Moxo Dikkat Testi: Nedir? Nasıl Uygulanır? Dikkat ve Dürtüsellik Değerlendirmesi
Güncelleme tarihi: 5 gün önce
MOXO dikkat testi, kişinin bilgisayar ortamındaki bir görev sırasında dikkatini sürdürme, doğru zamanda yanıt verme ve uygunsuz tepkileri baskılama performansı hakkında ölçülebilir veriler sağlayan bilgisayar tabanlı bir sürekli performans testidir.
Testte görsel ve işitsel dikkat dağıtıcı uyaranlar da kullanılır. Sonuçlarda temel olarak dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve aşırı/tekrarlayıcı tepki davranışı ile ilişkili performans göstergeleri değerlendirilir.
Ancak en önemli nokta şudur:
MOXO tek başına DEHB tanısı koymaz.
DEHB tanısı tek bir bilgisayar testiyle konulamaz. Klinik görüşme, gelişim öyküsü, belirtilerin ev–okul–iş gibi farklı ortamlardaki etkileri ve gerektiğinde aile, öğretmen veya diğer gözlemcilerden alınan bilgiler birlikte değerlendirilir.
MOXO Dikkat Testi Nedir?
MOXO, d-CPT (distractor Continuous Performance Test) olarak adlandırılan, çeldiriciler içeren sürekli performans testi türlerinden biridir.
Kişiye ekranda:
Hedef uyaranlar,
Hedef olmayan uyaranlar,
Görsel dikkat dağıtıcılar,
İşitsel dikkat dağıtıcılar
sunulur.
Katılımcıdan hedef uyaranı gördüğünde belirlenen tuşa doğru şekilde basması, hedef olmayan uyaranlara ise yanıt vermemesi beklenir.
Böylece yalnızca:
“Kaç doğru yaptı?”
sorusuna değil;
Doğru hedefleri fark edip etmediğine,
Zamanında yanıt verip vermediğine,
Hedef olmayan uyarana tepki verip vermediğine,
Gereksiz veya tekrarlayıcı tepkiler oluşturup oluşturmadığına
bakılabilir.
Sürekli Performans Testi Nedir?
Sürekli performans testleri, kişinin belirli bir süre boyunca tekrarlayan uyaranlar arasında hedef uyaranı fark etme ve uygun tepkiyi sürdürme performansını değerlendiren bilgisayarlı görevlerdir.
Literatürde CPT kısaltmasıyla karşılaşabilirsiniz.
Bu testler özellikle:
Dikkati sürdürme,
Tepki kontrolü,
Yanıt hataları
hakkında nicel bilgi sağlayabilir.
Ancak bir CPT sonucunun klinik tanıyla aynı şey olmadığı unutulmamalıdır.
Kişi laboratuvar veya bilgisayar görevinde belirli bir performans gösterirken günlük yaşamda farklı bir örüntü gösterebilir.
MOXO Testini Diğer Dikkat Testlerinden Ayıran Özellik Nedir?
MOXO'nun öne çıkan özelliklerinden biri görev sırasında görsel ve işitsel çeldiriciler kullanmasıdır.
Örneğin görev devam ederken ekranda veya ses ortamında kişinin ana görevle ilgisi olmayan uyaranlar bulunabilir.
Amaç:
“Gerçek hayatı birebir bilgisayarda taklit etmek”
değildir.
Ancak dikkat dağıtıcı uyaranlar varken kişinin görev performansının nasıl değiştiğine ilişkin ek bilgi elde edilebilir. MOXO üzerine yapılan araştırmalarda da görsel ve işitsel çeldiricilerin performans üzerindeki etkisi incelenmiştir.
MOXO Dikkat Testi Nasıl Uygulanır?
Test bilgisayar üzerinden uygulanır.
Öncelikle kişiye:
Hangi görselin hedef olduğu,
Hangi durumda yanıt vermesi gerektiği,
Ne zaman yanıt vermemesi gerektiği
açıklanır.
Genellikle kısa bir deneme bölümüyle kişinin görevi anlayıp anlamadığı kontrol edilir.
Test başladığında ekranda hedef ve hedef olmayan görseller sırayla ortaya çıkar.
Katılımcının görevi basittir:
Hedefi gördüğünde belirlenen tuşa basmak, hedef olmayan uyaran geldiğinde ise basmamak.
Görev ilerledikçe görsel, işitsel veya birlikte sunulan dikkat dağıtıcı uyaranlar devreye girebilir.
MOXO Testi Ne Kadar Sürer?
Çocuk formu yaklaşık 15 dakika, ergen ve yetişkin formu ise yaklaşık 18 dakika sürebilir.
Hazırlık, yönergenin açıklanması, deneme bölümü ve sonuçların değerlendirilmesiyle birlikte toplam görüşme süresi daha uzun olabilir. Araştırmalarda çocuk ve ergen/yetişkin formlarında benzer süreler bildirilmektedir.
Amaç testi mümkün olduğunca hızlı bitirmek değildir.
Kişinin yönergeyi doğru anlaması ve değerlendirme koşullarının uygun olması önemlidir.
MOXO Dikkat Testi Kaç Yaştan İtibaren Uygulanabilir?
MOXO'nun farklı yaş grupları için hazırlanmış formları bulunur.
Genel olarak:
Çocuk formu: yaklaşık 6–12 yaş,
Ergen/yetişkin formu: yaklaşık 13 yaş ve üzeri
için kullanılmaktadır.
Ancak:
“6 yaşına geldi, MOXO yapılmalı.”
şeklinde bir kural yoktur.
Test ancak değerlendirme sorusuyla uyumluysa anlamlıdır.
MOXO Testinde Neler Ölçülür?
MOXO raporunda dört temel performans alanı öne çıkar:
Dikkat
Zamanlama
Dürtüsellik
Aşırı/tekrarlayıcı tepki davranışı
Bu skorların günlük hayattaki kavramlarla birebir aynı anlama gelmediğini bilmek önemlidir.
MOXO'da Dikkat Skoru Ne Anlama Gelir?
Dikkat göstergesi, kişinin hedef uyaranlara doğru şekilde yanıt verme performansıyla ilişkilidir.
Başka bir ifadeyle:
“Hedefi fark edip uygun tepki verdi mi?”
sorusuna odaklanır.
Ancak düşük dikkat skoru:
“Bu kişinin dikkat eksikliği hastalığı vardır.”
anlamına gelmez.
Performansı:
Uykusuzluk,
Kaygı,
Motivasyon,
Yönergeyi anlamama,
Ortam,
Başka bilişsel veya psikolojik faktörler
de etkileyebilir.
MOXO'da Zamanlama Skoru Nedir?
Zamanlama, yalnızca doğru cevabı vermeyi değil, cevabın belirlenen zaman aralığında verilmesini değerlendirir.
Bir kişi hedefi doğru fark edebilir ancak cevabı geç verebilir.
Bu durumda:
Doğruluk,
Tepkinin zamanlaması
birbirinden ayrılabilir.
Ancak MOXO'daki zamanlama:
“Günlük hayatta zaman yönetimi becerisi”
ile aynı şey değildir.
Test:
İşleri son tarihe yetiştirme,
Günlük plan yapma,
Randevu yönetme
gibi genel zaman yönetimini doğrudan ölçmez.
MOXO'da Dürtüsellik Skoru Nedir?
Dürtüsellik göstergesi temel olarak kişinin hedef olmayan bir uyarana tepki vermesi ile ilişkilidir.
Görev:
“Bu durumda tuşa basma.”
dediği halde kişinin yanıt vermesi, tepkiyi baskılama performansı hakkında bilgi sağlar.
Ancak burada da önemli bir ayrım vardır.
MOXO:
“Bu kişi gerçek hayatta dürtüsel kararlar verir.”
sonucunu tek başına göstermez.
Gerçek yaşamdaki dürtüsellik çok daha geniştir ve:
Konuşma,
Para harcama,
Sıra bekleme,
Karar verme,
Riskli davranışlar
gibi birçok farklı bağlamda değerlendirilir.
MOXO'daki Hiperaktivite Skoru Gerçekten Hareketliliği mi Ölçer?
Bu bölüm eski MOXO içeriklerinde sık yanlış anlatılmaktadır.
MOXO'nun klasik uygulamasında kamera veya hareket sensörü kişinin:
Ayağa kalkmasını,
Bacak hareketlerini,
Sandalyede kıpırdanmasını
doğrudan ölçmez.
İlgili indeks, daha çok test sırasında görülen gereksiz, tekrarlayıcı veya uygunsuz klavye tepkilerini değerlendirir.
Örneğin:
Aynı hedef için tuşa birden fazla basmak,
Gereksiz tuşlara basmak
bu alana yansıyabilir.
Bu nedenle:
“MOXO çocuğun ne kadar hareketli olduğunu ölçüyor.”
demek fazla basitleştiricidir.
Güncel MOXO materyallerinde bu alan hyper-reactivity / aşırı tepki şeklinde de ifade edilmektedir.
MOXO Testindeki Çeldiriciler Ne İşe Yarar?
Çeldiriciler:
Görsel,
İşitsel,
Görsel + işitsel
biçimde bulunabilir.
Böylece kişinin performansının farklı dikkat dağıtıcı koşullarda değişip değişmediği incelenebilir.
Örneğin kişi sakin bölümde görevini sürdürebilirken yoğun çeldiriciler sırasında daha fazla hata yapabilir.
Ancak buradan:
“Sınıfta kesin böyle davranıyor.”
sonucu doğrudan çıkarılmaz.
Test performansı günlük yaşam gözlemleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
MOXO Dikkat Testi DEHB Tanısı Koyar mı?
Hayır.
MOXO, DEHB değerlendirmesinde kullanılabilecek yardımcı bir performans ölçüm aracıdır.
DEHB tanısının tek bir:
MOXO,
Dikkat testi,
Anket,
Beyin görüntüleme,
Kan testi
sonucuyla konulması uygun değildir.
CDC, DEHB tanısının birden fazla aşamadan oluştuğunu ve DEHB'yi teşhis eden tek bir test bulunmadığını açıkça belirtmektedir. NICE da tanının kapsamlı klinik ve psikososyal değerlendirme, gelişim ve psikiyatrik öykü ile farklı ortamlardan alınan bilgiler üzerinden yapılmasını önermektedir.
“MOXO Pozitif Çıktı” Demek Doğru mu?
Genellikle bu ifade yanıltıcıdır.
MOXO bir:
pozitif / negatif hastalık testi
gibi düşünülmemelidir.
Sonuçlar kişinin test performansının belirli alanlarda norm grubuna göre nasıl göründüğünü gösterebilir.
Örneğin:
Dikkat performansı daha düşük,
Zamanlama beklenen aralıkta,
Tepki kontrolünde daha fazla hata
gibi bir profil ortaya çıkabilir.
Bu profil klinik bilgilerle birlikte yorumlanmalıdır.
MOXO Sonucu Normal Çıkarsa DEHB Yok mudur?
Hayır.
Bir kişi bilgisayar testinde yaşına göre beklenen performansı gösterebilir ve yine de günlük yaşamında klinik olarak anlamlı DEHB belirtileri yaşayabilir.
DEHB tanısında kişinin:
Çocukluk öyküsü,
Ev yaşamı,
Okul veya iş performansı,
Organizasyon,
Unutkanlık,
Dürtüsellik,
Günlük işlevsellik
değerlendirilir.
Dolayısıyla normal MOXO sonucu tek başına DEHB'yi dışlamaz.
MOXO Sonucu Düşük Çıkarsa DEHB Var mıdır?
Hayır.
MOXO'daki düşük performansın birçok olası açıklaması olabilir.
Örneğin:
Yetersiz uyku,
Yoğun kaygı,
Depresif belirtiler,
Öğrenme güçlüğü,
Test koşulları,
Motivasyon,
Bazı sağlık sorunları
dikkat performansını etkileyebilir.
CDC, uyku bozuklukları, kaygı, depresyon ve bazı öğrenme güçlüklerinin DEHB'ye benzer belirtiler oluşturabileceğini özellikle vurgulamaktadır.
MOXO'nun Bilimsel Araştırmaları Var mı?
Evet.
MOXO d-CPT ile çocuk ve yetişkin gruplarında çeşitli araştırmalar yapılmıştır.
Örneğin çocuklarda yapılan geniş bir çalışmada DEHB tanısı olan çocukların kontrol grubuna göre dört performans indeksinde genel olarak daha düşük performans gösterdiği bildirilmiştir. Ancak indekslerin ayırt etme gücü aynı değildir; bu çalışmada dürtüsellik indeksinin tek başına ayırt etme performansı daha zayıf bulunmuştur.
Bu durum önemli bir noktayı gösterir:
Bir araştırma aracının gruplar arasında ortalama fark gösterebilmesi, tek bir kişinin tanısını tek başına koyabileceği anlamına gelmez.
MOXO Her Yaşta Aynı Derecede Kanıtlı mı?
Araştırma miktarı ve sonuçları yaş grubuna göre değişebilir.
Özellikle yetişkinlerde MOXO dahil bilgisayarlı sürekli performans testlerinin sonuçları klinik öykünün yerine geçirilmemelidir.
Yetişkin DEHB değerlendirmesinde ayrıca belirtilerin:
Çocukluk döneminde başlamış olması,
Birden fazla ortamda görülmesi,
Günlük işlevselliği etkilemesi
gibi özellikler önemlidir.
Bu nedenle yetişkinin yalnızca bilgisayar testinde dikkat problemi göstermesi DEHB tanısı için yeterli değildir.
NICE MOXO Testini Öneriyor mu?
Burada önemli bir ayrım vardır.
NICE'ın güncel DEHB rehberi, 6–17 yaş arasında tanısal değerlendirmeye QbTest isimli farklı bir bilgisayarlı teknolojinin eklenmesini seçenek olarak önermektedir. NICE'ın bu önerisi bütün bilgisayarlı dikkat testlerinin birbirinin yerine geçebileceği veya MOXO'nun NICE tarafından özel olarak önerildiği anlamına gelmez.
Bu nedenle MOXO'yu:
“Uluslararası rehberlerin önerdiği DEHB tanı testi”
şeklinde tanımlamak doğru değildir.
Daha doğru ifade:
“Klinik değerlendirmeye ek bilgi sağlayabilen bilgisayarlı sürekli performans testlerinden biridir.”
olur.
MOXO Testi Kimlere Uygulanabilir?
Test, değerlendirme ihtiyacına göre çocuk, ergen veya yetişkinlerde kullanılabilir.
Örneğin kişi veya aile şu tür şikâyetlerle başvurabilir:
Dikkatin kolay dağılması,
Görevleri tamamlamakta zorlanma,
Çok sık dikkatsiz hata yapma,
Ödev sırasında odakta kalamama,
Tepkilerini kontrol etmekte zorlanma,
İşte uzun süre odaklanamama.
Ancak bu şikâyetlerin varlığı otomatik olarak MOXO yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Önce neden değerlendirme istendiği anlaşılmalıdır.
Çocuğum Ders Çalışamıyor, MOXO Yaptırmalı mıyım?
MOXO değerlendirmeye yardımcı olabilir ancak ders çalışamamanın çok sayıda nedeni vardır.
Örneğin:
DEHB,
Öğrenme güçlüğü,
Uyku problemi,
Kaygı,
Dersin akademik düzeyi,
Motivasyon,
Ev veya okul koşulları
rol oynayabilir.
Bu nedenle testten önce:
“Çocuğun günlük yaşamında tam olarak ne oluyor?”
sorusu önemlidir.
Çocuğum Bilgisayar Oyununa Saatlerce Odaklanabiliyor; DEHB Olamaz mı?
Bu çıkarım doğru değildir.
Dikkat bütün görevlerde aynı şekilde çalışmaz.
Bir kişinin:
İlgi çekici,
Hızlı geri bildirim veren,
Ödüllendirici
bir aktiviteye uzun süre odaklanabilmesi, daha az ilgi çekici veya daha fazla zihinsel çaba isteyen görevlerde hiç zorlanmadığı anlamına gelmez.
DEHB değerlendirmesinde yalnızca:
“Ne kadar uzun süre odaklanıyor?”
değil, dikkat ve öz düzenleme güçlüklerinin farklı yaşam alanlarında nasıl ortaya çıktığı incelenir.
MOXO Zekâ Testi midir?
Hayır.
MOXO:
IQ,
Genel zekâ,
Sözel zekâ,
Akademik kapasite
ölçen bir zekâ testi değildir.
Düşük MOXO performansı:
“Çocuğun zekâsı düşük.”
anlamına gelmez.
Aynı şekilde yüksek performans da üstün zekâ göstergesi değildir.
MOXO Öğrenme Güçlüğünü Gösterir mi?
Tek başına hayır.
Okuma, yazma veya matematikte yaşanan belirgin güçlükler:
Disleksi,
Özgül öğrenme güçlüğü,
Dil sorunları,
Akademik beceri eksiklikleri
açısından farklı değerlendirmeler gerektirebilir.
MOXO'nun amacı akademik başarı testi yapmak değildir.
MOXO Dikkat Dağınıklığının Nedenini Gösterir mi?
Hayır.
MOXO performansın bazı özelliklerini gösterebilir ancak:
“Dikkatin neden bozulduğunu kesin olarak bulur.”
demek doğru değildir.
Örneğin düşük dikkat performansının:
DEHB,
Kaygı,
Uyku eksikliği,
Depresif durum
nedeniyle ortaya çıktığını test tek başına ayıramaz.
Nedenin anlaşılması için daha geniş klinik değerlendirme gerekir.
Çocuklarda DEHB Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Çocuklarda kapsamlı değerlendirmede genellikle:
Gelişim öyküsü,
Belirtilerin ne zaman başladığı,
Evdeki davranışlar,
Okuldaki gözlemler,
Akademik işlevsellik,
Sosyal ilişkiler,
Uyku,
Eşlik eden psikolojik veya gelişimsel güçlükler
incelenir.
Aileden ve gerektiğinde öğretmenden bilgi alınabilir.
DEHB belirtilerinin yalnızca test odasında değil, günlük yaşamın birden fazla önemli ortamında bulunması tanısal değerlendirme açısından önemlidir.
Öğretmen Görüşü Neden Önemlidir?
Çocuk günün önemli bir bölümünü okulda geçirir.
Aile:
“Evde ödev yaparken çok zorlanıyor.”
derken öğretmen:
Sınıfta dikkatin nasıl olduğunu,
Yönergeleri takip edip etmediğini,
Sıra bekleme davranışını,
Akademik görevleri tamamlamasını
gözlemleyebilir.
Bu nedenle yalnızca MOXO sonucu değil, farklı ortamlardan gelen bilgiler birlikte değerlendirilmelidir.
Yetişkinlerde Dikkat Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Yetişkinlerde değerlendirmede:
Güncel dikkat ve organizasyon güçlükleri,
İş veya eğitim yaşamı,
Unutkanlık,
Zaman yönetimi,
Dürtüsel davranışlar,
Çocukluk dönemi belirtileri,
Uyku,
Kaygı ve depresyon,
Alkol veya diğer maddeler,
Kullanılan ilaçlar
gibi alanlar değerlendirilebilir.
Yetişkinin:
“Son birkaç aydır işte odaklanamıyorum.”
demesi tek başına DEHB anlamına gelmez.
DEHB nörogelişimsel bir durum olduğu için çocukluk dönemine uzanan belirtiler önemlidir.
MOXO Testine Nasıl Hazırlanılır?
Testin kişinin olağan bilişsel performansını mümkün olduğunca yansıtabilmesi önemlidir.
Bu nedenle:
Yeterli uyku almak,
Teste çok yorgun gelmemek,
Yönergeyi dikkatle dinlemek
yararlı olabilir.
Test sırasında:
“En yüksek puanı almalıyım.”
diye özel bir hazırlık yapmanız gerekmez.
Amaç sınav başarısı değil, performans profilinin değerlendirilmesidir.
DEHB İlacını MOXO'dan Önce Bırakmak Gerekir mi?
Kendi kendinize bırakmayın.
Kişi DEHB ilacı veya başka bir düzenli ilaç kullanıyorsa:
İlacın alınıp alınmaması,
Testin ilaçlı veya ilaçsız koşulda yapılması
değerlendirmenin amacına göre uzman ve ilacı reçete eden hekimle planlanmalıdır.
Özellikle reçeteli ilaçların:
“Test gerçek çıksın diye bugün almayayım.”
şeklinde kendi kendine kesilmesi doğru değildir.
MOXO İlaç Etkisini Ölçmek İçin Kullanılabilir mi?
Bazı klinik veya araştırma ortamlarında farklı zamanlardaki performansların karşılaştırılması amacıyla tekrar uygulama düşünülebilir.
Ancak MOXO sonucu tek başına:
İlaca başlama,
İlacı değiştirme,
Dozu artırma veya azaltma
kararı vermek için kullanılmamalıdır.
İlaç tedavisi psikiyatri veya ilgili hekim tarafından:
Klinik belirtiler,
Günlük işlevsellik,
Yan etkiler,
Genel sağlık durumu
ile birlikte değerlendirilir.
MOXO Online Evden Yapılabilir mi?
MOXO'nun teknik olarak uzaktan uygulanabilen seçenekleri bulunmaktadır.
Ancak:
“İnternetten testi yapıp DEHB olup olmadığımı öğrenirim.”
şeklinde düşünülmemelidir.
Ev ortamındaki:
Gürültü,
Ekran,
İnternet,
başka kişiler,
test koşulları
performansı etkileyebilir.
Ayrıca test sonucu yine profesyonel değerlendirme bağlamında yorumlanmalıdır.
MOXO Sonucunda Kötü Puan Almak Başarısızlık mı?
Hayır.
MOXO bir okul sınavı değildir.
Sonuç:
Başarılı,
Başarısız,
Akıllı,
Tembel
etiketi vermez.
Test yalnızca belirli bir görev sırasında ortaya çıkan performans örüntüsüne ilişkin veri sağlar.
Bu nedenle özellikle çocuklara:
“Dikkat testinden kötü aldın.”
şeklinde yaklaşılmamalıdır.
MOXO Sonuçları Çocuğa Nasıl Anlatılmalı?
Çocuğa sonuç:
“Senin dikkatin bozuk.”
şeklinde bir kimlik etiketi olarak sunulmamalıdır.
Daha uygun yaklaşım:
“Bazı görevlerde dikkatini sürdürmek veya hızlı ve doğru cevap vermek seni daha fazla zorlayabiliyor. Bunu günlük hayatta nasıl kolaylaştırabileceğimize bakacağız.”
şeklinde olabilir.
Amaç çocuğun güçlü ve zorlandığı yönlerini anlamaktır.
MOXO Testi DEHB Olmayan Birinde Düşük Çıkabilir mi?
Evet.
Bilgisayarlı dikkat görevleri tamamen DEHB'ye özgü değildir.
Örneğin:
Uykusuzluk,
Kaygı,
Depresyon,
Bazı öğrenme problemleri,
Motivasyon düşüklüğü
performansı etkileyebilir.
Bu nedenle testteki düşük skor:
“DEHB kanıtlandı.”
anlamına gelmez.
DEHB Olan Birinin MOXO Sonucu Normal Olabilir mi?
Evet.
DEHB oldukça heterojen bir durumdur.
İki kişi aynı tanıya sahip olduğu halde:
Biri testte daha belirgin dikkat hataları,
Diğeri daha fazla tepki kontrolü güçlüğü,
Bir başkası ise norm aralığında performans
gösterebilir.
Tanının günlük yaşam belirtileri ve işlev kaybıyla birlikte değerlendirilmesinin nedeni budur.
MOXO Tek Başına Tedavi Planını Belirler mi?
Hayır.
Sonuçlar değerlendirmeye ek bilgi sağlayabilir.
Ancak tedavi veya destek planı:
Kişinin gerçek yaşamda yaşadığı güçlükler,
Yaşı,
Eşlik eden durumlar,
Ev ve okul/iş koşulları,
Klinik tanı
üzerinden oluşturulur.
Örneğin düşük zamanlama skoru bulunan herkese aynı:
“dikkat egzersizi programı”
verilmesi bilimsel olarak doğru değildir.
MOXO Sonucuna Göre Okul Programı Hazırlanabilir mi?
MOXO sonucu çocuğun dikkat performansı hakkında ek bilgi sağlayabilir ancak eğitim planı yalnızca bu teste dayandırılmamalıdır.
Okul düzenlemelerinde:
Öğretmen gözlemleri,
Akademik performans,
Öğrenme profili,
Çocuğun sınıftaki gerçek ihtiyaçları
daha geniş biçimde değerlendirilmelidir.
MOXO:
“Çocuğun okulda neden başarısız olduğunu kesin gösterir.”
şeklinde sunulmamalıdır.
Dikkat Sorunları İçin Ne Zaman Psikolog Değerlendirmesi Düşünülebilir?
Çocuk veya yetişkin:
Görevleri tamamlamakta sürekli zorlanıyorsa,
Dikkatsiz hatalar günlük yaşamı etkiliyorsa,
Unutkanlık belirginse,
Dürtüsellik ilişkiler veya okul/iş yaşamını etkiliyorsa,
Organizasyon problemleri uzun süredir devam ediyorsa,
Aile veya öğretmen dikkat konusunda sürekli kaygı bildiriyorsa
psikolojik değerlendirme düşünülebilir.
Amaç yalnızca:
“MOXO yaptıralım.”
değil, dikkat güçlüğünün günlük yaşamda nasıl ortaya çıktığını anlamaktır.
Cliniq'te MOXO Dikkat Testi ve Dikkat Değerlendirmesi Nasıl Ele Alınır?
Cliniq'te MOXO sonucu tek başına:
“DEHB var”
veya:
“DEHB yok”
şeklinde yorumlanmamalıdır.
Başvuru nedenine göre değerlendirmede:
Dikkat şikâyetleri,
Dürtüsellik,
Günlük işlevsellik,
Çocuğun ev ve okul yaşamı,
Yetişkinlerde iş ve organizasyon güçlükleri,
Uyku,
Kaygı ve diğer psikolojik etkenler
ele alınabilir.
Uygun görülürse MOXO, bu değerlendirmeye performansa dayalı ek veri sağlamak amacıyla kullanılabilir.
Sonuçlar:
Klinik görüşmenin,
Gelişim öyküsünün,
Aile veya öğretmen bilgilerinin
yerine geçmez.
DEHB açısından tıbbi tanı veya ilaç değerlendirmesi gerektiğinde çocuk ve ergen psikiyatrisi veya yetişkin psikiyatrisi gibi uygun sağlık hizmetlerine yönlendirme önemlidir.
Van'da MOXO Dikkat Testi ve Psikolog Değerlendirmesi
Çocuğunuz veya siz:
Dikkatinizi sürdürmekte,
Görevleri tamamlamakta,
Tepkilerinizi kontrol etmekte,
Okul veya iş sorumluluklarını organize etmekte
uzun süredir zorlanıyorsanız değerlendirme düşünülebilir.
Cliniq Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde Van / İpekyolu'nda psikolojik değerlendirme ve MOXO dikkat performans testiuygulanabilmektedir.
Ancak MOXO'ya:
“DEHB olup olmadığımı kesin öğrenmek istiyorum.”
beklentisiyle değil, kapsamlı değerlendirmenin yardımcı araçlarından biri olarak yaklaşmak daha doğrudur.
Cliniq
Sağlıklı Yaşam Merkezi
Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G
İpekyolu / Van 65100
Telefon:
0432 502 72 22
WhatsApp:
0501 369 43 26
Çalışma Saatleri:
Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00
Cumartesi: 09:00–18:00
Ücretsiz Ön Görüşme Al
WhatsApp'tan Bilgi Al
Sık Sorulan Sorular
MOXO dikkat testi nedir?
MOXO, bilgisayar üzerinde hedef ve hedef olmayan uyaranlara verilen tepkileri değerlendiren bir sürekli performans testidir. Görsel ve işitsel çeldiriciler kullanarak dikkat, zamanlama, tepkiyi baskılama ve aşırı/tekrarlayıcı yanıt davranışı hakkında ölçülebilir performans verileri sağlar.
MOXO testi DEHB tanısı koyar mı?
Hayır. MOXO DEHB değerlendirmesine ek bilgi sağlayabilir ancak tek başına DEHB tanısı koymaz. Tanı; klinik görüşme, gelişim öyküsü, günlük yaşamdaki belirtiler, farklı ortamlardan alınan bilgiler ve gerektiğinde diğer değerlendirme araçları birlikte kullanılarak yapılır.
MOXO testi kaç dakika sürer?
Çocuk formu yaklaşık 15 dakika, ergen ve yetişkin formu yaklaşık 18 dakika sürer. Yönergenin açıklanması, deneme ve sonuçların değerlendirilmesi nedeniyle toplam görüşme süresi daha uzun olabilir.
MOXO testi kaç yaşında yapılır?
MOXO'nun yaklaşık 6–12 yaş için çocuk formu ve 13 yaş ve üzeri için ergen/yetişkin formu bulunur. Ancak yaşın uygun olması tek başına testi gerekli hale getirmez; değerlendirme ihtiyacı profesyonel görüşmeyle belirlenmelidir.
MOXO testi normal çıkarsa DEHB olmadığı kesin midir?
Hayır. Normal performans DEHB'yi tek başına dışlamaz. DEHB'nin tanısında günlük yaşam belirtileri, çocukluk öyküsü ve birden fazla ortamda yaşanan işlev kaybı dikkate alınır.
MOXO testinde düşük puan çıkması DEHB olduğumu gösterir mi?
Hayır. Uyku sorunları, kaygı, depresif belirtiler, öğrenme güçlükleri ve test koşulları da dikkat performansını etkileyebilir. Sonuçlar kişinin klinik öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.
MOXO zekâ testi midir?
Hayır. MOXO IQ veya genel zekâyı ölçmez. Düşük MOXO performansı kişinin düşük zekâya sahip olduğunu, yüksek performans ise üstün zekâlı olduğunu göstermez.
Önerilen Konular
Çocuklarda DEHB Nedir? Belirtileri ve Değerlendirme Süreci
Yetişkin DEHB Nedir? Belirtileri ve Günlük Yaşama Etkileri
Çocuklarda Dikkat Eksikliği Belirtileri
Çocuğum Ders Çalışırken Dikkatini Toplayamıyor
Çocuklarda Ekran Kullanımı Dikkati Etkiler mi?
Psikolojik Değerlendirme Nedir?
Van Psikolog
Van Çocuk Psikolog
Kaynaklar
CDC – Diagnosing ADHD, 30 Temmuz 2026: DEHB tanısının çok aşamalı olması; tek bir testin DEHB tanısı koymaması ve uyku bozuklukları, kaygı, depresyon ve öğrenme güçlükleri gibi başka durumların benzer belirtiler oluşturabilmesi.
CDC – Symptoms of ADHD, 30 Temmuz 2026: DEHB belirtilerinin dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik alanlarında değerlendirilmesi ve tanının tek bir dikkat testine indirgenmemesi.
NICE – ADHD: Diagnosis and Management: DEHB tanısının kapsamlı klinik ve psikososyal değerlendirme, gelişim ve psikiyatrik öykü, gözlemci bilgileri ve birden fazla ortamdaki işlev kaybı temelinde yapılması. Değerlendirme ölçeklerinin ve objektif araçların klinik değerlendirmenin yerine geçmemesi.
NICE – Digital Technologies for Assessing ADHD: 6–17 yaş grubunda QbTest'in klinik tanıya yardımcı bir seçenek olarak önerilmesi; dijital bilişsel testlerin standart klinik değerlendirmenin yerine değil yanında ele alınması. Bu önerinin MOXO için doğrudan bir NICE onayı olmadığı özellikle dikkate alınmalıdır.
Berger ve ark. – MOXO-CPT Çocuk Geçerlilik Çalışması: 798 çocukla yapılan çalışmada DEHB grubunun MOXO'nun dikkat, zamanlama, hiperaktivite ve dürtüsellik indekslerinde kontrol grubundan genel olarak daha düşük performans göstermesi; farklı indekslerin ayırt etme gücünün aynı olmaması.
Frontiers in Human Neuroscience – Using Environmental Distractors in the Diagnosis of ADHD: MOXO-CPT'nin dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve aşırı/tekrarlayıcı tepki göstergelerinin nasıl hesaplandığı ve görsel–işitsel çeldiricilerin test yapısındaki rolü.
MOXO – Güncel Ürün Bilgisi: MOXO'nun görsel ve işitsel çeldiriciler içeren bilgisayarlı sürekli performans testi olması ve sonuçların yaş/cinsiyet normlarıyla karşılaştırılan dikkat profili biçiminde sunulması.
Cliniq – Mevcut MOXO Dikkat Testi Yazısı: Eski içerikteki “DEHB tanı testi”, “hiperaktiviteyi hareket olarak ölçer”, “akademik başarısızlığın bilişsel nedenini bulur” ve tek test sonucuyla tedavi planına geçilebileceği izlenimi veren ifadeler yeni içerikte daha doğru ve temkinli hale getirildi.
