunun aynı olması, ihtiyaçlarının aynı olduğu anlamına gelmez.
Beslenme planında ihtiyaca göre;
yaş,
sağlık durumu,
enerji ihtiyacı,
yemek tercihleri,
çalışma saatleri,
fiziksel aktivite,
kültürel alışkanlıklar,
ev ve sosyal yaşam,
ekonomik koşullar,
kişisel hedefler
değerlendirilebilir.
Sevdiğiniz her şeyi bırakmanız gerekir mi?
Çoğu durumda amaç yiyecekleri otomatik olarak:
“yasak”
ve
“serbest”
şeklinde ayırmak değildir.
Miktar, sıklık, sağlık durumu ve genel beslenme düzeni birlikte değerlendirilir.
Beslenme planı cezalandırıcı bir kurallar listesi olmamalıdır.
Planın kişinin günlük yaşamında uygulanabilir olması gerekir.
BESLENME DANIŞMANLIĞI SÜRECİ
İlk görüşmeden sonra ne olur?
01 — Beslenme öyküsünü anlamak
Mevcut beslenme düzeniniz, günlük yaşamınız ve daha önce denedikleriniz konuşulur.
02 — Sağlık ve yaşam koşullarını değerlendirmek
İhtiyaca göre sağlık geçmişi, tahliller, ilaçlar, uyku, fiziksel aktivite ve çalışma düzeni ele alınabilir.
03 — Hedefleri belirlemek
Kilo, sağlık, spor veya genel beslenme düzenine yönelik hedefler birlikte netleştirilir.
04 — Kişiye uygun plan oluşturmak
Plan yalnızca teorik ihtiyaçlara değil, günlük yaşamınıza da uyarlanır.
05 — Uygulanabilirliği takip etmek
Takipte yalnızca tartı veya sayısal sonuçlara bakılmaz.
Neyi uygulamak kolaydı?
Nerede zorlandınız?
Günlük hayatınız değişti mi?
Plan hâlâ size uyuyor mu?
gibi sorular önemlidir.
06 — Gerektiğinde güncellemek
İhtiyaçlar değiştiğinde beslenme planı da değişebilir.
İyi bir beslenme planı sabit bir kâğıt değil, ihtiyaçlarınıza göre güncellenebilen bir araçtır.
SECTION 19 — DİYETİSYEN Mİ, BAŞKA BİR UZMAN MI?
Beslenme sorunları bazen farklı sağlık alanlarıyla birlikte ele alınabilir.
Amaç mümkün olduğunca çok uzmana başvurmak değil;
ihtiyacın hangi alanla ilişkili olduğunu doğru anlamaktır.
Diyetisyen mi, hekim mi?
Diyetisyen beslenme durumunu değerlendirir ve mesleki kapsamı içinde beslenme planı oluşturur.
Hekim ise hastalıkların tıbbi tanı ve tedavisini yürütür.
Bazı sağlık durumlarında iki alan birlikte çalışır.
Diyetisyen mi, psikolog mu?
Sorun ağırlıklı olarak;
-
öğün düzeni,
-
besin çeşitliliği,
-
enerji ve besin ihtiyacı,
-
sağlık durumuna uygun beslenme
ile ilgiliyse diyetisyen değerlendirmesi düşünülebilir.
Yeme davranışı;
-
yoğun kaygı,
-
beden algısı,
-
duygu düzenleme,
-
kontrol kaybı,
-
başka psikolojik güçlükler
ile belirgin biçimde ilişkiliyse psikolojik değerlendirme de gerekebilir.
Çocuklarda diyetisyen mi, ergoterapist mi?
Beslenmenin ne kadar ve ne çeşit olduğu ağırlıklı sorunsa diyetisyen;
yiyeceğin dokusu, kokusu veya duyusal özelliklerine verilen yoğun tepkiler belirginse ergoterapist değerlendirmesi düşünülebilir.
Diyetisyen mi, dil ve konuşma terapisti mi?
Beslenme sorunu çiğneme, oral-motor beceri veya yutma gibi alanlarla ilişkiliyse uygun dil-konuşma/yutma ve tıbbi değerlendirme gerekebilir.
DİYETİSYEN VE “BESLENME UZMANI” AYNI ŞEY Mİ?
Mesleki unvan neden önemlidir?
“Diyetisyen”, beslenme ve diyetetik alanındaki ilgili lisans eğitiminin tamamlanmasıyla kullanılan mesleki unvandır.
“Beslenme uzmanı”, “sağlıklı yaşam koçu” veya benzeri ifadeler internet üzerinde farklı eğitim geçmişlerine sahip kişiler tarafından kullanılabilir.
Bu nedenle sağlık hizmeti alırken kişinin;
gerçek mesleki unvanı,
eğitimi
ve çalışma alanı
kontrol edilmelidir.
Beslenme önerisi almak ile sağlık profesyonelinden diyetisyen hizmeti almak aynı şey değildir.
SIK SORULAN SORULAR
Beslenme danışmanlığı hakkında en çok merak edilenler
Beslenme danışmanlığı nedir?
Beslenme danışmanlığı; kişinin sağlık durumu, günlük yaşamı, beslenme alışkanlıkları ve hedefleri değerlendirilerek kişiye uygun bir beslenme düzeninin oluşturulması sürecidir.
Diyetisyen ne yapar?
Diyetisyen beslenme öyküsünü ve ihtiyaçları değerlendirir, uygun hedefler belirler ve kişinin günlük yaşamına uygun bir beslenme planı oluşturabilir.
Gerektiğinde diğer sağlık profesyonelleriyle birlikte çalışabilir.
Diyetisyen yalnızca kilo vermek için mi destek sağlar?
Hayır.
Kilo alma, sağlıklı beslenme, çocuk beslenmesi, gebelik-emzirme, spor ve sağlık durumuna uygun beslenme gibi farklı ihtiyaçlarda destek alınabilir.
Hazır diyet listeleri neden herkese uygun değildir?
Yaş, sağlık durumu, enerji ihtiyacı, günlük yaşam, fiziksel aktivite ve yemek tercihleri kişiden kişiye değişir.
Bu nedenle aynı listenin herkese uygun olması beklenmez.
Sevdiğim yiyecekleri tamamen bırakmam gerekir mi?
Her besinin otomatik olarak yasaklanması gerekmez.
Miktar, sıklık, genel beslenme düzeni ve sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Diyetisyen desteği almak için hasta olmak gerekir mi?
Hayır.
Genel beslenme düzenini geliştirmek isteyen kişiler de danışmanlık alabilir.
Kilo vermek için aç kalmak gerekir mi?
Kilo yönetiminin amacı kişinin sağlığını ve günlük yaşamını bozacak düzeyde aç kalması değildir.
Plan kişinin bireysel enerji ihtiyacı ve sağlık durumu doğrultusunda oluşturulmalıdır.
Kilo verme hızı ne kadar olmalı?
Herkes için geçerli tek bir ideal hız yoktur.
Başlangıç durumu, sağlık, günlük yaşam ve bireysel yanıt sonucu etkileyebilir.
Belirli bir sürede belirli kilo kaybı garanti edilmemelidir.
Kilo almak için sadece daha fazla yemek yeterli mi?
Her zaman değil.
Enerji ihtiyacı, iştah, öğün düzeni, aktivite ve sağlık durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Hastalıklarda beslenme nasıl planlanır?
Mevcut tanı, kullanılan ilaçlar, tıbbi takip, tahliller ve doktor önerileri gerektiğinde dikkate alınır.
Diyetisyen desteği tıbbi tedavinin yerine geçmez.
İnsülin direncinde diyetisyen desteği alınabilir mi?
Evet.
Öğün düzeni, karbonhidrat kaynakları, porsiyonlar ve günlük yaşam alışkanlıkları mevcut sağlık takibiyle birlikte değerlendirilebilir.
Diyabette karbonhidrat tamamen kesilmeli mi?
Genel olarak karbonhidrat içeren tüm yiyeceklerin otomatik biçimde tamamen çıkarılması doğru bir yaklaşım değildir.
Karbonhidratın türü, miktarı, öğün içindeki dağılımı ve kişinin kullandığı tedavi bireysel olarak değerlendirilmelidir.
Çocuklarda beslenme danışmanlığı nasıl ilerler?
Çocuğun büyüme-gelişimi, beslenme alışkanlıkları, besin çeşitliliği, aile sofrası ve günlük yaşam birlikte değerlendirilir.
Seçici yiyen her çocuk diyetisyene gitmeli mi?
Her seçici yeme profesyonel destek gerektirmez.
Ancak besin çeşitliliği çok sınırlıysa, büyüme-gelişim veya aile yaşamı etkileniyorsa değerlendirme düşünülebilir.
Duyusal, çiğneme veya yutma güçlükleri varsa farklı uzmanlıklar da gerekebilir.
Gebelikte diyetisyen desteği alınabilir mi?
Evet.
Gebelik dönemindeki beslenme ihtiyaçları kişinin sağlık durumu, gebelik haftası ve mevcut tıbbi takibiyle birlikte değerlendirilebilir.
Emzirme döneminde beslenme danışmanlığı alınabilir mi?
Evet.
Annenin enerji ve besin ihtiyacının yanı sıra yeni günlük yaşam düzeni de planlamada dikkate alınabilir.
Sporcu beslenmesi yalnızca protein miktarıyla mı ilgilidir?
Hayır.
Enerji, karbonhidrat, protein, sıvı, öğün zamanlaması ve antrenman düzeni birlikte değerlendirilir.
Spor yapan herkes takviye kullanmalı mı?
Hayır.
Takviye ihtiyacı kişiye ve beslenme durumuna göre değerlendirilmelidir.
Gereksiz veya kontrolsüz takviye kullanımı yerine önce günlük beslenme düzeninin değerlendirilmesi daha uygundur.
Duygusal yeme için diyetisyen yeterli mi?
Her durumda değil.
Beslenme davranışı ele alınabilir ancak belirgin psikolojik ihtiyaç varsa psikolojik destekle birlikte çalışmak gerekebilir.
Sindirim şikâyetlerimde bütün şüpheli yiyecekleri kesmeli miyim?
Gereksiz ve geniş çaplı eliminasyonlar beslenme çeşitliliğini azaltabilir.
Devam eden sindirim şikâyetlerinde önce uygun tıbbi değerlendirme, ardından ihtiyaç varsa kişiye özel beslenme düzenlemesi yapılması daha uygundur.
Diyetisyen görüşmesine gelirken tahlil yaptırmam gerekir mi?
Her kişi için aynı testler gerekli değildir.
Elinizde ilgili ve yakın tarihli tetkikler varsa değerlendirmede kullanılabilir.
Yeni test gerekip gerekmediği kişinin sağlık durumuna göre belirlenmelidir.
Diyet listesi her görüşmede değişir mi?
Sırf yeni bir liste vermek için plan değiştirilmez.
Güncelleme, kişinin ihtiyaçları, uygulamada zorlandığı alanlar veya günlük yaşamındaki değişikliklere göre yapılır.
Beslenme danışmanlığı kaç görüşme sürer?
Herkes için geçerli standart bir görüşme sayısı yoktur.
Süre kişinin başvuru nedeni, hedefleri ve takip ihtiyacına göre değişebilir.
VAN / İPEKYOLU
Van’da diyetisyen desteği mi arıyorsunuz?
Kilo yönetimi,
sağlıklı kilo alma,
insülin direnci veya diyabet,
çocuk beslenmesi,
gebelik-emzirme,
spor beslenmesi veya
günlük beslenme düzeninizle ilgili destek arıyorsanız Cliniq’in Van Diyetisyen sayfasından güncel uzman bilgilerini, çalışma alanlarını ve görüşme sürecini inceleyebilirsiniz.
Van Diyetisyen Sayfasını İncele
Hangi beslenme programına ihtiyacınız olduğunu önceden bilmeniz gerekmiyor. Neyi değiştirmek istediğinizi anlatmanız başlangıç için yeterlidir.
İÇERİK NOTU
Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Beslenme ihtiyaçları kişinin yaşı, sağlık durumu, yaşam dönemi ve günlük koşullarına göre değişebilir.
Diyetisyen desteği tıbbi tanı veya tedavinin yerine geçmez.
Sağlık durumuna yönelik beslenme düzenlemelerinde mevcut tıbbi takip ve ilgili sağlık profesyonellerinin önerileri dikkate alınmalıdır.
Yeme bozukluğu, belirgin yutma güçlüğü veya başka tıbbi/psikolojik risklerin bulunduğu durumlarda uygun multidisipliner değerlendirme gerekebilir.