2 Yaşındaki Çocuk Kaç Kelime Söylemeli?
Güncelleme tarihi: 11 Eyl
“2 yaşındaki çocuğum kaç kelime söylemeli?” ailelerin dil gelişimi konusunda en sık sorduğu sorulardan biridir.
Bu soruya internette çoğu zaman tek bir cevap verilir:
“2 yaşındaki çocuk en az 50 kelime söylemelidir.”
Ancak çocukların dil gelişimini yalnızca kelime sayısına bakarak değerlendirmek doğru değildir.
24 ay civarında çocuğun kaç kelime kullandığının yanı sıra;
Söylenenleri anlayıp anlamadığı,
Kelimeleri birleştirip birleştirmediği,
İsteklerini nasıl ifade ettiği,
İşaret ve jestleri kullanıp kullanmadığı,
Yeni kelimeler öğrenmeye devam edip etmediği,
Sosyal iletişimi,
Oyun becerileri
birlikte değerlendirilmelidir.
2 Yaşındaki Çocuk Kaç Kelime Söylemeli?
Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği'nin (ASHA) 19–24 ay iletişim gelişimi basamaklarında çocukların bu dönemde en az 50 farklı kelimeyi kullanıp anlayabilmesi ve iki veya daha fazla kelimeyi bir araya getirmesi beklenen gelişim özellikleri arasında gösterilir.
Amerikan Pediatri Akademisi'nin ebeveynlere yönelik gelişim rehberinde de 2 yaş civarında yaklaşık 50–100 kelime kullanılması ve birkaç iki kelimelik ifade kurulması genel gelişim beklentileri arasında yer alır.
Ancak burada önemli bir nokta var:
50 kelime kesin bir “normal–anormal” sınırı değildir.
Çocukların gelişim hızları birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle kelime sayısının yanında dilin nasıl kullanıldığına da bakmak gerekir.
CDC Neden 2 Yaş İçin “50 Kelime” Demiyor?
Bu konu ailelerin kafasını sıkça karıştırıyor.
CDC'nin güncel 2 yaş gelişim kontrol listesinde temel dil ve iletişim basamaklarından biri:
Çocuğun en az iki kelimeyi bir araya getirmesidir.
Örneğin:
“Anne gel”
“Daha süt”
“Baba gitti”
“Top ver”
gibi.
CDC gelişim basamakları, çocukların çoğunda belirli bir yaşta görülen temel becerileri takip etmek amacıyla hazırlanmıştır. ASHA'nın iletişim gelişimi rehberi ise konuşma ve dil alanını daha ayrıntılı ele alır.
Dolayısıyla:
“CDC 50 kelime demiyor, ASHA 50 kelime diyor; hangisi doğru?”
sorusunun cevabı, bu iki kaynağın farklı amaçlarla hazırlanmış olmasıdır.
Bir çocuğun dil gelişimi tek bir sayı üzerinden değerlendirilmez.
2 Yaşında Sadece Kelime Sayısı Önemli Değildir
Örneğin iki çocuk düşünelim.
Çocuk A
Yaklaşık 40 kelime söylüyor.
Aynı zamanda:
Yeni kelimeler öğreniyor,
“Anne gel”, “su ver” gibi ifadeler kullanıyor,
Söylenenleri iyi anlıyor,
İşaret ediyor,
İletişim kurmaya çalışıyor,
Oyun oynuyor.
Çocuk B
Yaklaşık 40 kelime söylüyor ama:
Kelimeleri birleştirmiyor,
Yeni kelime öğrenimi çok yavaş,
Basit yönergeleri anlamakta zorlanıyor,
İletişim başlatmıyor,
İşaretleri çok az kullanıyor.
Her iki çocuk da “40 kelime söylüyor” olabilir.
Ancak iletişim profilleri birbirinden oldukça farklıdır.
Bu nedenle dil ve konuşma gelişiminde kelime sayısı yalnızca değerlendirilmesi gereken alanlardan biridir.
ASHA da geç dil gelişimini değerlendirirken kelime sayısının yanı sıra dil anlama, kelime öğrenme hızı, jest kullanımı, sosyal iletişim, konuşma sesleri ve sembolik oyun gibi özelliklerin dikkate alınmasını önerir.
Hangi Kelimeler Kelime Sayılır?
Aileler bazen çocuklarının kullandığı kelimelerin gerçekten “kelime” sayılıp sayılmadığından emin olamaz.
Bir kelimenin yetişkin gibi kusursuz söylenmesi gerekmez.
Örneğin çocuk sürekli olarak:
“su” yerine “bu”
“araba” yerine “aba”
“kedi” yerine “dedi”
diyorsa ve aynı ifadeyi aynı anlamda düzenli kullanıyorsa, bunlar iletişimsel kelime kullanımı olarak değerlendirilebilir.
ASHA da 19–24 aylık çocukların kullandıkları kelimelerin henüz her zaman net veya doğru telaffuz edilmesinin beklenmediğini belirtmektedir.
2 yaşındaki çocuk kaç kelime söylemeli değil, önemli olan çocuğun sesi veya kelime biçimini tutarlı şekilde belirli bir anlam için kullanmasıdır.
Hayvan Sesleri Kelime Sayılır mı?
“miyav”, “hav hav”, “mö” gibi ifadeler de çocuk tarafından belirli bir hayvanı veya anlamı ifade etmek için düzenli kullanılıyorsa erken dönemde iletişimsel kelime işlevi görebilir.
Örneğin çocuk her köpek gördüğünde:
“hav hav”
diyorsa bu, çocuğun o kavramı bir ses dizisiyle temsil ettiğini gösterir.
Ancak dil gelişimini değerlendirirken yalnızca hayvan sesleri değil, çocuğun kullandığı farklı kelime türlerinin tamamı dikkate alınmalıdır.
2 Yaşındaki Çocuk İki Kelimelik Cümle Kurmalı mı?
İki kelimelik ifadeler 2 yaş dil gelişiminde oldukça önemli bir basamaktır.
Örneğin:
Anne gel
Baba git
Su ver
Daha mama
Büyük araba
Benim top
Kedi uyuyor
gibi ifadeler görülebilir.
CDC, 2 yaş civarında çocukların en az iki kelimeyi birlikte söylemesini önemli bir iletişim gelişim basamağı olarak gösterir.
ASHA da iki veya daha fazla kelimeyi birleştirmeyi 19–24 aylık dönemde beklenen iletişim becerileri arasında belirtmektedir.
Bu nedenle çocuğun yalnızca kelime sayısına değil, kelimeleri bir araya getirip anlamlı ifadeler oluşturup oluşturmadığına da bakılmalıdır.
2 Yaşındaki Çocuk Söylenenleri Ne Kadar Anlamalı?
Konuşabilmek kadar dili anlamak da önemlidir.
2 yaş civarında bir çocuk günlük yaşam içinde basit yönergeleri anlayabilir.
Örneğin:
“Topu getir.”
“Ayakkabını al.”
“Bardağı masaya koy.”
“Burnunu göster.”
gibi yönergeleri takip edebilir.
Ayrıca kitapta sorulan bazı nesneleri gösterebilir ve vücut bölümlerini tanıyabilir. CDC'nin 2 yaş gelişim basamaklarında kitapta sorulan nesneyi ve en az iki vücut bölümünü göstermek de iletişim becerileri arasında yer almaktadır.
Çocuğun çok az konuşmasının yanında söylenenleri anlamakta da belirgin güçlük yaşaması, değerlendirme açısından daha önemli bir bulgudur.
2 Yaşındaki Çocuğum 50 Kelimeden Az Söylüyor, Problem Var mı?
Tek başına “50 kelimeden az söylüyor” bilgisiyle bir çocuk hakkında tanı koyulamaz.
Ancak ASHA, 24 aylık bir çocukta 50'den az ifade edici kelime bulunması ve iki kelimelik birleşimlerin görülmemesini, geç dil gelişimini tanımlamak için yaygın kullanılan klinik ölçütlerden biri olarak belirtmektedir.
Özellikle şu durumlar birlikte görülüyorsa değerlendirme faydalı olabilir:
Kelime sayısı oldukça sınırlıysa,
İki kelimeyi birleştirmiyorsa,
Yeni kelime öğrenimi çok yavaşsa,
Söylenenleri anlamakta zorlanıyorsa,
İşaret etmiyorsa,
İletişim başlatmıyorsa,
Taklit becerileri sınırlıysa,
Oyun becerileri yaşına göre sınırlı görünüyorsa.
Değerlendirme almak çocuğun mutlaka terapiye başlayacağı anlamına gelmez.
Ama dil gelişiminin hangi aşamada olduğunu anlamayı sağlar.
2 Yaşındaki Çocuğum Hiç Konuşmuyor. Ne Yapmalıyım?
2 yaşında henüz anlamlı kelimeleri olmayan bir çocuk için yalnızca:
“Biraz daha bekleyelim.”
yaklaşımını benimsemek yerine gelişimin değerlendirilmesi daha doğru olur.
Çocuğun;
Dil ve konuşma becerileri,
Dili anlama becerileri,
Sosyal iletişimi,
Oyun becerileri,
Genel gelişimi
değerlendirilebilir.
Gerektiğinde işitme değerlendirmesi de önerilebilir.
Amerikan Pediatri Akademisi de konuşma ve dil gelişimiyle ilgili endişelerde çocuğun doktoruyla görüşülmesini ve gerektiğinde dil-konuşma ile işitme değerlendirmesi yapılmasını önermektedir.
“Babası da Geç Konuşmuş” Demek Yeterli mi?
Ailede geç konuşma öyküsünün bulunması önemli bir bilgidir.
Ancak:
“Babası da 3 yaşında konuşmuş, o da konuşur.”
diyerek mevcut gelişim belirtilerini göz ardı etmek doğru değildir.
Bazı geç konuşan çocuklar zamanla yaşıtlarını yakalayabilir. Bazılarında ise dil ve iletişim güçlükleri ilerleyen dönemlerde devam edebilir.
Bu nedenle önemli olan yalnızca ilk kelimenin ne zaman geleceğini beklemek değil, çocuğun dil gelişiminin zaman içinde ilerleyip ilerlemediğini takip etmektir.
Evde 2 Yaşındaki Çocuğun Konuşmasını Nasıl Destekleyebilirsiniz?
Çocuğun söylediğini genişletin
Çocuk:
“Araba.”
diyorsa:
“Kırmızı araba.”“Araba gidiyor.”
gibi bir adım daha ileri dil modeli sunabilirsiniz.
Günlük işleri anlatın
Yemek hazırlarken:
“Domates kesiyorum.”
Giyinirken:
“Çorabını giyiyoruz.”
Dışarı çıkarken:
“Kapıyı açalım.”
gibi günlük hayatın içinde kısa ve doğal cümleler kullanın.
Seçenek verin
“Ne istiyorsun?” yerine:
“Su mu süt mü?”
diye sorabilirsiniz.
Çocuğun ilgisini takip edin
Çocuğun ilgilenmediği bir nesnenin adını sürekli öğretmeye çalışmak yerine, o anda baktığı ve oynadığı şeyler hakkında konuşun.
Cevap vermesi için zaman bırakın
Çocuğun yerine sürekli konuşmak yerine birkaç saniye bekleyin.
Bir bakış, işaret, ses veya kelimeyle iletişim başlatmasına fırsat verin.
Kitapları birlikte inceleyin
Kitap okumayı sürekli soru-cevap testine çevirmek yerine resimler hakkında konuşun:
“Bak kedi uyuyor.”
“Çocuk koşuyor.”
“Kocaman araba!”
gibi.
Ne Zaman Dil ve Konuşma Terapistine Başvurulmalı?
Çocuğunuz 2 yaş civarındaysa ve:
Çok az kelime kullanıyorsa,
İki kelimelik ifadeler oluşturmuyorsa,
Yeni kelime öğreniminde ilerleme görülmüyorsa,
Söylenenleri anlamakta zorlanıyorsa,
İletişim kurma isteği sınırlıysa,
Jestleri ve işaret etmeyi az kullanıyorsa,
Daha önce kullandığı kelimeleri kaybettiyse,
bir dil ve konuşma değerlendirmesi düşünülebilir.
Özellikle daha önce kazanılmış kelime veya iletişim becerilerinin kaybedilmesi durumunda beklenmemesi ve çocuğun doktoruyla görüşülmesi önemlidir.
Cliniq'te 2 Yaş Dil ve İletişim Değerlendirmesi
Cliniq'te yapılan değerlendirmede çocuğun yalnızca kaç kelime söylediğine bakılmaz.
Çocuğun:
Dili anlaması,
Kullandığı kelimeler,
Kelimeleri birleştirmesi,
Jestleri,
İletişim başlatması,
Ortak dikkat becerileri,
Oyun becerileri,
Taklit becerileri,
Günlük yaşam içindeki iletişimi
birlikte değerlendirilir.
Amaç çocuğu başka çocuklarla karşılaştırmak değil, kendi gelişim profilini belirlemek ve desteğe ihtiyaç duyduğu alanları anlamaktır.
Cliniq
Sağlıklı Yaşam Merkezi
Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G
İpekyolu / Van 65100
Telefon:
0432 502 72 22
WhatsApp:
0501 369 43 26
Çalışma Saatleri:
Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00
Cumartesi: 09:00–18:00
Sık Sorulan Sorular
2 yaşındaki çocuk 50 kelime söylemek zorunda mı?
Hayır. 50 kelime tek başına kesin bir sınır değildir. Ancak ASHA'nın iletişim gelişimi rehberinde 19–24 ay döneminde en az 50 farklı kelimenin kullanılması ve anlaşılması beklenen gelişim özellikleri arasında yer alır. Çocuğun kelime birleştirmesi, dili anlaması, jestleri ve iletişim becerileri de birlikte değerlendirilmelidir.
2 yaşındaki çocuk cümle kurmalı mı?
Bu dönemde uzun ve dil bilgisel olarak kusursuz cümleler beklenmez. Ancak “anne gel”, “su ver” veya “baba gitti” gibi iki kelimelik ifadelerin ortaya çıkması önemli bir gelişim basamağıdır.
2 yaşındaki çocuğum sadece 10 kelime söylüyor. Normal mi?
Tek başına kelime sayısıyla karar verilemez; ancak 24 ay civarında yalnızca yaklaşık 10 kelimenin kullanılması, özellikle iki kelimelik birleşimler de yoksa, dil ve konuşma gelişiminin değerlendirilmesi için makul bir nedendir.
Çocuğum çok konuşuyor ama söyledikleri anlaşılmıyor. Normal mi?
2 yaş civarında bütün kelimelerin yetişkin konuşması kadar net olması beklenmez. Çocuk kelimeleri eksik veya farklı seslerle söyleyebilir. ASHA da bu dönemde konuşmanın her zaman net olmayabileceğini belirtmektedir.
Çocuğum her şeyi anlıyor ama az konuşuyor. Beklemeli miyim?
Anlama becerilerinin iyi olması olumlu bir göstergedir. Bununla birlikte ifade edici dil belirgin şekilde gerideyse değerlendirme yapılabilir. Çocuğun kelime öğrenme hızı, jestleri, oyun ve sosyal iletişim becerileri birlikte ele alınmalıdır.
Öneriler
Çocuğum Konuşmuyor: Ne Zaman Dil ve Konuşma Terapistine Başvurmalıyım?
Dil ve Konuşma Terapisi
Van Dil ve Konuşma Terapisti
Kaynaklar
American Speech-Language-Hearing Association – 19–24 Ay İletişim Gelişim Basamakları.
American Speech-Language-Hearing Association – Geç Dil Gelişimi.
CDC – 2 Yaş Gelişim Basamakları.
American Academy of Pediatrics / HealthyChildren – Küçük Çocuklarda Dil Gecikmeleri.
