Disleksi Nedir? Belirtileri ve Değerlendirme Süreci
Güncelleme tarihi: 15 Eyl
Disleksi nedir? Disleksi; özellikle kelime okuma ve yazım becerilerinde doğruluk, hız veya her ikisini etkileyebilen özgül bir öğrenme güçlüğüdür. Çocuk kelimeleri çözümlemekte, doğru ve akıcı okumakta veya sözcükleri doğru yazmakta yaşıtlarından daha fazla zorlanabilir.
Disleksi zekâ düşüklüğü anlamına gelmez. Çocuğun meraklı, yaratıcı, sözel olarak güçlü veya birçok alanda başarılı olması disleksi olasılığını ortadan kaldırmaz.
Ayrıca tek başına harfleri ters yazmak, yavaş okumak veya bir kelimeyi yanlış okumak disleksi tanısı anlamına gelmez. Değerlendirmede çocuğun gelişim öyküsü, aldığı eğitim, okuma-yazma becerileri, dil becerileri ve güçlüklerin ne kadar süredir devam ettiği birlikte ele alınır.
Disleksi Nedir?
Disleksi özellikle yazılı dili öğrenme sürecini etkileyen bir öğrenme güçlüğüdür.
Güçlükler daha çok:
Kelimeleri doğru okuma,
Kelimeyi hızlı ve akıcı tanıma,
Sesleri harflerle eşleştirme,
Bilinmeyen kelimeleri çözümleme,
Yazım ve heceleme
alanlarında görülebilir.
International Dyslexia Association'ın 2025 yılında güncellediği tanımda disleksi; kelime okuma ve/veya yazımda doğruluk ve hız güçlükleriyle karakterize edilen özgül öğrenme güçlüğü olarak tanımlanmaktadır.
Belirtilerin görünümü kullanılan dilin ve yazı sisteminin özelliklerine göre değişebilir.
Disleksi Bir Zekâ Problemi midir?
Hayır.
Disleksi kişinin zekâ düzeyini göstermez.
Bir çocuk:
Matematiksel düşünmede,
Problem çözmede,
Sporda,
Sanatta,
Sosyal iletişimde,
Genel bilgisinde
oldukça başarılı olabilir ancak okumayı öğrenirken belirgin güçlük yaşayabilir.
Bu nedenle:
“Bu kadar zeki bir çocuk nasıl okuyamıyor?”
sorusu ailelerin sık yaşadığı kafa karışıklıklarından biridir.
Okuma belirli dil ve yazılı dil becerilerinin birlikte çalışmasını gerektirir. Genel zekânın iyi olması bu süreçlerde hiç güçlük yaşanmayacağı anlamına gelmez.
Disleksi Görme Problemi midir?
Hayır.
Disleksinin temel nedeni harflerin gözün önünde hareket etmesi veya çocuğun gözlerinin farklı çalışması değildir.
Elbette görme problemi olan bir çocuğun göz muayenesi yapılmalı ve gerekli tedavisi sağlanmalıdır.
Ancak:
Renkli gözlükler,
Özel lensler,
Göz egzersizleri
disleksinin temel tedavisi olarak kabul edilmez.
Okuma güçlüğünün değerlendirilmesi yazılı dil ve öğrenme becerilerine odaklanmalıdır.
Çocuklarda Disleksi Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler çocuğun yaşına ve eğitim düzeyine göre değişebilir.
Her çocukta bütün belirtilerin bulunması gerekmez.
Özellikle okuma-yazma öğretimi başladıktan sonra şu durumlar dikkat çekebilir:
Harf-ses ilişkisini öğrenmekte zorlanma,
Kelimeleri çözümlemekte güçlük,
Çok yavaş okuma,
Sık okuma hataları yapma,
Okurken kelimeleri tahmin etmeye çalışma,
Aynı kelimeyi farklı yerlerde farklı okuma,
Yazım hatalarının sık olması,
Yeni kelimeleri okumakta zorlanma,
Okuma gerektiren görevlerden kaçınma.
Önemli olan tek bir belirti değil, kalıcı bir güçlük örüntüsüdür.
Okul Öncesinde Disleksi Anlaşılabilir mi?
Okul öncesinde henüz okuma öğretimi başlamadığı için doğrudan okuma performansına bakmak mümkün değildir.
Ancak ileride okuma güçlüğü açısından risk oluşturabilecek bazı belirtiler fark edilebilir.
Örneğin çocuk:
Kafiyeli kelimeleri fark etmekte,
Kelimelerin başlangıç seslerini ayırt etmekte,
Hece ve seslerle oynamakta,
Harfleri öğrenmekte,
Harf-ses ilişkisini kavramakta
zorlanabilir.
Bazı çocuklarda daha önce yaşanmış dil ve konuşma güçlükleri de bulunabilir.
Ancak okul öncesindeki tek bir belirtiye bakılarak:
“Bu çocuk kesin disleksi.”
denmemelidir.
Bu dönemde amaç tanı etiketi koymaktan çok risk göstergelerini fark etmek ve gerekli dil-okuryazarlık becerilerini desteklemektir.
Fonolojik Farkındalık Nedir?
Fonolojik farkındalık, konuşulan dildeki ses yapısını fark edebilme becerisidir.
Örneğin çocuk:
Bir kelimenin hangi sesle başladığını fark edebilir,
Kelimeleri hecelerine ayırabilir,
Benzer seslerle başlayan kelimeleri bulabilir,
Kelimeyi oluşturan sesleri ayırt edebilir.
Okumayı öğrenirken çocuk gördüğü harflerle konuşma sesleri arasında bağlantı kurar.
Disleksisi olan birçok çocukta fonolojik işlemleme güçlükleri görülebilir. Ancak güncel tanım bunun her disleksili bireyde aynı biçimde bulunmasının zorunlu olmadığını vurgulamaktadır.
Birinci Sınıfta Okuma Öğrenemeyen Her Çocuk Disleksili midir?
Hayır.
Çocukların okumayı öğrenme hızları birbirinden farklı olabilir.
Okuma güçlüğüne:
Yetersiz veya kesintili eğitim,
Dil gelişimi güçlükleri,
İşitme problemi,
Görme problemi,
Dikkat sorunları,
Gelişimsel farklılıklar
gibi başka faktörler de katkıda bulunabilir.
Ancak çocuk uygun öğretime rağmen belirgin ve sürekli şekilde kelime okuma veya yazımda zorlanıyorsa bunun:
“Biraz daha büyüyünce geçer.”
denilerek uzun süre bekletilmesi de doğru değildir.
Erken değerlendirme, çocuğun hangi becerilerde desteğe ihtiyaç duyduğunu anlamaya yardımcı olabilir.
Çocuğun Harfleri Karıştırması Disleksi Belirtisi midir?
Olabilir ancak tek başına disleksi göstergesi değildir.
Özellikle okumayı ve yazmayı yeni öğrenen çocuklarda:
b–d,
p–b
gibi görsel olarak benzer harflerin zaman zaman karıştırılması görülebilir.
Disleksi:
“Harfleri tersten görmek”
şeklinde tanımlanmaz.
Daha önemli olan çocuğun:
Kelime çözümleme,
Harf-ses bağlantısı,
Okuma doğruluğu,
Okuma akıcılığı,
Yazım
gibi alanlardaki genel performansıdır.
Disleksili Çocuk Kelimeleri Tersten mi Görür?
Hayır.
Bu disleksi hakkında en yaygın yanlış inanışlardan biridir.
Disleksili bireyler bütün kelimeleri veya harfleri sürekli ters görmez.
Harf ters çevirmeleri bazı çocuklarda görülebilir ancak bu durum disleksinin temel nedeni veya tanı kriteri değildir.
Bu nedenle yalnızca:
“b ile d'yi karıştırıyor.”
gözlemine bakarak disleksi tanısı konulamaz.
Dislekside Okuma Nasıl Görünebilir?
Çocuk okurken:
Uzun süre heceleyebilir,
Kelimeyi çözmek için çok çaba harcayabilir,
Kelimenin bazı seslerini atlayabilir,
Benzer kelimeleri karıştırabilir,
Sık duraklayabilir,
Yaşıtlarına göre daha yavaş okuyabilir.
Bazı çocuklar kelimeyi doğru okuyabilir ancak bunu çok yavaş yaptığı için okuma akıcılığı yine etkilenmiş olabilir.
Bu nedenle değerlendirmede yalnızca:
“Doğru okudu mu?”
değil;
“Ne kadar doğru ve ne kadar akıcı okudu?”
sorularına birlikte bakılır.
Disleksi Okuduğunu Anlamayı Etkiler mi?
Etkileyebilir ancak her çocukta aynı şekilde görülmez.
Bir çocuk kendisine okunan bir hikâyeyi oldukça iyi anlayabilir ancak aynı metni kendisi okumaya çalıştığında çok fazla zihinsel enerji kelimeleri çözmeye gidebilir.
Bu durumda metnin anlamını takip etmek zorlaşabilir.
Uzun süre sınırlı okuma deneyimi:
Kelime bilgisi,
Genel bilgi,
Okuma deneyimi
üzerinde de dolaylı etkiler oluşturabilir.
Bu nedenle okuduğunu anlama değerlendirilirken çocuğun kelime okuma ve dil anlama becerilerini birbirinden ayırmak önemlidir.
Disleksi Yazmayı Etkiler mi?
Disleksi özellikle yazım becerilerini etkileyebilir.
Çocuk:
Sözcükleri farklı şekillerde yazabilir,
Sesleri veya harfleri atlayabilir,
Doğru yazımı öğrenmek için daha fazla tekrar gerektirebilir.
Ancak disleksi ile disgrafi aynı şey değildir.
Disgrafi yazının fiziksel üretimi veya yazılı ifade gibi farklı alanlarla ilişkili ayrı bir güçlük olabilir.
Bir çocukta iki durum birlikte de görülebilir.
Disleksi Matematiği Etkiler mi?
Disleksi temel olarak okuma ve yazılı dil becerileriyle ilişkilidir.
Bazı çocuklar matematik problemlerini çözerken:
Soruyu okumakta,
Yazılı yönergeyi takip etmekte,
Matematiksel terimleri okumakta
zorlanabilir.
Ancak matematik becerilerinde özgül ve kalıcı güçlükler farklı bir öğrenme güçlüğü olan diskalkuli ile ilişkili olabilir.
Bu nedenle her matematik güçlüğünü disleksiye bağlamak doğru değildir.
Disleksi ile DEHB Aynı Şey midir?
Hayır.
Disleksi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu farklı durumlardır.
Disleksi daha çok okuma ve yazılı dil becerilerini etkilerken DEHB:
Dikkat,
Dürtüsellik,
Organizasyon,
Bazı kişilerde hiperaktivite
alanlarında güçlüklerle ilişkilidir.
Ancak aynı çocukta birden fazla gelişimsel veya öğrenme güçlüğü birlikte bulunabilir.
Bu nedenle değerlendirmede yalnızca okuma performansına değil, çocuğun daha geniş gelişim ve öğrenme profiline de bakılması gerekebilir.
Disleksi Çocuğun Psikolojisini Etkileyebilir mi?
Evet.
Özellikle çocuk uzun süre:
“Daha fazla çalış.”
“Dikkatini versen yaparsın.”
“Arkadaşların okuyabiliyor, sen neden okuyamıyorsun?”
gibi tepkilerle karşılaşıyorsa zaman içinde:
Okumaktan kaçınma,
Okul kaygısı,
Kendine güvenin azalması,
Derslere karşı isteksizlik,
Başarısızlık korkusu
gelişebilir.
Bunlar disleksinin doğrudan tanı belirtileri değildir ancak sürekli öğrenme güçlüğünün duygusal sonuçları olabilir.
Bu nedenle çocuğun yalnızca akademik performansına değil, öğrenme deneyimine de dikkat etmek gerekir.
Yetişkinlerde Disleksi Görülür mü?
Evet.
Disleksi çocuklukta başlayan ve etkileri yetişkinlikte de devam edebilen bir durumdur.
Yetişkin bir kişi:
Uzun metinleri okumakta yavaş olabilir,
Yazım hataları yapabilir,
Yeni veya karmaşık kelimeleri okumakta zorlanabilir,
Yazılı görevleri tamamlamak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir.
Bazı yetişkinler çocukluk döneminde hiç değerlendirilmemiş olabilir ve güçlüklerini yıllarca kendi geliştirdikleri yöntemlerle telafi etmiş olabilir.
Disleksi Testi Nasıl Yapılır?
Tek bir:
“Disleksi testi”
ile tanı konulmaz.
Değerlendirme farklı bilgi ve testlerin birlikte ele alındığı kapsamlı bir süreçtir.
Çocuğa yalnızca kısa bir çevrim içi test uygulanıp:
“Disleksi var.”
sonucuna ulaşılması güvenilir değildir.
Tarama araçları risk belirlemeye yardımcı olabilir ancak kapsamlı değerlendirme ile aynı şey değildir.
Disleksi Değerlendirmesinde Neler İncelenir?
Çocuğun yaşına ve başvuru nedenine göre farklı alanlar değerlendirilebilir.
Gelişim Öyküsü
Aileden:
Dil gelişimi,
Okul geçmişi,
Okumayı öğrenme süreci,
Daha önce alınan destekler,
Ailede benzer öğrenme güçlüklerinin bulunup bulunmadığı
hakkında bilgi alınabilir.
Okuma Doğruluğu
Çocuk kelimeleri ne kadar doğru okuyabiliyor?
Okuma Akıcılığı
Okuma:
Çok yavaş mı?
Sık duraklama oluyor mu?
Kelime çözmek aşırı çaba gerektiriyor mu?
incelenebilir.
Kelime Çözümleme
Çocuğun daha önce görmediği kelimeleri ses-harf bilgilerini kullanarak okuyabilme becerisine bakılabilir.
Yazım Becerileri
Kelimedeki sesleri yazıya aktarma ve doğru yazım becerileri değerlendirilebilir.
Fonolojik İşlemleme
İhtiyaca göre:
Ses farkındalığı,
Sesleri birleştirme,
Sesleri ayırma,
Hızlı isimlendirme
gibi beceriler değerlendirilebilir.
Dil Becerileri
Çocuğun:
Kelime bilgisi,
Dili anlama,
Kendini ifade etme
becerileri de değerlendirmeye dahil edilebilir.
Okuduğunu Anlama
Kelime okuma ile metni anlama arasındaki ilişki incelenebilir.
Zekâ Testiyle Disleksi Tanısı Konulur mu?
Hayır.
Bir zekâ testi tek başına disleksi tanısı koymaz.
Ayrıca güncel yaklaşım:
“Zekâ puanı çok yüksek ama okuma puanı düşükse disleksidir.”
şeklindeki basit bir fark modeline dayanmaz.
Değerlendirmenin odağı çocuğun okuma ve yazılı dil becerilerindeki güçlük örüntüsüdür.
Bazı durumlarda bilişsel değerlendirme çocuğun genel profilini ve başka olası güçlükleri anlamak için kullanılabilir ancak tek başına disleksi testi değildir.
Görme ve İşitme Kontrolü Neden Yapılabilir?
Okuma problemi yaşayan bir çocukta görme veya işitme sorununun bulunup bulunmadığını bilmek önemlidir.
Örneğin çocuk tahtayı göremiyorsa veya konuşma seslerini yeterince iyi duyamıyorsa öğrenme süreci etkilenebilir.
Ancak görme veya işitme kontrolünün normal çıkması:
“Kesin disleksi var.”
anlamına gelmediği gibi, göz muayenesiyle disleksi tanısı da konulmaz.
Disleksi Değerlendirmesini Kim Yapar?
Disleksi değerlendirmesi ülkenin sağlık ve eğitim sistemine göre farklı uzmanlıkların iş birliğini gerektirebilir.
Süreçte ihtiyaca göre:
Psikolog,
Dil ve konuşma terapisti,
Özel eğitim uzmanı,
Çocuk ve ergen psikiyatristi,
İlgili eğitim profesyonelleri
yer alabilir.
Dil ve konuşma terapisti özellikle:
Fonolojik farkındalık,
Dil becerileri,
Ses-harf ilişkileri,
Okuryazarlığın dil temelleri
gibi alanları değerlendirebilir.
Ancak kapsamlı tanısal değerlendirme tek bir uzmanın tek bir testine indirgenmemelidir.
Disleksi İçin Erken Değerlendirme Neden Önemlidir?
Çocuğun uzun süre başarısız olmasını beklemek gerekli değildir.
Erken dönemde:
Dil becerileri,
Fonolojik farkındalık,
Harf-ses bilgisi,
İlk okuma becerileri
gibi alanlarda güçlük fark edildiğinde destek planlanabilir.
Amaç çocuğa mümkün olduğunca erken:
“Disleksili”
etiketi vermek değil;
hangi beceride zorlandığını erken fark ederek uygun öğretimi sağlamak olmalıdır.
Disleksi Geçer mi?
Disleksi gelişimsel bir öğrenme güçlüğüdür.
Bu nedenle:
“Birkaç ay terapiyle tamamen geçer.”
gibi bir yaklaşım doğru değildir.
Ancak bu, çocuğun okumayı geliştiremeyeceği anlamına gelmez.
Uygun ve sistematik eğitimle:
Kelime çözümleme,
Okuma doğruluğu,
Akıcılık,
Yazım
gibi beceriler önemli ölçüde geliştirilebilir.
Erken ve doğru destek öğrenme sürecini kolaylaştırabilir.
Dislekside Nasıl Bir Eğitim Yaklaşımı Kullanılır?
Okuma güçlüğü bulunan çocuklarda öğretimin:
Açık,
Sistematik,
Aşamalı,
Öğrencinin performansına göre düzenlenen
bir yapıda olması önemlidir.
Çalışmalarda ihtiyaca göre:
Konuşma sesleri,
Harf-ses ilişkileri,
Kelime çözümleme,
Yazım,
Kelime yapısı,
Okuma akıcılığı,
Kelime bilgisi,
Okuduğunu anlama
ele alınabilir.
Bu yaklaşım yalnızca kelimeleri ezberletmeye dayanmaz.
Amaç çocuğun yazılı dilin nasıl çalıştığını sistematik biçimde öğrenmesini sağlamaktır.
Evde Daha Fazla Kitap Okutmak Yeterli mi?
Çocukla kitap okumak oldukça değerlidir.
Okuma:
Kelime bilgisini,
Genel bilgiyi,
Hikâye yapısını,
Okumaya ilgiyi
destekleyebilir.
Ancak belirgin kelime çözümleme güçlüğü olan bir çocuğa yalnızca:
“Her gün daha çok kitap oku.”
demek yeterli olmayabilir.
Çocuk ihtiyaç duyduğu temel becerileri sistematik şekilde öğrenemiyorsa daha fazla okumaya zorlanmak frustrasyonu artırabilir.
Evde okuma, uygun profesyonel ve eğitimsel desteğin yerine değil yanında düşünülmelidir.
Disleksili Çocuğa Evde Nasıl Destek Olunabilir?
Çocuğu Başkalarıyla Karşılaştırmayın
“Kardeşin senin yaşında çoktan okuyordu.”
gibi karşılaştırmalar öğrenmeyi kolaylaştırmaz.
Sadece Hızına Odaklanmayın
Amaç yalnızca daha hızlı okumak değil, doğru ve anlamlı okuma geliştirmektir.
Birlikte Okuyun
Çocuğa kitap okumaya devam etmek, kendi okuma seviyesi düşük olsa bile yaşına uygun bilgi ve hikâyelere erişmesine yardımcı olabilir.
Güçlü Yönlerini Destekleyin
Çocuğun bütün kimliğinin:
“Okumakta zorlanan çocuk”
haline gelmesine izin vermeyin.
Öğretmenle İletişim Kurun
Evde ve okulda gözlenen güçlüklerin birlikte değerlendirilmesi yararlı olabilir.
Disleksi Şüphesinde Ne Zaman Dil ve Konuşma Terapisi Değerlendirmesi Düşünülebilir?
Özellikle çocuk:
Harf-ses ilişkisini öğrenmekte belirgin zorlanıyorsa,
Sesleri ayırma veya birleştirmede güçlük yaşıyorsa,
Okumayı öğrenmesi beklenenden belirgin şekilde daha uzun sürüyorsa,
Okuması sürekli yavaş ve zorlayıcıysa,
Çok sayıda yazım hatası yapıyorsa,
Daha önce dil ve konuşma gelişiminde güçlük yaşadıysa,
Uygun öğretime rağmen okuma-yazma güçlükleri devam ediyorsa
dil ve konuşma terapisi değerlendirmesi düşünülebilir.
Dil ve konuşma terapisti özellikle okuryazarlığın altında yer alan dil ve fonolojik becerileri değerlendirebilir.
Ancak disleksi şüphesinde kapsamlı değerlendirme gerektiğinde psikoloji, çocuk ve ergen psikiyatrisi, özel eğitim ve okul gibi diğer alanlarla iş birliği gerekebilir.
Cliniq'te Disleksi Nasıl Ele Alınır?
Cliniq'te amaç yalnızca:
“Çocuk kaç kelimeyi yanlış okudu?”
sorusuna cevap vermek değildir.
Başvuru nedenine göre:
Dil gelişimi,
Fonolojik farkındalık,
Harf-ses ilişkileri,
Kelime çözümleme,
Okuma doğruluğu ve akıcılığı,
Yazım becerileri,
Günlük okul performansındaki güçlükler
ele alınabilir.
Aileden çocuğun gelişim ve öğrenme geçmişi hakkında bilgi alınması da sürecin önemli bir parçasıdır.
Her çocukta aynı alanların etkilenmesi beklenmez. Bu nedenle değerlendirme ve destek süreci çocuğun bireysel öğrenme profiline göre planlanmalıdır.
Kapsamlı tanısal değerlendirme veya farklı bir uzmanlık alanı gerektiğinde multidisipliner yaklaşım önemlidir.
Van'da Disleksi İçin Dil ve Konuşma Terapisi Değerlendirmesi
Çocuğunuz:
Okumayı öğrenmekte zorlanıyorsa,
Kelimeleri çok yavaş çözüyorsa,
Okurken sık hata yapıyorsa,
Harf-ses ilişkilerini öğrenmekte güçlük yaşıyorsa,
Yazım hataları belirgin şekilde devam ediyorsa
değerlendirme düşünülebilir.
Cliniq Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde Van / İpekyolu'nda yüz yüze dil ve konuşma terapisi desteği sunulmaktadır.
Çocuğunuzun disleksi olup olmadığından emin olmanız gerekmez. İlk görüşmede gözlemlediğiniz okuma, yazma veya dil güçlüklerini anlatmanız değerlendirmeye başlamak için yeterlidir.
Cliniq
Sağlıklı Yaşam Merkezi
Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G
İpekyolu / Van 65100
Telefon:
0432 502 72 22
WhatsApp:
0501 369 43 26
Çalışma Saatleri:
Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00
Cumartesi: 09:00–18:00
Ücretsiz Ön Görüşme Al
WhatsApp'tan Bilgi Al
Sık Sorulan Sorular
Disleksi kaç yaşında anlaşılır?
Okul öncesi dönemde ileride okuma güçlüğü açısından risk göstergeleri fark edilebilir. Okuma öğretiminin başlamasıyla birlikte kelime okuma, akıcılık ve yazım güçlükleri daha belirgin hale gelir. Çocuğun uzun süre başarısız olmasını beklemek yerine erken risk belirtilerinde değerlendirme ve destek düşünülebilir.
Harfleri ters yazmak disleksi belirtisi midir?
Tek başına değildir. Okumayı ve yazmayı yeni öğrenen çocuklarda bazı harflerin ters yazılması görülebilir. Disleksi değerlendirmesinde kelime çözümleme, okuma doğruluğu ve akıcılığı, yazım ve fonolojik beceriler gibi daha geniş bir profil incelenir.
Disleksi zekâyı etkiler mi?
Hayır. Disleksi zekâ düşüklüğü değildir. Disleksili çocuklar pek çok akademik, sosyal, yaratıcı veya pratik alanda güçlü becerilere sahip olabilir. Güçlük özellikle yazılı dili öğrenme ve kullanmanın belirli alanlarında ortaya çıkar.
Disleksi testi internette yapılabilir mi?
Çevrim içi tarama araçları bazı risk belirtilerini fark etmeye yardımcı olabilir ancak tanı koyamaz. Disleksi değerlendirmesi gelişim ve eğitim öyküsü ile okuma, yazım, dil ve ilgili becerileri kapsayan kapsamlı bir süreçtir.
Disleksi tamamen geçer mi?
Disleksi gelişimsel bir öğrenme güçlüğüdür ve yaşam boyunca bazı etkileri devam edebilir. Bununla birlikte uygun ve sistematik öğretimle okuma, yazım ve akademik beceriler önemli ölçüde geliştirilebilir. Erken destek özellikle önemlidir.
Disleksi için göz egzersizi yapılır mı?
Disleksi temel olarak görme probleminden kaynaklanan bir durum değildir. Gerçek bir görme problemi varsa göz sağlığı açısından değerlendirilmelidir ancak göz egzersizleri veya renkli lensler disleksinin temel tedavisi olarak kabul edilmez.
Disleksi şüphesinde hangi uzmana gidilmeli?
İhtiyaca göre dil ve konuşma terapisti, psikolog, özel eğitim uzmanı ve çocuk ve ergen psikiyatristi gibi farklı profesyoneller değerlendirme sürecinde rol alabilir. En uygun yol çocuğun yaşına, belirtilerine ve ihtiyaç duyulan değerlendirme alanlarına göre belirlenir.
Önerilen Konular
Çocuğum Konuşmuyor: Ne Zaman Dil ve Konuşma Terapistine Başvurmalıyım?
Fonolojik Farkındalık Nedir?
Çocuklarda Dikkat Eksikliği Belirtileri
Disgrafi Nedir?
Çocuğum Okumayı Öğrenmekte Zorlanıyor
Dil ve Konuşma Terapisi Nedir?
Van Dil ve Konuşma Terapisti
Kaynaklar
International Dyslexia Association – Definition of Dyslexia, 2025: Disleksinin kelime okuma ve/veya yazımda doğruluk ve hız güçlükleriyle karakterize özgül öğrenme güçlüğü olarak güncellenen bilimsel tanımı.
International Dyslexia Association – Dyslexia Assessment Guidelines: Gelişimsel öykü, standardize değerlendirmeler ve farklı okuryazarlık becerilerinin birlikte incelendiği kapsamlı değerlendirme yaklaşımı.
NHS – Dyslexia in Children: Çocuklarda okuma, yazma ve yazım belirtileri; değerlendirme, görme ve işitme gibi diğer etkenlerin gözden geçirilmesi ve okul desteğine ilişkin güncel bilgiler.
American Academy of Pediatrics – Learning Disabilities, Dyslexia, and Vision: Disleksinin görsel bir bozukluk olmadığı, tek bir testle tanı konulamayacağı ve değerlendirmede dil, okuma, akademik ve gelişimsel alanların birlikte ele alınması gerektiğine ilişkin klinik yaklaşım.
International Dyslexia Association – Structured Literacy: Disleksi ve ilişkili okuma güçlüklerinde ses yapısı, harf-ses ilişkileri, kelime yapısı, yazım ve anlamayı açık ve sistematik biçimde öğreten yapılandırılmış okuryazarlık yaklaşımı.
International Dyslexia Association – Dyslexia Basics: Harfleri veya kelimeleri ters görmenin disleksiyi açıklayan doğru bir model olmadığı ve değerlendirmede dil ve okuryazarlık becerilerinin esas alınması gerektiğine ilişkin bilgiler.
Cliniq – Disleksi / Özgül Öğrenme Güçlüğü: Cliniq'in disleksi alanındaki mevcut hizmet bilgileri ve multidisipliner değerlendirme yaklaşımı.
Cliniq – Dil ve Konuşma Terapisi: Dil, fonolojik süreçler ve iletişim becerilerinin kişinin başvuru nedenine göre değerlendirilmesine ilişkin güncel Cliniq yaklaşımı.
