Telefon Kullanımı Uykuyu Nasıl Etkiler?
Telefon kullanımı uykuyu nasıl etkiler? Yatmadan önce uzun süre telefonda kalmak uyku saatini geciktirebilir, zihinsel uyanıklığı sürdürebilir ve bazı kişilerde uykuya geçişi zorlaştırabilir. Telefon ekranından gelen ışık da vücudun uyku-uyanıklık ritmini etkileyebilir; ancak sorun yalnızca “mavi ışık” değildir.
2025 yılında 122 binden fazla yetişkini kapsayan geniş bir araştırmada yatmadan önce günlük ekran kullanımı daha geç yatma, daha kısa uyku süresi ve daha kötü bildirilen uyku kalitesiyle ilişkili bulundu.
Ancak çalışma gözlemsel olduğu için telefon kullanımının tek başına bu sorunların doğrudan nedeni olduğunu kanıtlamaz.
Bu nedenle gece telefon kullanımında yalnızca ekranın rengini değil, telefonda ne yaptığınızı, ne kadar süre kaldığınızı ve telefonun uyku saatini ne kadar geciktirdiğini de değerlendirmek gerekir.
Telefon Kullanımı Uykuyu Nasıl Etkiler?
Telefon uykuyu birkaç farklı yoldan etkileyebilir:
Yatma saatini geciktirebilir,
Beyni zihinsel olarak aktif tutabilir,
Işık maruziyetini artırabilir,
Mesaj ve bildirimlerle uykuyu bölebilir,
Gece uyanınca yeniden uyumayı zorlaştırabilir,
Telefonu yatakla ilişkilendiren bir alışkanlık oluşturabilir.
Bu etkilerin hepsi herkeste aynı düzeyde görülmez.
Bir kişi telefonda kısa süre kitap okuyup rahatça uyuyabilirken başka biri sosyal medyada bir saat geçirdikten sonra uykusunun tamamen açıldığını hissedebilir.
Yatmadan Önce Telefon Kullanmak Uyku Saatini Geciktirir mi?
Evet, önemli etkilerden biri budur.
Telefon elinizdeyken:
“Sadece beş dakika bakacağım.”
diyebilirsiniz.
Ancak:
Bir video diğerine,
Bir mesaj başka bir konuşmaya,
Bir gönderi başka bir gönderiye
kolayca dönüşebilir.
Bu durumda sorun telefonun biyolojik etkisinden önce oldukça basit olabilir:
Uyumak yerine telefonda zaman geçiriyorsunuz.
2025 tarihli geniş yetişkin araştırmasında yatmadan önce günlük ekran kullanan kişilerde yatış saatinin daha geç olduğu ve toplam uyku süresinin daha kısa olduğu bulundu.
Özellikle sabah işe veya okula kalkma saati değişmiyorsa geç yatmak doğrudan uyku süresinin kısalmasına neden olabilir.
Telefonun Mavi Işığı Gerçekten Uykuyu Bozar mı?
Ekranlardan yayılan kısa dalga boylu ışığın melatonin ve uyku-uyanıklık ritmi üzerinde etkileri olabileceğine ilişkin deneysel çalışmalar bulunmaktadır.
Melatonin, karanlık arttığında yükselerek vücudun uykuya hazırlanmasına katkıda bulunan hormonlardan biridir.
Parlak yapay ışığa gece maruz kalmak bu süreci etkileyebilir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır:
Telefon kullanımının bütün uyku etkisini yalnızca mavi ışıkla açıklamak doğru değildir.
2024'te yayımlanan geniş kapsamlı uzman görüş birliği çalışmasında yetişkinlerde ekran ışığının uyku üzerindeki etkisinin büyüklüğü konusunda yeterli bilimsel uzlaşma sağlanamadı.
Yani:
“Bütün sorun mavi ışıktır.”
demek mevcut kanıtları gereğinden fazla basitleştirir.
Gece Modu veya Mavi Işık Filtresi Sorunu Çözer mi?
Tek başına çözmeyebilir.
Gece modu ekranın renk sıcaklığını değiştirerek kısa dalga boylu ışığı azaltabilir.
Bu yararlı olabilir ancak telefon hâlâ:
Yatma saatinizi geciktirebilir,
Dikkatinizi aktif tutabilir,
Heyecanlı veya stresli içerikler gösterebilir,
Bildirimlerle sizi meşgul edebilir.
Uzman değerlendirmelerinde mavi ışık filtrelerinin uyku üzerindeki faydasının genellikle küçük veya tutarsız olduğu belirtilmektedir.
Bu nedenle:
“Gece modunu açtım, sabaha kadar telefonda kalabilirim.”
yaklaşımı doğru değildir.
Sosyal Medya Uykuyu Etkiler mi?
Etkileyebilir.
Burada yalnızca ekran değil, içerik önemlidir.
Örneğin yatmadan hemen önce:
Tartışmalı haberler,
İş mesajları,
Sosyal medya yorumları,
Yoğun duygusal videolar,
Kişinin kendisini başkalarıyla karşılaştırdığı içerikler
zihinsel uyarılmayı artırabilir.
Kişi fiziksel olarak yatakta olsa bile zihni:
“dinlenmeye hazırlanmak”
yerine yeni bilgiler işlemeye devam edebilir.
Özellikle stresli veya kaygı uyandıran içerikler sonrasında telefonu bıraktığınızda bile zihniniz konuyu düşünmeye devam edebilir.
Doomscrolling Uykuyu Etkiler mi?
Doomscrolling, kişinin özellikle kötü, endişe verici veya olumsuz haberleri uzun süre arka arkaya takip etmesi için kullanılan bir terimdir.
Bu davranış:
Yatma saatini geciktirebilir,
Kaygıyı artırabilir,
Zihinsel olarak sakinleşmeyi zorlaştırabilir.
American Academy of Sleep Medicine tarafından 2026'da yayımlanan bir ankette yetişkinlerin önemli bir bölümü yatmadan önce haber veya güncel olayları telefon/tabletten takip etmenin uykularını kötüleştirdiğini bildirdi.
Bu bir klinik araştırma sonucu değildir ancak yatmadan önce tüketilen içeriğin de önemli olabileceğini göstermektedir.
Video İzlemek mi, Mesajlaşmak mı Daha Kötü?
Bunu herkes için belirleyen tek bir kural yoktur.
Uyku üzerindeki etki:
İçeriğin ne kadar uyarıcı olduğuna,
Ne kadar süre kullanıldığına,
Ekran parlaklığına,
Kullanıcının kaygı düzeyine,
Yatma saatinin ne kadar geciktiğine
göre değişebilir.
Örneğin sakin bir içerik izlemek ile gece yarısı iş tartışmasına girmek aynı düzeyde zihinsel uyarılma yaratmayabilir.
Bu nedenle yalnızca:
“Kaç dakika telefon kullandım?”
değil,
“Telefonda ne yaptım?”
sorusu da önemlidir.
Telefon Bildirimleri Gece Uykusunu Bölebilir mi?
Evet.
Telefon yatağın yanında:
Ses çıkarıyor,
Titreşiyor,
Ekranı yanıyor
ve kişi bildirimleri kontrol ediyorsa kısa uyanmalar daha uzun bir uyanıklık dönemine dönüşebilir.
Örneğin gece kısa süre uyanmak normal olabilir.
Ancak kişi uyanır uyanmaz:
“Saat kaç?”
diye telefonu alıp ardından mesaj veya sosyal medya kontrol etmeye başladığında yeniden uyumak zorlaşabilir.
Bu nedenle gece bildirimlerini kapatmak veya Rahatsız Etmeyin benzeri modları kullanmak yararlı olabilir.
Gece Uyanınca Telefona Bakmak Neden Tekrar Uyutmayabilir?
Gece uyanınca telefon:
Işık maruziyetini artırabilir,
Zihni tekrar aktif hale getirebilir,
Saati sürekli kontrol etmeye yol açabilir,
Kaygı veya merak yaratan içeriklerle karşılaştırabilir.
Örneğin:
“Saat 03.20, beş saatten az kaldı.”
diye düşünmeye başladıktan sonra kişi uyku süresini hesaplamaya ve kaygılanmaya başlayabilir.
Bu nedenle özellikle uykusuzluk yaşayan kişilerde gece telefonu kontrol etmemek yararlı olabilir.
Telefonu Yatakta Kullanmak Sorun Olabilir mi?
Olabilir.
Yatağı sürekli:
Telefon kullanmak,
Çalışmak,
Video izlemek,
Mesajlaşmak
için kullandığınızda yatak yalnızca uyku ile ilişkilendirilmeyebilir.
Kronik uykusuzlukta kullanılan bilişsel davranışçı yaklaşımın önemli parçalarından biri stimulus kontrolüdür.
Amaç yatağın yeniden:
“uyanık kalınan yer”
yerine:
“uyunan yer”
ile ilişkilendirilmesine yardımcı olmaktır.
Bu nedenle uzun süre telefonda kalacaksanız bunu yatakta değil başka bir alanda yapmak bazı kişiler için yararlı olabilir.
Telefonu Yatmadan Kaç Saat Önce Bırakmak Gerekir?
Herkes için zorunlu olan kesin bir süre yoktur.
Birçok uyku önerisinde yatmadan önce yaklaşık 30–60 dakikalık daha sakin ve ekransız bir dönem oluşturmak önerilir.
Ancak:
“Telefonu tam 60 dakika önce bırakmazsam uyuyamam.”
şeklinde yeni bir katı kural oluşturmaya gerek yoktur.
Örneğin telefonunuzu şu anda uyuyana kadar kullanıyorsanız ilk hedef:
Önce son 15–20 dakikayı telefonsuz geçirmek,
Sonra bu süreyi artırmak
olabilir.
Sürdürülebilir bir değişiklik, uygulanmayan mükemmel bir plandan daha yararlıdır.
Telefonu Tamamen Yatak Odasından Çıkarmak Gerekir mi?
Şart değildir ancak bazı kişiler için oldukça yararlı olabilir.
Özellikle:
Uyandığınız anda telefonu kontrol ediyorsanız,
Gece bildirimlere bakıyorsanız,
Alarmı kapattıktan sonra uzun süre sosyal medyada kalıyorsanız
telefonu yatağın uzağına koymak davranışı zorlaştırabilir.
Örneğin:
Komodinin karşı tarafı,
Odanın diğer köşesi,
Başka bir oda
kullanılabilir.
Telefonu alarm olarak kullanıyorsanız basit bir alarm saati de alternatif olabilir.
Yatmadan Önce Telefonda Kitap Okumak Zararlı mı?
Mutlaka değil.
Dijital kitap okumak ile sosyal medyada hızla değişen içerikler arasında fark olabilir.
Ancak ekranın:
Parlaklığı,
Yüze yakınlığı,
Kullanım süresi
yine önemlidir.
Telefonda kitap okumak sizi rahatlatıyor ve yatış saatinizi geciktirmiyorsa etkisi farklı olabilir.
Buna rağmen uyku problemi yaşıyorsanız birkaç hafta:
telefon yerine basılı kitap
denemek kişisel olarak fark yaratıp yaratmadığını görmenin basit bir yolu olabilir.
Telefon Kullanımı Melatonini Azaltır mı?
Bazı deneysel çalışmalarda akşam akıllı telefon ekranından gelen kısa dalga boylu ışığın melatonin salgısını baskılayabildiği gösterilmiştir.
Örneğin genç yetişkinleri içeren kontrollü bir çalışmada mavi ışık filtresi kullanılmayan telefon ekranının melatonin üzerinde ölçülebilir etkisi bulundu.
Ancak laboratuvar koşulları günlük hayatla tamamen aynı değildir.
Telefonun gerçek hayattaki uyku etkisi:
Işık,
Kullanım süresi,
İçerik,
Yatış saatinin gecikmesi,
Kişinin biyolojik uyku ritmi
gibi birçok faktörün birleşimidir.
Telefon Kullanmak Herkeste Uykusuzluk Yapar mı?
Hayır.
Telefon kullanan herkes insomnia yaşamaz.
2024 tarihli uzman konsensüsünde yetişkinlerde genel ekran kullanımının doğrudan uyku sağlığını bozduğu konusunda yeterli bilimsel uzlaşma oluşmadı.
Buna karşılık 2025 tarihli büyük yetişkin araştırması yatmadan önce düzenli ekran kullanımı ile daha geç yatış, daha kısa uyku ve daha kötü uyku kalitesi arasında ilişki gösterdi.
Bu iki bulgu çelişmek zorunda değildir.
Biri:
“İlişki var mı?”
sorusunu incelerken diğeri:
“Bunun doğrudan nedensel olduğu konusunda ne kadar güçlü kanıtımız var?”
sorusunu değerlendirir.
Bu nedenle en doğru yaklaşım:
Telefon kesin olarak herkeste uykuyu bozar demek yerine, kişinin kendi kullanım biçimini ve uyku düzenini değerlendirmektir.
Sabah Telefona Bakmak Uyku Düzenini Etkiler mi?
Sabah telefon kullanımından çok, sabah ışığa maruz kalmak ve düzenli kalkma saati uyku-uyanıklık ritmi açısından önemlidir.
Sabah kalkar kalkmaz uzun süre karanlık bir odada telefonla kalmak yerine:
Perdeleri açmak,
Gün ışığı almak,
Günlük rutine başlamak
vücudun gündüz-gece ritmini destekleyebilir.
Özellikle uyku saatini erkene çekmek isteyen kişiler için gündüz ışığı önemli bir çevresel sinyaldir.
Telefon Nedeniyle Geç Yatıyorsam Ne Yapabilirim?
Telefonu tamamen bırakmak yerine kullanım ortamını değiştirmek daha gerçekçi olabilir.
Bir “Telefonu Bırakma Saati” Belirleyin
Örneğin yatmadan 30 dakika önce telefonu şarja bırakabilirsiniz.
Telefonu Yatağın Dışında Şarj Edin
Telefon elinizin hemen altında değilse otomatik kontrol davranışı azalabilir.
Bildirimleri Kapatın
Özellikle gece:
İş e-postaları,
Sosyal medya,
Haber uygulamaları
için bildirimleri sınırlayabilirsiniz.
Akşam Ekran Parlaklığını Azaltın
Bu ışık maruziyetini azaltabilir ancak kullanım süresinin yerine geçmez.
Daha Sakin Bir Aktivite Belirleyin
Telefonu bıraktığınızda:
Kitap okumak,
Duş almak,
Hafif müzik dinlemek,
Ertesi gün için kısa bir hazırlık yapmak
gibi bir rutin oluşturabilirsiniz.
Telefona Bakmadan Uyuyamıyorum, Bu Bağımlılık mı?
Tek başına bu davranış “telefon bağımlılığı” tanısı anlamına gelmez.
Telefon kullanımı bir alışkanlık haline gelmiş olabilir.
Örneğin:
yatağa girme → telefonu açma → video izleme → uyku
zinciri her gece tekrarlandığında kişi telefon olmadan uykuya hazırlanmakta zorlanabilir.
Daha önemli sorular şunlardır:
Telefon kullanımını azaltmak istediğiniz halde azaltamıyor musunuz?
Uyku sürenizi düzenli olarak kısaltıyor mu?
İş, okul veya ilişkilerinizi etkiliyor mu?
Gece boyunca tekrar tekrar kontrol ediyor musunuz?
Bu tür işlev kayıpları varsa kullanım alışkanlığının daha ayrıntılı değerlendirilmesi yararlı olabilir.
Gece Modu Açıkken Telefon Kullanabilir miyim?
Gece modu kullanmak mantıklı bir yardımcı önlem olabilir.
Ancak üç şeyi ayırmak gerekir:
1. Işık:Gece modu kısa dalga boylu ışığı azaltabilir.
2. Süre:Telefonu bir saat daha fazla kullanıyorsanız yatış saatiniz yine gecikebilir.
3. İçerik:İş e-postası veya stresli haber okumak ekran rengi değişse bile zihinsel olarak uyarıcı olabilir.
Bu nedenle en etkili yaklaşım yalnızca ekran rengini değiştirmek değil, kullanımın zamanını ve içeriğini de düzenlemektir.
Uyku İçin Telefon Ayarları Nasıl Düzenlenebilir?
Pratik olarak:
Gece Rahatsız Etmeyin modunu açmak,
Gereksiz bildirimleri kapatmak,
Ekran parlaklığını azaltmak,
Gece modunu etkinleştirmek,
Sosyal medya uygulamalarına süre sınırı koymak,
Telefonu yatağın uzağında şarj etmek
yardımcı olabilir.
Ancak bu ayarlar uyku probleminin altında stres, kaygı veya kronik insomnia varsa tek başına yeterli olmayabilir.
Telefon Kullanımı ve Uyku Sorunları İçin Ne Zaman Psikolog Değerlendirmesi Düşünülebilir?
Özellikle:
Telefona bakmadan uykuya geçemediğinizi hissediyorsanız,
Telefon kullanımını azaltmak istediğiniz halde sürekli başarısız oluyorsanız,
Gece sosyal medya veya haber kullanımı kaygınızı artırıyorsa,
Uyuyamama korkusu geliştiyse,
Uykunuz stres veya sürekli düşünmeyle birlikte bozuluyorsa,
Telefon kullanımınız düzenli olarak uyku sürenizi kısaltıyorsa
psikolog değerlendirmesi düşünülebilir.
Uzun süreli insomnia için bilişsel davranışçı terapi temelli yaklaşımlar kullanılabilir.
Ancak çok yüksek sesli horlama, uykuda nefes durması, aşırı gündüz uykululuğu veya başka fiziksel belirtiler varsa tıbbi uyku değerlendirmesi de gerekebilir.
Cliniq'te Telefon Kullanımı ve Uyku Sorunları Nasıl Ele Alınır?
Cliniq'te uyku sorunu yalnızca:
“Telefonu bırakın.”
önerisiyle ele alınmaz.
Başvuru nedenine göre:
Yatma ve kalkma saatleri,
Telefonun hangi saatlerde kullanıldığı,
Yatakta geçirilen ekran süresi,
Sosyal medya ve haber kullanım alışkanlıkları,
Gece bildirim kontrolü,
Stres ve kaygı,
Uykuya dalma güçlüğü,
Gece uyanmaları,
Günlük yaşam üzerindeki etkiler
değerlendirilebilir.
Cliniq'in psikolojik destek yaklaşımında uykuya dalma, gece uyanma ve günlük rutindeki belirgin değişiklikler psikolojik görüşmede ele alınabilecek alanlar arasındadır.
Amaç telefonu “yasaklamak” değil, uykuyu zorlaştıran davranış ve düşünce örüntülerini anlamaktır.
Van'da Telefon Kullanımı ve Uyku Sorunları İçin Psikolog Değerlendirmesi
Gece telefon kullanımı:
Uyku saatinizi sürekli geciktiriyor,
Uykunuzu bölüyor,
Kaygınızı artırıyor,
Ertesi gün yorgunluk ve odaklanma problemi yaratıyorsa
psikolojik değerlendirme düşünülebilir.
Cliniq Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde Van / İpekyolu'nda yüz yüze psikolog desteği sunulmaktadır.
Uyku probleminizin psikolojik mi yoksa tıbbi bir uyku problemiyle mi ilişkili olduğundan emin değilseniz yaşadığınız belirtilerin niteliğine göre uygun değerlendirme alanı belirlenebilir.
Cliniq
Sağlıklı Yaşam Merkezi
Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G
İpekyolu / Van 65100
Telefon:
0432 502 72 22
WhatsApp:
0501 369 43 26
Çalışma Saatleri:
Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00
Cumartesi: 09:00–18:00
Ücretsiz Ön Görüşme Al
WhatsApp'tan Bilgi Al
Sık Sorulan Sorular
Yatmadan önce telefona bakmak uykuyu bozar mı?
Bazı kişilerde evet. Telefon kullanımı yatış saatini geciktirebilir, zihinsel uyanıklığı artırabilir ve ekran ışığı uyku-uyanıklık ritmini etkileyebilir. Ancak etkiler kişiden kişiye değişir ve yetişkinlerde ilişkinin ne kadarının doğrudan ekran ışığından kaynaklandığı hâlâ araştırılmaktadır.
Telefonu yatmadan kaç dakika önce bırakmalıyım?
Herkes için zorunlu tek bir süre yoktur. Yaklaşık 30–60 dakikalık daha sakin bir dönem oluşturmak sık önerilen yaklaşımlardan biridir. Ancak şu anda uyuyana kadar telefon kullanıyorsanız 15–20 dakikalık bir değişiklikle başlayıp bunu zamanla artırabilirsiniz.
Gece modu uykuyu korur mu?
Gece modu ekranın kısa dalga boylu ışığını azaltabilir ancak sorunu tamamen çözmez. Kullanım süresi, içeriğin zihinsel olarak uyarıcı olması ve telefon nedeniyle geç yatmak devam edebilir. Gece modu yardımcı bir araç olarak düşünülebilir, tek başına çözüm değildir.
Mavi ışık gerçekten melatonini azaltır mı?
Bazı kontrollü deneylerde akşam kısa dalga boylu ekran ışığının melatonin salgısını baskılayabildiği gösterilmiştir. Ancak günlük hayatta telefon kullanımının uyku üzerindeki toplam etkisi yalnızca mavi ışığa bağlı değildir; süre, içerik ve yatış saatinin gecikmesi de önemlidir.
Gece uyanınca telefona bakmak zararlı mı?
Tek bir kez telefona bakmak otomatik olarak sağlık problemi oluşturmaz. Ancak telefonu kontrol etmek ışık ve zihinsel uyarılmayı artırabilir ve kısa bir uyanmanın uzun süreli uyanıklığa dönüşmesine neden olabilir. Özellikle insomnia yaşayan kişilerin gece telefon kullanımını azaltması yararlı olabilir.
Telefonu yatak odasından çıkarmak gerekir mi?
Herkes için şart değildir. Ancak telefonu sürekli kontrol ediyor, gece bildirimlere bakıyor veya yatakta uzun süre sosyal medya kullanıyorsanız telefonu yatağın uzağında ya da başka bir odada şarj etmek yararlı bir davranış değişikliği olabilir.
Telefon kullanımı nedeniyle uyuyamıyorsam psikoloğa gidilir mi?
Telefon kullanımı stres, kaygı, sürekli düşünme veya kronik uykusuzlukla birlikteyse psikolojik değerlendirme düşünülebilir. Ama horlama, uykuda nefes durması veya belirgin gündüz uykululuğu gibi belirtiler varsa tıbbi uyku değerlendirmesi de önemlidir.
Önerilen Konular
Uyuyamıyorum: Uyku Probleminin Nedenleri Nelerdir?
Gece Sürekli Uyanmak Neden Olur?
Sürekli Kaygılı Hissetmek Normal mi?
Stres Vücutta Hangi Belirtilere Yol Açar?
Çocuklarda Ekran Bağımlılığı Belirtileri
Çocuğum Telefonu Bırakmıyor
Van Psikolog
Kaynaklar
JAMA Network Open, 2025 – Electronic Screen Use and Sleep Duration and Timing in Adults: 122.058 yetişkinde yatmadan önce ekran kullanımı ile daha geç yatış, daha kısa uyku süresi ve daha düşük bildirilen uyku kalitesi arasındaki ilişki.
National Sleep Foundation Consensus Statement, 2024: Ekran kullanımı, içerik, ışık ve uyku sağlığı üzerine yüzlerce çalışmanın değerlendirilmesi; yetişkinlerde özellikle mavi ışığın etkisi konusunda kanıtların sınırlı ve tutarsız olabileceği.
Journal of Sleep Research – Evening Smartphone Use: Akşam akıllı telefon kullanımında kısa dalga boylu ışığın melatonin ve bazı uyku ölçümleri üzerindeki deneysel etkileri.
NHLBI – Insomnia Treatment: Elektronik cihazların yatmadan önce sınırlandırılması, karanlık ve sakin uyku ortamı, düzenli uyku saatleri ve kronik insomnia için CBT-I yaklaşımı.
NHLBI – Sleep/Wake Cycle: Akşam parlak yapay ışığın vücut saatini ve melatoninle ilişkili uyku hazırlığını etkileyebilmesi.
NHLBI – Healthy Sleep Habits: Yatmadan önceki dönemde parlak ekranların azaltılması ve daha sakin bir rutin oluşturulmasına ilişkin uyku önerileri.
American Academy of Sleep Medicine, 2026: Yatmadan önce stresli haberleri veya “doomscrolling” içeriklerini takip etmenin uyku üzerindeki bildirilen etkileri ve ekran kullanımını yatma saatine yakın azaltma önerileri.
Cliniq – Van Psikolog: Uykuya dalma, gece uyanma ve günlük rutin değişikliklerinin psikolojik değerlendirmede ele alınması; Van / İpekyolu güncel hizmet bilgileri.
Cliniq – Psikoterapi: Kaygı, stres, günlük yaşam düzeni ve kişinin mevcut baş etme yollarının psikolojik görüşmelerde değerlendirilmesine ilişkin Cliniq yaklaşımı.
