top of page

Çocuğum Yemek Seçiyor: Ne Yapmalıyım?

11 Eyl
10 dakikada okunur
Çocuğum yemek seçiyor ne yapmalıyım
Çocuğum yemek seçiyor ne yapmalıyım

“Sebzeye hiç dokunmuyor.”

“Bir hafta sadece makarna yemek istiyor.”

“Yeni bir şey görünce daha tatmadan ‘istemiyorum’ diyor.”

“Yemesi için arkasından dolaşıyorum.”

“Tablet açmadan yemek yemiyor.”

“Acaba yeterince besleniyor mu?”


Çocuklarda yemek seçme, özellikle küçük yaşlarda oldukça yaygındır.

Amerikan Pediatri Akademisi, seçici yemenin özellikle 2–4 yaş döneminde sık görüldüğünü ve çoğu çocukta gelişimsel süreç içinde azalabildiğini belirtmektedir.


CDC'nin Nisan 2026 tarihli güncel rehberinde de küçük çocukların:

  • Daha önce yedikleri bir yiyeceği aniden reddetmesi,

  • Sadece birkaç favori yiyecek istemesi,

  • Tabakta yiyeceklerin birbirine değmesini istememesi

gibi davranışların seçici yeme döneminde görülebileceği belirtilmektedir.


Bu nedenle:

“Çocuğum brokoli yemiyor.”

tek başına bir beslenme bozukluğu olduğu anlamına gelmez.


Ancak seçiciliğin ne kadar yoğun olduğu, çocuğun büyümesini ve beslenmesini etkileyip etkilemediği ve yemek yerken çiğneme/yutma güçlüğü bulunup bulunmadığı önemlidir.



Seçici Yeme Nedir?


Seçici yeme sırasında çocuk:

  • Belirli yiyecekleri tercih edebilir,

  • Yeni yiyecekleri reddedebilir,

  • Belirli renk veya dokuları istemeyebilir,

  • Daha önce sevdiği bir yiyeceği artık yemeyebilir,

  • Aynı yemekleri tekrar tekrar isteyebilir.


Örneğin:

“Sadece makarna, yoğurt ve köfte istiyor.”

veya:

“Sebzeyi gördüğü anda tabağı itiyor.”

gibi.


Küçük çocukların büyüme hızı bebeklik dönemine göre yavaşladıkça iştahlarının da değişebilmesi normaldir. AAP, küçük çocukların bir gün daha çok, başka bir gün daha az yiyebileceğini ve yiyecek tercihlerinin hızlı değişebildiğini belirtmektedir.



Yemek Seçmek ile Yemek Problemi Aynı Şey mi?


Hayır.


Bir çocuk:

  • Birçok farklı yiyeceği yiyebiliyor,

  • Bazı yiyecekleri reddediyor,

  • Büyümesi normal ilerliyor,

  • Yemek yerken çiğneme veya yutma sorunu yaşamıyorsa

çoğu zaman gelişimsel seçici yemeden söz edilebilir.


Ancak çocuk:

  • Çok az sayıda yiyecek tüketiyorsa,

  • Besin gruplarının çoğunu tamamen reddediyorsa,

  • Kilo kaybediyor veya beklenen şekilde büyümüyor ise,

  • Yemek sırasında sık öksürüyor veya boğulur gibi oluyorsa,

  • Belirli dokularda sürekli öğürüyor,

  • Çiğnemekte belirgin zorlanıyorsa

daha kapsamlı değerlendirme gerekir. ASHA bu tür belirtileri pediatrik beslenme ve yutma güçlüklerinde değerlendirilmesi gereken işaretler arasında göstermektedir.



Çocuğum Neden Yemek Seçiyor?


Tek bir nedeni yoktur.


1. Yeni Yiyeceklerden Çekinme


Özellikle küçük çocuklarda yabancı yiyeceklere karşı isteksizlik görülebilir.


AAP, yaklaşık 18 ay–2 yaş döneminden itibaren bazı çocukların yeni yiyeceklere karşı daha temkinli hale gelebildiğini belirtmektedir.


Bu nedenle çocuk:

“Bunu sevmiyorum.”

diyebilir.


Oysa yiyeceği henüz hiç tatmamış olabilir.


2. Bağımsızlık İsteği


Küçük çocukların kontrol edebildiği alanlardan biri yemektir.


Yetişkin:

“Bunu ye.”

dediğinde çocuk:

“Hayır.”

diyebilir.


Bu nedenle yemek masası kolayca bir güç mücadelesine dönüşebilir.


Ama amaç:

“Çocuğa ne pahasına olursa olsun birkaç lokma yedirmek”

değil, uzun vadede daha sağlıklı bir yemek ilişkisi geliştirmektir.


3. İştahı Her Gün Aynı Olmayabilir


Çocuklar her gün aynı miktarda yemek yemek zorunda değildir.


CDC, küçük çocukların bir günden diğerine farklı miktarlarda yiyebileceğini ve yetişkinlerin çocuğun açlık ve tokluk sinyallerini takip etmesinin önemli olduğunu belirtmektedir.


Bu nedenle:

“Dün bütün tabağı bitirdi, bugün neden yarısını bile yemedi?”

her zaman sorun anlamına gelmez.


4. Dokulara Karşı Hassasiyet Olabilir


Bazı çocuklar özellikle:

  • Pütürlü,

  • Yapışkan,

  • Islak,

  • Karışık,

  • Çok yumuşak,

  • Çok sert

yiyeceklerden rahatsız olabilir.


Ancak yalnızca:

“Bu dokuyu sevmiyor.”

ile:

“Yaşına uygun dokuları yiyemiyor.”

aynı şey değildir.


Çocuk belirli dokularda sürekli:

  • Öğürüyorsa,

  • Öksürüyorsa,

  • Yiyeceği ağzında uzun süre tutuyorsa,

  • Çiğnemekte zorlanıyorsa

beslenme/yutma becerilerinin değerlendirilmesi gerekebilir.


5. Ara Öğünler ve İçecekler İştahı Etkileyebilir


Çocuk gün boyunca:

  • Süt,

  • Meyve suyu,

  • Kraker,

  • Atıştırmalık

tüketiyorsa ana öğünde gerçekten aç olmayabilir.


Bu nedenle düzenli:

öğün + ara öğün

yapısı yardımcı olabilir.


AAP ve NHS, sürekli atıştırmak yerine daha düzenli öğün ve ara öğün düzenini desteklemektedir.



Çocuğumu Yemek Yemeye Zorlamalı mıyım?


Hayır.

Örneğin:

“Bir kaşık daha yemek zorundasın.”

“Tabağın bitmeden kalkamazsın.”

“Burnunu kapat ve ye.”

gibi yöntemler önerilmez.


AAP, çocuğu yemeye zorlamanın veya yemek yemediği için cezalandırmanın bazı yiyeceklere yönelik olumsuz tutumu artırabileceğini belirtmektedir.


NHS de çocuk bir yiyeceği reddettiğinde zorlamak yerine sakin kalıp başka bir zamanda yeniden sunmayı önermektedir.



“Bir Lokma Yemeden Masadan Kalkamazsın” Doğru mu?


Her çocuk için zorunlu bir yöntem olarak kullanılmamalıdır.


Yeni yiyeceği:

  • Görmek,

  • Masada bulunmasına tolerans göstermek,

  • Dokunmak,

  • Koklamak,

  • Tadına bakmak

bile bazı çocuklar için sürecin bir parçası olabilir.


Amaç:

“Bugün mutlaka yutacak.”

değil;

yiyecekle daha rahat bir ilişki geliştirmek olabilir.



Çocuğun Tabağını Bitirmesini İstemeli miyiz?


Hayır.


CDC, çocuğun tabağındaki bütün yiyeceği bitirmek zorunda olmadığını ve ne kadar yiyeceğine karar verirken açlık-tokluk sinyallerinin dikkate alınmasını önermektedir.


Bu nedenle:

“Tabağındaki her şeyi bitir.”

yerine çocuğun doyduğunu söylemesine alan açmak daha uygundur.



Peki Ebeveyn Ne Yapacak?


Basitçe:


Ebeveyn → ne sunulacağına, ne zaman ve nerede yenileceğine ilişkin yapıyı oluşturur.

Çocuk → sunulan yiyeceklerden ne kadar yiyeceğine karar verir.


AAP ve CDC'nin önerileri, yetişkinin düzenli ve dengeli yiyecek seçenekleri sunmasını; çocuğun ise sunulan seçenekler arasından yiyip yemeyeceği ve ne kadar yiyeceği konusunda açlık-tokluk sinyallerini takip etmesini desteklemektedir.



Çocuğum Yeni Yiyeceği Bir Kez Reddetti. Bir Daha Vermeli miyim?


Evet.

Bir kez reddetmesi:

“Bunu hiç sevmiyor.”

anlamına gelmez.


CDC, çocukların yeni bir yiyeceği kabul etmeden önce aynı yiyecekle birçok kez karşılaşmaya ihtiyaç duyabileceğinibelirtmektedir. 2026 rehberinde bazı küçük çocukların bir yiyeceği denemeye istekli hale gelmesi için yaklaşık 8–10 karşılaşma gerekebileceği belirtilir. AAP kaynaklarında bu sayının bazı çocuklarda daha da fazla olabileceği vurgulanmaktadır.


Yani burada sihirli bir sayı yoktur.


Önemli olan:

baskı yapmadan tekrar tekrar fırsat sunmaktır.



Yeni Yiyeceği Nasıl Sunmalıyım?


Yeni yiyeceği tek başına büyük bir porsiyon halinde koymak yerine:

çok küçük miktarda

ve çocuğun zaten rahat yediği bir yiyeceğin yanında sunabilirsiniz.


Örneğin çocuk makarna yiyorsa:

Makarna + küçük bir parça brokoli

sunulabilir.


Çocuğun brokoliyi hemen yemesi şart değildir.

AAP ve CDC yeni yiyeceklerin tanıdık yiyeceklerle birlikte sunulmasını önermektedir.



Her Öğünde Çocuğun Sevdiği Bir Yiyecek Olmalı mı?


Pratik olarak yardımcı olabilir.


AAP, aile öğününde çocuğun rahatça tüketebildiği en az bir tanıdık yiyeceğin bulunmasını önerir.


Örneğin:

Ailede:

  • Tavuk,

  • Bulgur,

  • Yoğurt,

  • Salata

varsa ve çocuk yoğurdu güvenle yiyorsa masada yoğurt da bulunabilir.


Bu:

“Çocuğa sadece istediğini yapmak”

değildir.


Aile yemeğini korurken çocuğun masada tamamen aç kalacağı kaygısını azaltabilir.



Çocuk Yemeği Reddederse Hemen Başka Yemek Hazırlamalı mıyım?


Her seferinde özel bir ikinci yemek hazırlamak gerekmez.


AAP, aile için tek ana öğün sunmayı ve çocuk yemeği reddettiğinde sürekli ayrı bir alternatif yemek hazırlamamayı önermektedir. Bunun yanında öğünde çocuğun yiyebildiği en az bir tanıdık seçenek bulunması önerilir.


Örneğin:

“Bunu yemezsen hemen makarna yapayım.”

döngüsü zamanla çocuğun yalnızca favori yemeğini beklemesine yol açabilir.



Yemek Yemesi İçin Tatlıyla Ödüllendirmeli miyim?


Genellikle önerilmez.

“Sebzeni yersen çikolata vereceğim.”

çocuğa istemeden:


Sebze = katlanılması gereken şey

Çikolata = değerli ödül

mesajını verebilir.


NHS ve AAP, tatlı veya favori yiyecekleri diğer yiyecekleri yedirmek için ödül olarak kullanmaktan kaçınmayı önermektedir.



Tablet Açmadan Yemek Yemiyor. Ne Yapmalıyım?


Ekran bazen kısa vadede çocuğun daha fazla yemesini sağlayabilir.


Ancak çocuk yemek sırasında kendi:

  • Açlık,

  • Tokluk,

  • Yeme hızı

sinyallerine daha az dikkat edebilir ve yemek yalnızca ekran eşliğinde yapılabilen bir davranış haline gelebilir.


AAP, seçici yeme durumunda düzenli aile yemeklerini ve yemek sırasında televizyon, telefon veya tablet gibi dikkat dağıtıcıların kaldırılmasını önermektedir.


Ekranı tamamen kaldırmak zor geliyorsa süreç kademeli düzenlenebilir.


Ama hedef:

Yemek = ekran aktivitesi

bağını azaltmak olmalıdır.



Ailece Yemek Yemek Faydalı mı?


Evet.


Çocuklar yalnızca söyleneni değil gördüklerini de öğrenir.


Ebeveyn:

“Sebzeni ye.”

deyip kendisi hiç sebze yemiyorsa mesajın etkisi sınırlı olabilir.


AAP ve CDC, mümkün olduğunda ailece yemek yemeyi ve ebeveynlerin çeşitli yiyecekleri tüketerek model olmasını önermektedir.


Örneğin:

“Sen de ye.”

yerine ebeveyn kendi tabağındaki yiyeceği normal biçimde yiyebilir.


Çocuğun sürekli izlendiğini hissetmemesi de önemlidir.



Yemek Masasında Sürekli “Ye” Demeli miyim?


Hayır.


Yemek masasında bütün konuşma:

“Bir lokma ye.”

“Sebzene dokun.”

“Bak hiçbir şey yemedin.”

haline geldiyse masa çocuk için stresli hale gelebilir.


NHS, öğünlerin mümkün olduğunca keyifli tutulmasını ve konuşmanın yalnızca çocuğun ne kadar yediği üzerine kurulmamasını önermektedir.


Yemekte başka şeylerden de konuşabilirsiniz.



Çocuğun Yemek Hazırlığına Katılması Faydalı mı?


Evet.


Çocuk:

  • Markette sebze seçebilir,

  • Meyveyi yıkayabilir,

  • Yoğurdu karıştırabilir,

  • Masaya peçete koyabilir,

  • Salatanın malzemelerini seçebilir.


CDC ve AAP, çocukları yiyecek seçimi ve yemek hazırlığına dahil etmenin yeni yiyeceklere karşı merakı ve aşinalığı artırabileceğini belirtmektedir.


Ancak:

“Kendin yaptın, şimdi yemek zorundasın.”

dememek gerekir.


Hazırlığa katılması yalnızca yiyecekle olumlu bir deneyimdir.



Yiyecekle Oynamasına İzin Vermeli miyim?


Yaşa uygun ölçüde yiyeceği:

  • Görmek,

  • Dokunmak,

  • Koklamak

yeni bir yiyeceğe alışmanın bir parçası olabilir.


CDC, çocukların yeni yiyecekleri farklı duyularıyla keşfetmesini destekleyen oyunlu yaklaşımların yiyeceğe karşı merakı artırabileceğini belirtmektedir.


Bu:

“Yemeği bütün odaya atmasına izin verin.”

anlamına gelmez.


Ama küçük çocuk için yiyeceği incelemek de öğrenmenin bir parçasıdır.



Yiyecekleri Gizlice Yemeğe Karıştırmalı mıyım?


Sebze gibi besinleri tariflere eklemek besin çeşitliliğinin bir parçası olabilir.


Ancak yeni yiyeceği yalnızca gizleyerek sunmak çocuğun o yiyeceği tanımasını ve açık biçimde kabul etmeyi öğrenmesini sağlamaz.


Örneğin kabak köftenin içinde olabilir.


Ama zaman zaman kabak:

  • Masada görünür halde,

  • Farklı hazırlanışlarla,

  • Baskısız biçimde

de sunulabilir.


Amaç yalnızca:

“Nasıl olursa olsun içine sokmak”

değil;


uzun vadede çocuğun farklı yiyeceklere toleransını ve kabulünü geliştirmektir.



“Bir Kez Sevmedi, Bir Daha Vermeyeyim” Doğru mu?


Genellikle hayır.


Çocuk bugün:

“Domates istemiyorum.”

diyebilir.


Birkaç hafta sonra tekrar deneyebilir.


NHS, çocukların tatlarının değişebildiğini ve daha önce reddettikleri yiyeceklerin yeniden sunulmasını önermektedir.


Bu nedenle reddedilen yiyeceği menüden kalıcı olarak çıkarmak yerine farklı zamanlarda tekrar sunabilirsiniz.



Yemeğin Şeklini Değiştirmek İşe Yarayabilir mi?


Evet.


Çocuk:

  • Haşlanmış havuç istemeyebilir,

  • Rendelenmiş havucu yiyebilir.

Veya:

  • Domates dilimini istemeyebilir,

  • Küçük doğranmış domatesi deneyebilir.


NHS, aynı yiyeceğin farklı sunumlarının çocuk tarafından farklı kabul edilebileceğini belirtmektedir.

Ama her reddedilen yiyeceği karmaşık şekillere sokmak zorunlu değildir.



Çocuğun Yediği Miktara mı, Haftalık Beslenmesine mi Bakmalıyım?


Tek bir öğün her zaman iyi bir ölçüt değildir.

Çocuk bir öğünde çok az yiyebilir, başka öğünde daha fazla.


NHS, çocuk iyi görünüyorsa ve büyümesi ilerliyorsa yalnızca bir gün veya tek bir öğün yerine daha geniş zaman dilimindeki beslenme çeşitliliğine bakmanın daha yararlı olduğunu belirtmektedir.


Ancak büyüme veya beslenme konusunda endişeniz varsa çocuk doktoruna danışmak gerekir.



Çocuğum Sebze Yemiyor. Ne Yapmalıyım?


Öncelikle sebzeyi savaş konusu haline getirmemeye çalışın.


Örneğin:

  • Masada küçük miktarda bulundurun.

  • Siz yiyerek model olun.

  • Farklı pişirme ve sunum biçimleri deneyin.

  • Yemek hazırlığına dahil edin.

  • Reddederse başka gün tekrar sunun.


CDC, farklı tat ve dokuları tekrar tekrar sunmayı ve çocukları yiyecek hazırlığına dahil etmeyi önermektedir.



Çocuğum Sadece 4–5 Yiyecek Yiyor. Normal mi?


Burada daha dikkatli değerlendirme gerekir.


Küçük çocuklarda geçici olarak birkaç favori yiyeceğe yönelme görülebilir. CDC, küçük çocukların dönem dönem yalnızca birkaç favori yiyeceği tercih edebileceğini belirtmektedir.


Ancak yiyecek repertuvarı:

  • Uzun süre çok sınırlı kalıyorsa,

  • Giderek daha da daralıyorsa,

  • Besin grupları tamamen dışlanıyorsa,

  • Çocuğun büyümesi veya besin öğesi alımı etkileniyorsa

profesyonel değerlendirme gerekir. ASHA, aşırı sınırlı yiyecek çeşitliliğini pediatrik beslenme güçlüğünün olası belirtilerinden biri olarak değerlendirmektedir.



Seçici Yeme ile Duyusal Hassasiyet Arasında İlişki Olabilir mi?


Bazı çocuklarda olabilir.


Örneğin çocuk yalnızca:

  • Çıtır yiyecekleri,

  • Çok yumuşak yiyecekleri,

  • Belirli sıcaklıktaki yiyecekleri

kabul ediyor olabilir.


Ama her seçici çocukta duyusal sorun vardır demek doğru değildir.


ASHA, yaşına uygun dokulara karşı belirgin tolerans güçlüğü, belirli doku veya sıcaklıklarda sürekli öğürme ve aşırı sınırlı yiyecek çeşitliliğini beslenme değerlendirmesinde dikkate alınabilecek belirtiler arasında saymaktadır.


Bu durumda çocuğun ihtiyacına göre multidisipliner değerlendirme gerekebilir.



Öğürme ile Boğulma Aynı Şey mi?


Hayır.


Öğürme ve gerçek hava yolu tıkanması farklıdır.


Ancak çocuk yemek yerken sık sık:

  • Öksürüyor,

  • Boğulur gibi oluyor,

  • Nefes almakta zorlanıyor,

  • Islak/gargara gibi bir ses oluşuyor,

  • Yiyeceği ağzında uzun süre tutuyor

ise bu durum yalnızca seçici yeme olarak değerlendirilmemelidir.


ASHA bu belirtileri beslenme ve yutma değerlendirmesi gerektirebilecek işaretler arasında göstermektedir.



Yemek Seçme Otizm Belirtisi midir?


Tek başına hayır.


Bazı otizmli çocuklarda:

  • Duyusal özellikler,

  • Rutin değişikliklerine direnç,

  • Belirli yiyecek özelliklerine yoğun tercih

nedeniyle seçici yeme görülebilir.


Ancak seçici yemek tek başına otizm tanısı anlamına gelmez.


Çocuğun sosyal iletişim, oyun, gelişim ve davranışının bütünü değerlendirilmelidir.



Yemek Seçme “Şımarıklık” mıdır?


Bu şekilde etiketlemek yardımcı değildir.


Yemek reddinin altında:

  • Gelişimsel seçicilik,

  • Yiyeceğe alışmamış olmak,

  • Aç olmamak,

  • Duyusal özellikler,

  • Çiğneme/yutma güçlüğü,

  • Önceki olumsuz yemek deneyimleri

olabilir.


ASHA da yemek reddini yalnızca “kötü davranış” olarak yorumlamak yerine çocuğun bir mesajı olarak değerlendirmeyi önermektedir.



Evde Uygulanabilecek 8 Adımlı Seçici Yeme Planı


1. Düzenli öğün ve ara öğün oluşturun

Gün boyu sürekli atıştırmayı azaltın.


2. Ailece masaya oturun

Mümkün olduğunca ebeveyn de yemek yesin.


3. Ekranı kaldırın

Yemeğin kendisine ve aile etkileşimine alan açın.


4. Masada tanıdık bir yiyecek bulundurun

Çocuğun rahat ettiği en az bir seçenek olsun.


5. Yeni yiyeceği çok küçük miktarda sunun

Büyük porsiyonla baskı yaratmayın.


6. Yemeye zorlamayın

Reddedebilir.


7. Başka gün yeniden sunun

Bir reddetme nihai karar değildir.


8. Küçük ilerlemeleri fark edin

Örneğin:

“Bugün yeni yiyeceği kokladın.”

veya:

“Salatalığı tabağında tutabildin.”

Ama bunu yeni bir baskıya çevirmeyin:

“Madem kokladın, şimdi yemek zorundasın.”



Ne Zaman Çocuk Doktoruna veya Uzmana Başvurulmalı?


Şu durumlarda yalnızca evde seçici yeme önerileriyle devam etmek yerine profesyonel değerlendirme düşünülmelidir:


  • Çocuk kilo kaybediyorsa,

  • Beklenen şekilde büyümüyorsa,

  • Yiyecek çeşitliliği çok sınırlıysa veya giderek azalıyor ise,

  • Tüm bir besin grubunu uzun süre tamamen reddediyorsa,

  • Yemek sırasında sürekli ağlama veya ciddi stres varsa,

  • Yeme süreleri sürekli aşırı uzuyorsa,

  • Yaşına uygun dokulara geçemiyorsa,

  • Çiğnemekte belirgin zorlanıyorsa,

  • Yemek sırasında sık öksürme, öğürme veya boğulma oluyorsa,

  • Yiyeceği sürekli ağzında bekletiyorsa,

  • Beslenme problemi aile yaşamını ciddi biçimde etkiliyorsa.


AAP, kilo kaybı veya sürekli beslenme problemi olduğunda çocuk doktoruyla görüşülmesini önermektedir.


ASHA da büyüme sorunları, çiğneme güçlüğü, belirli dokuların tamamen reddedilmesi, öksürme/boğulma ve ağızda yiyecek tutma gibi belirtilerin beslenme-yutma değerlendirmesi gerektirebileceğini belirtmektedir.



Cliniq'te Seçici Yeme Nasıl Ele Alınır?


Cliniq'te:


“Çocuğum yemek seçiyor.”

başvurusunda yalnızca:

“Ne yemesi gerektiği”

üzerinden ilerlemek yeterli değildir.


Öncelikle şu alanlara bakılabilir:

  • Çocuğun günlük olarak hangi yiyecekleri tükettiği,

  • Kaç farklı yiyeceği kabul ettiği,

  • Besin gruplarındaki çeşitlilik,

  • Öğün ve ara öğün düzeni,

  • Süt ve diğer içecek tüketimi,

  • Yemek sırasında ekran kullanımı,

  • Aile sofrası düzeni,

  • Yeni yiyeceğe verilen tepki,

  • Yiyeceklerin doku, koku veya sıcaklığına yönelik belirgin hassasiyet,

  • Öz beslenme becerileri,

  • Ailenin yemek sırasında kullandığı baskı veya ödül yöntemleri.


Cliniq Seçici Yeme ve Aile Beslenme Programı kapsamında temel uzman diyetisyen olabilir.


Gerektiğinde:

  • Duyusal ve günlük yaşam boyutu için ergoterapist,

  • Yoğun yemek kaygısı veya aile içi davranış döngüsü için psikolog

ile iş birliği düşünülebilir.


Çocukta:

  • Öksürme,

  • Boğulma,

  • Belirgin çiğneme güçlüğü,

  • Ağızda yiyecek tutma,

  • Yaşına uygun dokuları yönetememe


gibi beslenme/yutma belirtileri varsa yalnızca seçici yeme programıyla sınırlı kalınmamalı; çocuk doktoru ve gerektiğinde pediatrik beslenme-yutma alanında çalışan ilgili sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi istenmelidir. ASHA, bu değerlendirmelerde dil ve konuşma terapistlerinin de multidisipliner ekibin önemli bir parçası olduğunu belirtmektedir.


Amaç:

“Çocuğa her şeyi yedirmek.”

“Tabağı mutlaka bitirtmek.”

“Yemek masasındaki savaşı kazanmak.”

değildir.


Amaç:

Beslenme çeşitliliğini güvenli şekilde geliştirmek

Öğünlerdeki baskı ve çatışmayı azaltmak

Çocuğun açlık ve tokluk sinyallerini desteklemek

Yeni yiyeceklerle tekrar tekrar baskısız deneyim oluşturmak

Aile sofrasını daha sürdürülebilir hale getirmek

olmalıdır.




Cliniq

Sağlıklı Yaşam Merkezi


Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G

İpekyolu / Van 65100


Telefon:

0432 502 72 22


WhatsApp:

0501 369 43 26


Çalışma Saatleri:

Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00

Cumartesi: 09:00–18:00







Sık Sorulan Sorular


Çocuğun yemek seçmesi normal mi?

Özellikle 2–4 yaş döneminde seçici yeme oldukça yaygındır. Daha önce yediği yiyecekleri reddetme veya birkaç favori yiyeceğe yönelme görülebilir. Ancak büyüme ve beslenmeyi etkileyen yoğun seçicilik ayrıca değerlendirilmelidir.


Çocuğumu yeni yiyecek yemeye zorlamalı mıyım?

Hayır. Zorlamak yerine küçük miktarlarda tekrar tekrar sunmak ve çocuğun yiyecekle baskısız biçimde karşılaşmasına fırsat vermek önerilir.


Bir yiyeceği kaç kez sunmalıyım?

Kesin bir sayı yoktur. CDC bazı çocukların yeni bir yiyeceği denemeden önce yaklaşık 8–10 karşılaşmaya ihtiyaç duyabileceğini belirtirken AAP bazı çocuklarda daha fazla tekrar gerekebileceğini vurgulamaktadır. Bu nedenle ilk birkaç reddetme sonrası vazgeçmemek önemlidir.


Çocuk yemek yemezse ayrı yemek hazırlamalı mıyım?

Her reddedişte yeni bir yemek hazırlamak genellikle önerilmez. Aile öğünü sunulabilir ve masada çocuğun rahatça yiyebildiği en az bir tanıdık yiyecek bulunabilir.


Tablet açarak yemek yedirmek doğru mu?

AAP, yemeklerin mümkün olduğunca ekran ve diğer dikkat dağıtıcılardan uzak bir ortamda yapılmasını önermektedir. Düzenli olarak yalnızca ekranla yemek yiyen çocuklarda ekran-yemek alışkanlığının kademeli olarak değiştirilmesi düşünülebilir.


Sebze yerse tatlı vermeli miyim?

Yiyeceği başka bir yiyecekle ödüllendirmek önerilmez. Bu yaklaşım ödül olarak verilen yiyeceği daha değerli, yenmesi istenen yiyeceği ise bir görev gibi gösterebilir.


Seçici yeme ne zaman problem olabilir?

Kilo veya büyüme sorunları, çok sınırlı yiyecek çeşitliliği, yaşına uygun dokuları yiyememe, sürekli öğürme, çiğneme güçlüğü, öksürme/boğulma veya yoğun öğün stresi varsa profesyonel değerlendirme gerekir.



İlgili Konular


Seçici Yeme Ne Zaman Problem Olarak Kabul Edilir?

Çocuğum Yeni Yiyecekleri Denemiyor: Nasıl Yaklaşmalıyım?

Çocuklarda Yemek Masası Problemleri Nasıl Çözülür?

Duyu Bütünleme Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Çocuklarda Öz Bakım Becerileri Kaç Yaşında Gelişir?

Van Diyetisyen

Van Ergoterapist



Kaynaklar


  • CDC – Picky Eaters and What to Do, 14 Nisan 2026: Küçük çocuklarda seçici yemenin gelişimsel özellikleri ve yeni yiyeceklerin tekrar tekrar sunulması.

  • CDC – Tips to Help Your Picky Eater, 14 Nisan 2026: Yeni yiyeceği tanıdık yiyecekle sunma, model olma, farklı tat/dokularla karşılaşma ve çocukları yemek hazırlığına dahil etme.

  • CDC – Mealtime Routines, 2 Mart 2026: Aile öğünleri, açlık-tokluk sinyalleri ve çocuğun tabağındaki her şeyi bitirmek zorunda olmaması.

  • American Academy of Pediatrics / HealthyChildren – Picky Eater: Özellikle 2–4 yaşta seçici yemenin yaygınlığı, düzenli öğünler, ekransız masa, tanıdık yiyecekle yeni yiyecek sunma ve baskısız tekrar.

  • NHS – Fussy Eaters: Çocuğu yemeye zorlamama, reddedilen yiyeceği tekrar sunma, öğünleri keyifli tutma ve yiyeceği ödül olarak kullanmama.

  • ASHA – Pediatric Feeding and Swallowing: Çok sınırlı beslenme çeşitliliği, doku güçlükleri, çiğneme sorunu, ağızda yiyecek tutma, öksürme ve öğürme gibi beslenme-yutma değerlendirmesi gerektirebilecek belirtiler.

  • ASHA – Pediatric Feeding Disorder Warning Signs: Büyüme güçlüğü, uzun öğünler, çiğneme ve doku sorunları, öksürme/boğulma gibi uyarı işaretleri.

bottom of page