Çocuğum Grup Oyunlarına Katılmıyor, Neden?
Güncelleme tarihi: 11 Eyl
“Parkta çocukları izliyor ama yanlarına gitmiyor.”
“Tek bir çocukla oynuyor ama kalabalık grupta duramıyor.”
“Anaokulunda herkes oynarken kenarda bekliyor.”
“Gruba giriyor ama birkaç dakika sonra ayrılıyor.”
“Çocuklarla oynamak istemiyor gibi görünüyor.”
Bu davranışlar ailelerde doğal olarak endişe yaratabilir.
Ancak çocuğun grup oyunlarına katılmaması tek başına:
“Sosyal becerisi yok.”
veya:
“Gelişimsel bir problemi var.”
anlamına gelmez.
Çocuğun grup oyununa katılımını:
Yaşı,
Mizacı,
Dil ve iletişim becerileri,
Sosyal kaygısı,
Dikkati,
Duygu düzenleme becerileri,
Duyusal özellikleri,
Motor becerileri,
Grup içindeki deneyimleri
etkileyebilir.
Bu nedenle asıl soru:
“Neden oynamıyor?”
değil;
“Oynamak istiyor mu ve katılmak istediğinde hangi aşamada zorlanıyor?”
olmalıdır.
Çocuklarda Grup Oyunu Nasıl Gelişir?
Çocukların sosyal oyunu bir anda yetişkinlerin beklediği düzeye gelmez.
Örneğin 30 aylık çocukların çoğu başka çocukların yanında oynar ve zaman zaman onlarla birlikte oyuna katılır. CDC bunu bu yaş döneminin sosyal-duygusal kilometre taşlarından biri olarak tanımlar.
Yaş ilerledikçe oyun daha karşılıklı hale gelir.
CDC'ye göre 4 yaşındaki çocukların çoğu başka çocuklar olmadığında onları arayabilir veya onlarla oynamayı isteyebilir.
5 yaş civarında ise başka çocuklarla oyun sırasında kuralları takip etme ve sıra alma gibi daha karmaşık sosyal beceriler belirginleşmeye başlar.
Ancak gelişimsel kilometre taşları tanı testi değildir.
Çocuklar aynı sosyal becerilere aynı zamanda veya aynı hızda ulaşmak zorunda değildir.
Grup Oyunu Neden Bire Bir Oyundan Daha Zordur?
Bir çocuk tek arkadaşıyla çok güzel oynayabilir ancak dört veya beş çocuk olduğunda zorlanabilir.
Çünkü grup oyununda aynı anda:
Birden fazla kişiyi dinlemek,
Oyunun kurallarını takip etmek,
Sırasını beklemek,
Kimin ne istediğini anlamak,
Hızlı değişen durumlara uyum sağlamak,
Kendi fikrini söylemek,
Gerektiğinde esneklik göstermek
gerekir.
Bu nedenle:
“Tek çocukla oynuyor ama gruba girmiyor.”
önemli ve aslında oldukça açıklayıcı bir gözlemdir.
Bu durum çocuğun sosyal ilişki kuramadığını değil, grup ortamının onun için daha zor olduğunu gösterebilir.
Çocuğum Grup Oyunlarına Katılmıyor Neden Olabilir?
Tek bir neden yoktur.
1. Mizacı Daha Çekingen Olabilir
Bazı çocuklar yeni ortamlara hızlı girer.
Bazıları ise:
Önce izler,
Ortamı anlamaya çalışır,
Güvendiği biri yanındayken yaklaşır,
Zamanla katılır.
Amerikan Pediatri Akademisi, bazı çocukların doğal olarak daha çekingen ve “ısınması zaman alan” bir mizaca sahip olabileceğini belirtmektedir.
Bu çocuk için:
“Hadi git, oyna!”
baskısı yerine küçük sosyal adımlar daha uygun olabilir.
2. Oyuna Nasıl Gireceğini Bilmiyor Olabilir
Çocuk diğer çocuklarla oynamak istiyor olabilir ama:
“Ne söylemem gerekiyor?”
sorusunun cevabını bilmiyor olabilir.
Örneğin oyun oynayan üç çocuğun yanına gelir ve:
Oyuncağı doğrudan almaya çalışır,
Ortada sessizce bekler,
Bir anda kendi oyununu anlatmaya başlar.
Diğer çocuklar bunu anlamayınca çocuk dışarıda kalabilir.
Bu durumda problem istek değil, oyuna giriş becerisi olabilir.
Çocuğa şu tür ifadeler öğretilebilir:
“Ben de oynayabilir miyim?”
“Ne oynuyorsunuz?”
“Ben hangi rolü alabilirim?”
ASHA, sosyal iletişim içinde etkileşime başlama, konuşmaya katılma, sıra alma ve iletişimi sürdürmenin önemli beceriler olduğunu belirtmektedir.
3. Grup Çok Hızlı Geliyor Olabilir
İki çocuk arasındaki oyun daha tahmin edilebilir olabilir.
Kalabalık grupta ise:
Konu hızla değişebilir,
Aynı anda birkaç kişi konuşabilir,
Oyunun kuralları değişebilir,
Çocukların rolleri sürekli değişebilir.
Bazı çocuklar bu hızlı sosyal akışı takip etmekte zorlanabilir.
Böyle bir durumda çocuk:
Kenarda durabilir,
Birkaç dakika sonra ayrılabilir,
Kendi başına oynamayı tercih edebilir.
4. Dil ve İletişim Güçlüğü Olabilir
Grup oyunu güçlü iletişim becerileri gerektirir.
Çocuk:
Söylenenleri anlamakta,
Uzun cümleleri takip etmekte,
Ne söyleyeceğini bulmakta,
Konuşma sırasını takip etmekte
zorlanıyorsa grup daha da karmaşık hale gelir.
ASHA sosyal iletişimde konuşmayı başlatma, sürdürme, sıra alma ve sosyal bağlama uygun iletişimi temel alanlar arasında değerlendirmektedir.
Bu nedenle sosyal oyuna katılmayan bir çocukta dil gelişiminin de değerlendirilmesi önemlidir.
5. Sosyal Kaygı Yaşıyor Olabilir
Çocuk aslında oynamak istiyor olabilir ancak:
“Ya benimle oynamazlarsa?”
“Ya yanlış bir şey söylersem?”
“Ya gülerlerse?”
diye düşünüyor olabilir.
NHS, çocuklarda sosyal kaygının:
Diğer çocuklarla etkileşimden kaçınma,
Sosyal etkinliklerden uzak durma,
Okuldaki sosyal durumlara katılmak istememe
şeklinde görülebileceğini belirtmektedir.
Burada önemli ayrım şudur:
Çocuk yalnız oynamayı mı tercih ediyor, yoksa oynamak istediği halde korktuğu için mi katılamıyor?
6. Gürültü ve Kalabalık Onu Zorluyor Olabilir
Grup oyunları özellikle:
Gürültülü,
Hızlı,
Kalabalık,
Fiziksel temasın fazla olduğu
ortamlar olabilir.
Bazı çocuklar bu tür ortamlarda daha çabuk yorulabilir veya bunalmış hissedebilir.
Örneğin çocuk:
Bir çocukla sessiz ortamda rahat oynuyor,
Kalabalık doğum günü veya oyun alanında uzaklaşıyorsa
çevresel uyaranların etkisini de değerlendirmek gerekir.
Ancak her grup oyunundan kaçınmayı otomatik olarak:
“Duyusal problem.”
şeklinde açıklamak doğru değildir.
7. Dikkatini Grup Oyununda Sürdürmek Zor Olabilir
Grup oyunları sırasında çocuk:
Kuralları,
Sıranın kimde olduğunu,
Oyunun nereye gittiğini
takip etmek zorundadır.
Dikkati kolay dağılan veya dürtüsünü kontrol etmekte zorlanan çocuk:
Sırasını beklemeyebilir,
Oyunun ortasında başka şeye geçebilir,
Arkadaşlarının sözünü kesebilir.
Bu durum zamanla çocuğun grup oyunlarından dışlanmasına veya kendisinin oyundan uzaklaşmasına neden olabilir.
8. Esneklik Gerektiren Oyunlarda Zorlanabilir
Çocuk:
“Oyun sadece benim istediğim gibi olmalı.”
diye düşündüğünde grup oyunları zorlaşabilir.
Örneğin çocuk:
“Ben doktor olacağım.”
der.
Başka çocuk:
“Bu sefer ben doktor olmak istiyorum.”
dediğinde çocuk oyunu tamamen bırakabilir.
Grup oyununda:
Pazarlık,
Sıra,
Rol değiştirme,
Farklı fikirleri kabul etme
gibi esneklik becerileri gerekir.
9. Kaybetmeye veya Beklemeye Tahammül Etmekte Zorlanabilir
Çocuk:
Kaybettiğinde ağlıyor,
Sırası gelmeyince oyunu bırakıyor,
Arkadaşı kazanınca çok öfkeleniyorsa
grup oyunlarına katılmak zorlaşabilir.
Burada yalnızca sosyal becerilere değil:
Duygu düzenleme + dürtü kontrolü + hayal kırıklığıyla baş etme
becerilerine de bakmak gerekir.
CDC'ye göre 5 yaş civarında çocukların çoğu başka çocuklarla oynarken kuralları takip etme veya sıra alma davranışları göstermeye başlar.
10. Motor Becerilerde Zorlanıyor Olabilir
Özellikle grup oyunu:
Futbol,
Yakalamaca,
Seksek,
Top oyunu,
Tırmanma
gibi fiziksel beceriler içeriyorsa motor güçlükler çocuğun katılımını etkileyebilir.
Çocuk:
“Ben bunu yapamıyorum.”
diye düşündüğü için oyuna girmeyebilir.
NHS, motor koordinasyon güçlüğü yaşayan bazı çocukların koşma, zıplama, top yakalama veya tekmeleme gibi oyunlarda zorlandığını ve bu nedenle fiziksel oyunlara katılmaktan kaçınabildiğini belirtmektedir.
Bu durumda problem temel olarak sosyal olmayabilir.
11. Daha Önce Olumsuz Bir Sosyal Deneyim Yaşamış Olabilir
Çocuk:
Oyundan çıkarılmış,
Alay edilmiş,
Tartışma yaşamış,
Zorbalığa uğramış
olabilir.
Bunun ardından grup ortamlarından uzak durmaya başlayabilir.
Özellikle daha önce sosyal olan bir çocuk aniden gruplardan kaçınmaya başladıysa, okul ve arkadaşlık deneyimlerinin sorulması önemlidir.
NHS de okul kaynaklı kaygının zorbalık, yalnızlık veya sosyal problemlerle ilişkili olabileceğini belirtmektedir.
Grup Oyununa Katılmamak Otizm Anlamına mı Gelir?
Hayır.
Tek başına grup oyununa katılmamak otizm tanısı anlamına gelmez.
CDC'ye göre otizm değerlendirmesinde sosyal iletişim ve etkileşim güçlükleriyle birlikte sınırlı veya tekrarlayıcı davranış ve ilgi örüntülerinin de değerlendirilmesi gerekir.
Grup oyunundan kaçınma:
Çekingenlik,
Sosyal kaygı,
Dil güçlüğü,
Dikkat problemi,
Motor güçlük,
Duyusal özellikler,
Olumsuz arkadaşlık deneyimleri
gibi birçok nedenle görülebilir.
Bu nedenle tek bir davranış üzerinden tanı çıkarılmamalıdır.
Çocuğum Kenarda Durup Diğer Çocukları İzliyor
Bu davranışın kendisi mutlaka olumsuz değildir.
Bazı çocuklar oyuna girmeden önce:
Gözlem → Anlama → Yaklaşma → Katılma
sürecinden geçer.
Çocuk bir süre izledikten sonra oyuna dahil olabiliyorsa bu onun sosyal ortama alışma biçimi olabilir.
AAP, çekingen çocukların yeni sosyal durumlarda zamana ihtiyaç duyabileceğini ve ebeveynlerin küçük sosyal adımları destekleyebileceğini belirtmektedir.
Çocuğum Tek Bir Arkadaşla Çok İyi Oynuyor
Bu önemli ve olumlu bir bilgidir.
Çocuk bire bir ilişkide:
Karşılıklı konuşabiliyor,
Oyun kurabiliyor,
Sıra alabiliyor,
Arkadaşının fikrini kabul edebiliyorsa
temel sosyal becerilerin bir kısmını zaten kullanıyor olabilir.
Güçlük daha çok grup ortamının karmaşıklığıyla ilişkili olabilir.
Bu durumda sosyal deneyimler:
1 arkadaş → 2 arkadaş → küçük grup
şeklinde kademeli artırılabilir.
Çocuğumu Zorla Gruba Sokmalı mıyım?
Genellikle hayır.
Çocuğun elinden tutup:
“Hadi git çocuklarla oyna.”
demek özellikle kaygılı çocukta sosyal ortamı daha stresli hale getirebilir.
AAP çekingen çocuklarda küçük sosyal adımlar, önceden rol oynama ve çocuğun ilgisini çeken sosyal etkinliklerin kullanılmasını önermektedir.
Örneğin:
“Önce birlikte yanlarına yaklaşalım.”
Sonra:
“İstersen ne oynadıklarını sorabilirsin.”
daha yönetilebilir olabilir.
Evde Nasıl Destekleyebiliriz?
1. Oyuna Giriş Cümlelerini Çalışın
Rol yaparak:
“Ben parkta oynayan çocuk olayım. Sen oyuna girmek istiyorsun.”
diyebilirsiniz.
Örnek cümleler:
“Ben de oynayabilir miyim?”
“Ne oynuyorsunuz?”
“Ben hangi takımda olabilirim?”
“Bunu birlikte yapabilir miyiz?”
2. Küçük Grupla Başlayın
Çocuk büyük gruplarda zorlanıyorsa doğrudan kalabalık ortamlara sokmak yerine:
1 çocuk → 2 çocuk → küçük grup
daha uygun olabilir.
AAP, sosyal olarak çekingen çocukların daha küçük ve yönetilebilir sosyal adımlarla desteklenmesini önermektedir.
3. Ortak İlgi Alanı Seçin
Serbest:
“Hadi oynayın.”
durumu bazı çocuklar için zor olabilir.
Bunun yerine ortak bir aktivite seçilebilir:
Lego yapmak,
Resim çizmek,
Top oynamak,
Basit masa oyunu,
Hazine avı,
Yapboz.
Ortak hedef sosyal etkileşimin başlamasını kolaylaştırabilir.
4. Sıra Alma Oyunları Oynayın
Evde:
Basit masa oyunları,
Kart oyunları,
Topu sırayla atma,
Sırayla kule yapma
kullanılabilir.
CDC 4–5 yaş döneminde çocukların arkadaşlarla gerçek oyun fırsatlarının paylaşma, arkadaşlık ve sıra alma becerilerini desteklediğini belirtmektedir.
5. Çocuğun Yerine Sürekli Konuşmayın
Çocuk parkta duruyor.
Ebeveyn hemen:
“Merhaba çocuklar, oğlum da oynayabilir mi?”
diyebilir.
Başlangıçta bu destek gerekebilir.
Ancak zamanla:
“İstersen şimdi sen sorabilirsin.”
diyerek yardım azaltılmalıdır.
Amaç çocuğu yalnız bırakmak değil, bağımsız sosyal katılımı artırmaktır.
6. Grup Sonrasında Birlikte Değerlendirin
Etkinlikten sonra sorgulamak yerine kısa konuşun:
“Bugün en kolay neydi?”
“En zor neydi?”
“Oyuna nasıl girdin?”
“Bir dahaki sefere ne deneyebilirsin?”
Böylece çocuk kendi sosyal deneyimini değerlendirmeyi öğrenebilir.
7. Başarısını Somut Olarak Fark Edin
“Bugün çok sosyal oldun.”
yerine:
“Başta çekindin ama sonra gidip oyuna katılmak için soru sordun.”
veya:
“Sıranın gelmesini bekledin ve oyuna devam ettin.”
daha anlamlıdır.
8. Her Zaman Katılmak Zorunda Olmadığını Kabul Edin
Çocuğun:
Bazen yalnız oynamak,
Bir süre izlemek,
Kalabalıktan kısa süre uzaklaşmak
istemesi normal olabilir.
Hedef çocuğu sürekli sosyalleştirmek değildir.
Asıl hedef:
Katılmak istediğinde bunu yapabilecek beceri ve güvene sahip olmasıdır.
Öğretmene Hangi Soruları Sorabilirim?
Öğretmenin gözlemleri çok değerli olabilir.
Şunları sorabilirsiniz:
Serbest oyunda ne yapıyor?
Diğer çocuklara kendisi yaklaşıyor mu?
Çocuklar ona yaklaştığında karşılık veriyor mu?
Tek çocukla mı, grupla mı daha rahat?
Oyundan neden ayrılıyor?
Tartışmalar hangi durumlarda çıkıyor?
Gürültülü ortamlarda daha mı çok zorlanıyor?
Bu sorular:
“Arkadaşlarıyla oynuyor mu?”
sorusundan çok daha ayrıntılı bilgi sağlar.
Ne Zaman Profesyonel Değerlendirme Düşünülmeli?
Çocuk:
Grup oyununa katılmak istediği halde sürekli başaramıyorsa,
Yaşına uygun sosyal oyunlara belirgin biçimde katılmıyorsa,
Diğer çocuklarla iletişim başlatmakta sürekli zorlanıyorsa,
Karşılıklı oyunu sürdürmekte güçlük yaşıyorsa,
Sosyal ortamlardan yoğun korku nedeniyle kaçınıyorsa,
Arkadaş ilişkileri sürekli bozuluyorsa,
Grup ortamında belirgin iletişim güçlüğü yaşıyorsa,
Sosyal güçlük okul yaşamını veya öz güvenini etkiliyorsa,
Dil, dikkat, duygu düzenleme veya başka gelişim alanlarında da endişeler varsa
profesyonel değerlendirme düşünülebilir.
NHS, kaygının çocuğun arkadaş görme, dışarı çıkma veya okula gitme gibi günlük aktivitelerden kaçınmasına neden olduğu durumlarda destek alınmasını önermektedir.
CDC de gelişimsel bir endişe olduğunda beklemek yerine sağlık profesyoneliyle konuşulmasını önerir.
Hangi Uzman Değerlendirebilir?
Çocuğun temel güçlüğüne göre farklı uzmanlıklar devreye girebilir.
Psikolog
Özellikle:
Sosyal kaygı,
Öz güven,
Duygu düzenleme,
Arkadaşlık sorunları
ön plandaysa.
Dil ve Konuşma Terapisti
Özellikle:
Oyuna sözel olarak katılma,
Karşılıklı konuşma,
Konu sürdürme,
Sosyal/pragmatik iletişim
alanlarında güçlük varsa.
ASHA sosyal iletişim müdahalelerinde bireysel çalışmaların belirli becerileri öğretmek için; grup çalışmalarının ise farklı iletişim partnerleriyle doğal sosyal ortamda pratik yapmak için kullanılabileceğini belirtmektedir.
Ergoterapist
Grup katılımını:
Duyusal yük,
Öz düzenleme,
Dikkat,
Oyun ve günlük aktivite katılımı
etkiliyorsa değerlendirmeye dahil olabilir.
Fizyoterapist
Çocuk özellikle fiziksel grup oyunlarından motor güçlük nedeniyle kaçınıyorsa değerlendirme düşünülebilir.
Cliniq'te Grup Oyununa Katılım Nasıl Değerlendirilir?
Cliniq'te:
“Çocuğum grup oyunlarına katılmıyor.”
şikâyeti yalnızca çocuğu bir grup içine yerleştirerek değerlendirilmez.
İhtiyaca göre:
Oyuna yaklaşma,
Oyuna giriş,
İletişim başlatma,
Karşılıklı oyun,
Sıra alma,
Grup kurallarını takip etme,
Esneklik,
Sosyal problem çözme,
Duygu düzenleme,
Sosyal kaygı,
Dil ve iletişim,
Dikkat,
Duyusal özellikler,
Motor beceriler
birlikte değerlendirilebilir.
Aileden ve gerektiğinde öğretmenden bilgi alınır.
Çocuğun ihtiyacına göre psikolog, dil ve konuşma terapisti, ergoterapist veya fizyoterapist sürece dahil olabilir.
Amaç:
“Her gördüğü çocukla oynasın.”
veya:
“Daha dışa dönük olsun.”
değildir.
Amaç:
Katılmak istediğinde oyuna girebilmesi
Grup içinde iletişim kurabilmesi
Sıra ve değişiklikleri daha iyi yönetebilmesi
Sosyal ortamlarda daha güvenli ve bağımsız hareket edebilmesi
gibi gerçek yaşam hedefleridir.
Cliniq
Sağlıklı Yaşam Merkezi
Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G
İpekyolu / Van 65100
Telefon:
0432 502 72 22
WhatsApp:
0501 369 43 26
Çalışma Saatleri:
Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00
Cumartesi: 09:00–18:00
Sık Sorulan Sorular
Çocuğum diğer çocuklarla oynamıyor. Normal mi?
Yaş önemlidir. Örneğin küçük çocuklarda yan yana oyun daha yaygınken yaş ilerledikçe karşılıklı sosyal oyun artar. Tek bir davranış üzerinden gelişimsel problem sonucu çıkarılmamalıdır.
Çocuğum tek çocukla oynuyor ama gruba katılmıyor. Problem mi?
Mutlaka değil. Grup ortamları daha fazla dikkat, sosyal takip, esneklik ve iletişim gerektirir. Çocuğun bire bir ilişkide nasıl iletişim kurduğu önemli bir bilgidir.
Çocuğumu grup oyununa zorlamalı mıyım?
Genellikle zorlamak yerine küçük sosyal adımlar daha uygundur. Önceden rol yapmak, bir arkadaşla başlamak ve daha sonra grubu büyütmek kullanılabilir.
Çocuğum parkta çocukları sadece izliyor. Endişelenmeli miyim?
Bazı çocuklar yeni ortama alışmadan önce gözlemlemeyi tercih eder. Zaman içinde oyuna dahil olabiliyorsa bu mizacıyla ilişkili olabilir. Sürekli katılmak istediği halde katılamıyorsa daha yakından değerlendirme düşünülebilir.
Grup oyununa katılmamak sosyal kaygı belirtisi olabilir mi?
Olabilir. Özellikle çocuk sosyal ilişki istiyor ancak yoğun korku nedeniyle diğer çocuklarla konuşmaktan veya sosyal etkinliklerden sürekli kaçınıyorsa sosyal kaygı değerlendirilmelidir.
Grup oyununa katılmamak otizm belirtisi midir?
Tek başına hayır. Otizm değerlendirmesi sosyal iletişimin yanında sınırlı veya tekrarlayıcı davranış ve ilgi örüntülerinin de yer aldığı kapsamlı bir değerlendirmedir.
Ne zaman destek almalıyız?
Grup oyununa katılım güçlüğü sürekli hale geliyor, çocuğun arkadaşlıklarını, okulunu veya öz güvenini etkiliyor ya da dil, dikkat veya gelişimle ilgili başka endişeler eşlik ediyorsa değerlendirme düşünülebilir.
İlgili Konular
Çocuğum Arkadaş Edinemiyor: Nasıl Destek Olabilirim?
Çocuklarda Sosyal Beceri Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Çocuklarda Sosyal İletişim Becerileri Nasıl Geliştirilir?
Çocuklarda Kaygı Belirtileri Nelerdir?
Çocuğun Duygularını Düzenlemekte Zorlanması Ne Anlama Gelir?
Çocuklarda Kaba Motor Gelişim Geriliği Belirtileri
Van Psikolog
Van Dil ve Konuşma Terapisti
Van Ergoterapist
Kaynaklar
CDC – 30 Ay Gelişimsel Kilometre Taşları, 2026: Diğer çocukların yanında ve zaman zaman onlarla birlikte oyun oynama.
CDC – 4 Yaş Gelişimsel Kilometre Taşları, Mayıs 2026: Başka çocuklarla oyun arama, sosyal katılım ve yaşa uygun oyun fırsatları.
CDC – 5 Yaş Gelişimsel Kilometre Taşları, 2026: Grup oyunlarında kural takip etme ve sıra alma.
ASHA – Sosyal İletişim: İletişim başlatma, karşılıklılık, sıra alma ve sosyal iletişim becerilerinin farklı kişiler ve ortamlarda kullanılması.
American Academy of Pediatrics / HealthyChildren: Çekingen çocukların küçük sosyal adımlarla desteklenmesi, rol yapma ve arkadaşlık becerilerinde ebeveyn rehberliği.
NHS – Anxiety in Children: Sosyal ortamlardan kaçınma, arkadaşlarla görüşmekten uzak durma ve kaygının günlük yaşamı etkilemesi.
NHS – Developmental Coordination Disorder: Koşma, zıplama ve top oyunlarındaki koordinasyon güçlüklerinin çocuğun fiziksel grup oyunlarına katılımını azaltabilmesi.
CDC – Autism Spectrum Disorder: Otizm değerlendirmesinde sosyal iletişim özelliklerinin yanında sınırlı ve tekrarlayıcı davranış örüntülerinin de değerlendirilmesi.
