Çocuklarda Seçici Yeme Nedir? Bu Durumun Altında Ne Yatıyor?

Çocuğunuz yalnızca birkaç yiyecek mi tüketiyor? Duyusal hassasiyet, çiğneme, sindirim sorunları ve kaygı gibi seçici yemenin altında yatabilecek nedenleri inceleyin.

Çocuklarda seçici yeme, çocuğun bazı yiyecekleri sürekli reddetmesi, sınırlı sayıda besini tercih etmesi veya yeni tat ve dokuları denemekte isteksiz olmasıdır. Özellikle küçük çocukluk döneminde belirli ölçüde yemek seçme oldukça yaygındır ve her zaman bir problem anlamına gelmez.

Ancak çocuğun kabul ettiği yiyecekler giderek azalıyor, büyüme ve beslenmesi etkileniyor, öğünler yoğun stres yaratıyor veya çiğneme ve yutma gibi becerilerde güçlük görülüyorsa durumun altında farklı nedenler bulunabilir.

Bu nedenle önemli soru yalnızca “Çocuğum neden yemek seçiyor?” değil, seçiciliğin çocuğun beslenmesini ve günlük yaşamını ne ölçüde etkilediğidir.

Çocuklarda Seçici Yeme Nedir?

Seçici yeme; çocuğun belirli yiyecekleri:

• Tadı,

• Kokusu,

• Dokusu,

• Rengi,

• Sıcaklığı,

• Görünümü

nedeniyle tercih etmemesi veya yeni yiyecekleri denemekten kaçınması şeklinde görülebilir.

Bazı çocuklar sebze yemeyi reddederken bazıları yalnızca birkaç belirli markayı veya belirli şekilde hazırlanmış yiyecekleri kabul edebilir.

Örneğin çocuk:

• Sadece kuru ve kıtır yiyecekler tüketebilir,

• Soslu yiyeceklerden kaçınabilir,

• Yiyeceklerin birbirine değmesini istemeyebilir,

• Yeni bir yiyeceği tabağında görmekten bile rahatsız olabilir.

Bu davranışların anlamı her çocukta aynı değildir.

Her Yemek Seçen Çocukta Bir Problem Var mıdır?

Hayır.

Özellikle yaklaşık 2–4 yaş döneminde yeni yiyecekleri reddetme ve belirli yiyecekleri tercih etme oldukça yaygındır.

CDC ve American Academy of Pediatrics kaynakları, küçük çocuklarda daha önce yenilen yiyeceklerin reddedilmesi veya yeni yiyeceklere mesafeli yaklaşılmasının gelişimin olağan bir parçası olabileceğini belirtmektedir.

Çocuk:

• Genel olarak büyüyorsa,

• Farklı besin gruplarından bazı yiyecekleri tüketiyorsa,

• Besin çeşitliliği zaman içinde tamamen daralmıyorsa,

• Yemek yemek belirgin korku veya sıkıntı yaratmıyorsa

bir dönem görülen seçicilik tek başına bir yeme bozukluğu anlamına gelmez.

Normal Seçici Yeme ile Yeme Güçlüğü Arasındaki Fark Nedir?

En önemli farklardan biri günlük yaşama etkidir.

Gelişimsel seçicilik yaşayan çocuk zaman zaman yeni yiyecekleri reddedebilir ancak beslenme repertuvarı genellikle tamamen kapanmaz.

Daha belirgin yeme güçlüğünde ise:

• Kabul edilen yiyecek sayısı çok sınırlı olabilir,

• Yiyecek çeşitliliği giderek azalabilir,

• Belirli dokular tamamen reddedilebilir,

• Çocuk yemek sırasında yoğun kaygı yaşayabilir,

• Öğünler sürekli mücadeleye dönüşebilir,

• Büyüme veya besin alımı etkilenebilir.

Pediatrik beslenme bozuklukları yalnızca davranışsal bir sorun olarak görülmemelidir. Güncel yaklaşım; tıbbi, beslenmeyle ilişkili, beslenme becerileri ve psikososyal faktörleri birlikte değerlendirir.

Çocuklarda Seçici Yemenin Altında Ne Yatabilir?

Her seçici yeme aynı nedenden kaynaklanmaz.

Bir çocukta gelişimsel bir dönem ön plandayken başka bir çocukta duyusal özellikler, çiğneme güçlüğü veya gastrointestinal rahatsızlıklar etkili olabilir.

Bu nedenle nedenleri birkaç farklı başlık altında değerlendirmek daha doğrudur.

1. Yeni Yiyeceklere Karşı Doğal Temkinlilik

Küçük çocuklarda yeni yiyeceklerden kaçınma görülebilir.

Bu durum bazen gıda neofobisi olarak adlandırılır.

Çocuk tanıdığı:

• Makarnayı,

• Ekmeği,

• Yoğurdu

rahatlıkla tüketirken daha önce görmediği bir sebzeyi reddedebilir.

Yeni yiyeceğin ilk sunulduğunda reddedilmesi:

“Bu yiyeceği hiçbir zaman yemeyecek.”

anlamına gelmez.

Yeni tat ve dokuların tekrar tekrar baskı oluşturmadan sunulması zaman içinde kabulü kolaylaştırabilir.

2. Duyusal Özellikler

Bazı çocuklar yiyeceğin duyusal özelliklerine diğer çocuklardan daha güçlü tepki verebilir.

Örneğin:

• Muzun yumuşak dokusundan,

• Yoğurdun kıvamından,

• Et kokusundan,

• Domatesin iç yapısından,

• Yemeğin sıcaklığından

rahatsız olabilir.

Bazı çocuklar ise yalnızca:

• Kuru,

• Sert,

• Kıtır

yiyecekleri tercih edebilir.

Bu durumda çocuk çoğu zaman:

“İnat ettiği için”

değil, yiyeceğin duyusal özelliklerini gerçekten zorlayıcı bulduğu için kaçınıyor olabilir.

3. Çiğneme ve Oral-Motor Beceriler

Bazen çocuk bir yiyeceği:

“Sevmediği için” değil, yemesi zor olduğu için reddeder.

Çiğneme ve ağız içi becerilerdeki güçlüklerde çocuk:

• Sert yiyeceklerden kaçınabilir,

• Çok uzun süre çiğneyebilir,

• Lokmayı ağzında tutabilir,

• Bazı dokularda öğürebilir,

• Yemeği ağzından çıkarabilir,

• Daha kolay tüketilebilen yiyeceklere yönelebilir.

Bu durumda yalnızca duyusal hassasiyet düşünmek yeterli değildir.

4. Yutma Güçlüğü

Yemek sırasında:

• Sık öksürme,

• Boğulur gibi olma,

• Yutarken zorlanma,

• Islak veya değişmiş ses,

• Tekrarlayan öğürme

gibi belirtiler varsa yutma becerisinin değerlendirilmesi gerekebilir.

ASHA, pediatrik beslenme güçlüklerinin duyusal özelliklerin yanında oral-motor ve yutmayla ilişkili sorunları da içerebileceğini belirtmektedir.

Bu belirtiler varsa yalnızca “yemek seçiciliği” olarak değerlendirmek doğru olmayabilir.

5. Kabızlık, Reflü veya Diğer Tıbbi Sorunlar

Çocuğun yemekle ilgili davranışının altında fiziksel rahatsızlık bulunabilir.

Örneğin:

• Kabızlık,

• Reflü,

• Karın ağrısı,

• Gıda alerjileri,

• Gastrointestinal rahatsızlıklar

yemek yemeyi çocuk için rahatsız edici hale getirebilir.

Çocuk:

yemek → ağrı veya rahatsızlık

ilişkisini öğrendikçe yemek miktarını azaltabilir veya belirli yiyeceklerden kaçınabilir.

Bu nedenle özellikle yeni başlayan veya belirgin şekilde kötüleşen yeme sorunlarında tıbbi nedenlerin gözden geçirilmesi önemlidir.

6. Geçmişte Yaşanan Zorlayıcı Yeme Deneyimleri

Çocuk daha önce:

• Yiyecekle boğulmuş,

• Şiddetli şekilde öğürmüş,

• Yemek sonrası ağrı yaşamış,

• Kusmuş

olabilir.

Bu deneyimin ardından benzer yiyeceklerden kaçınabilir.

Bazı çocuklarda:

“Bu yiyeceği yersem yine kötü bir şey olacak.”

beklentisi gelişebilir.

Bu durumda korkunun altında yalnızca tat veya doku tercihi bulunmayabilir.

7. Yemek Sırasında Oluşan Baskı

Aileler doğal olarak çocuklarının yeterince yemesini ister.

Ancak:

• “Bir lokma daha.”

• “Bunu bitirirsen tatlı vereceğim.”

• “Bak kardeşin yiyor.”

• “Yemezsen masadan kalkamazsın.”

gibi sürekli baskılar bazı çocuklarda yemekle ilgili stresi artırabilir.

Zaman içinde çocuk yalnızca yiyeceğe değil, yemek saatinin kendisine karşı direnç geliştirebilir.

Duyusal Hassasiyet Varsa Çocuk Ergoterapiye Gitmeli mi?

Her zaman değil.

Bir çocuğun birkaç yiyeceğin dokusunu sevmemesi tek başına ergoterapi gerektirmez.

Ancak doku, koku, sıcaklık veya yiyeceğe dokunmayla ilgili tepkiler:

• Besin çeşitliliğini ciddi şekilde sınırlıyorsa,

• Aile öğünlerine katılımı engelliyorsa,

• Benzer duyusal güçlükler günlük yaşamın başka alanlarında da görülüyorsa

ergoterapi değerlendirmesi düşünülebilir.

Burada amaç çocuğun bütün yiyecekleri yemesini sağlamak değil, duyusal özelliklerin günlük yaşama ve beslenmeye etkisini anlamaktır.

Çocuğu Zorla Yedirmek Doğru mu?

Genellikle hayır.

Çocuğu zorlamak, tehdit etmek veya yemek üzerinden mücadele oluşturmak yeni yiyeceklerle olumlu ilişki geliştirmesini kolaylaştırmaz.

Daha yararlı yaklaşım:

• Düzenli öğün ortamı oluşturmak,

• Yeni yiyecekleri baskı olmadan sunmak,

• Çocuğun açlık ve tokluk sinyallerine alan tanımak,

• Yiyecekleri tekrar sunabilmek

olabilir.

AAP, ebeveynlerin neyin sunulacağını yapılandırmasını, çocuğun ise sunulanlardan ne kadar yiyeceği konusunda belirli bir özerkliğe sahip olmasını destekleyen sakin bir yaklaşımı önermektedir.

Çocuğum Yeni Yiyeceği Bir Kez Reddetti. Tekrar Vermeli miyim?

Evet, genellikle tekrar sunmak yararlı olabilir.

Bir çocuğun yeni bir yiyeceği ilk görüşte kabul etmemesi oldukça normaldir.

CDC, küçük çocukların yeni bir yiyeceği kabul etmeden önce birçok kez karşılaşmaya ihtiyaç duyabileceğini belirtmektedir.

Ancak tekrar sunmak:

zorla yedirmek

anlamına gelmez.

Çocuk başlangıçta yalnızca:

• Yiyeceği görmeye,

• Masada bulunmasına,

• Dokunmaya,

• Koklamaya

tolerans gösterebilir.

Yeme davranışı aşamalı gelişebilir.

Çocuğum Sadece Aynı Marka Yiyeceği Yiyor. Neden?

Bazı çocuklar yiyeceği yalnızca genel adıyla değil;

• Ambalajı,

• Şekli,

• Rengi,

• Dokusu,

• Hazırlama biçimi

ile birlikte tanır.

Örneğin çocuk bir markanın krakerini yerken farklı şekilli başka bir krakeri reddedebilir.

Bu durum özellikle duyusal özelliklere veya yüksek öngörülebilirlik ihtiyacına sahip çocuklarda görülebilir.

Ancak tek başına belirli marka tercihi herhangi bir tanı anlamına gelmez.

Yemeklerin Birbirine Değmesini İstememek Normal mi?

Küçük çocuklarda bu davranış görülebilir.

CDC, yalnızca birkaç yiyeceği tercih etmek veya yiyeceklerin tabakta birbirine değmesini istememek gibi davranışların küçük çocuklarda görülebileceğini ve çoğu çocukta zamanla azalabileceğini belirtmektedir.

Ancak bu durum çocuğun beslenmesini ciddi şekilde sınırlandırıyorsa daha geniş değerlendirme gerekebilir.

Seçici Yeme Otizm Belirtisi midir?

Tek başına hayır.

Otizmli bazı çocuklarda:

• Duyusal farklılıklar,

• Rutin ihtiyacı,

• Belirli yiyeceklere yoğun bağlılık

nedeniyle seçici yeme görülebilir.

Ancak seçici yemek:

“Çocuk otizmli.”

anlamına gelmez.

Otizm değerlendirmesi sosyal iletişim ve davranış örüntülerini içeren çok daha geniş bir gelişimsel değerlendirmeye dayanır.

Seçici Yeme DEHB ile İlişkili Olabilir mi?

Bazı DEHB'li çocuklarda yemek davranışı:

• Dikkat,

• Dürtüsellik,

• Günlük rutin,

• İştah,

• Duyusal özellikler

gibi birçok faktörden etkilenebilir.

Ancak yemek seçiciliği DEHB için tanısal bir belirti değildir.

Çocuğun yalnızca seçici yemek yemesi DEHB olduğu anlamına gelmez.

Seçici Yeme ile ARFID Aynı Şey midir?

Hayır.

ARFID, yani Kaçıngan/Kısıtlı Yiyecek Alımı Bozukluğu, sıradan çocukluk dönemi yemek seçiciliğinden daha ciddi bir tablodur.

ARFID'de yiyecek alımı;

• Beslenme yetersizliği,

• Büyüme veya kilo sorunları,

• Besin desteklerine bağımlılık,

• Günlük ve sosyal yaşamda belirgin etkilenme

gibi sonuçlara yol açabilir.

Yiyecek kısıtlamasının nedeni bazı kişilerde duyusal özellikler, bazı kişilerde yemeğe düşük ilgi veya boğulma/kusma gibi sonuçlardan korkma olabilir.

ARFID, yalnızca:

“Çok seçici çocuk”

anlamına gelmez.

Pediatrik Beslenme Bozukluğu Nedir?

Pediatrik beslenme bozukluğu, yaşa uygun olmayan oral besin alımının;

• Tıbbi,

• Beslenmeyle ilişkili,

• Beslenme becerileri,

• Psikososyal

alanlardan en az biriyle ilişkili işlevsel güçlük oluşturduğu durumları açıklamak için kullanılan bir kavramdır.

Bu yaklaşım önemlidir çünkü çocuğun yemek yememesini yalnızca:

“davranış problemi”

olarak açıklamaz.

Sorunun altında farklı alanların bulunabileceğini kabul eder.

Çocuğumun Seçici Yemesi Ne Zaman Endişe Verici Olabilir?

Aşağıdakilerden biri veya birkaçı varsa daha ayrıntılı değerlendirme düşünülebilir:

• Kabul ettiği yiyeceklerin sayısı giderek azalıyorsa,

• Beslenmesi birkaç yiyecekle ciddi şekilde sınırlıysa,

• Büyüme veya kilo alımıyla ilgili kaygı varsa,

• Belirli besin gruplarını tamamen dışlıyorsa,

• Vitamin veya mineral eksikliği şüphesi varsa,

• Yemek yerken sık öksürme veya boğulma oluyorsa,

• Çiğnemekte belirgin zorlanıyorsa,

• Yeni dokulara geçemiyorsa,

• Öğünler sürekli yoğun stres yaratıyorsa,

• Çocuk yiyeceklerden belirgin şekilde korkuyorsa,

• Okul, seyahat veya sosyal etkinlikler yemek nedeniyle ciddi şekilde kısıtlanıyorsa.

Bu belirtilerden biri bile tek başına belirli bir tanı koydurmaz.

Ama daha ayrıntılı değerlendirmeye ihtiyaç olup olmadığını belirlemek için önemlidir.

Büyümesi Normalse Seçici Yeme Problem Değil midir?

Her zaman böyle değildir.

Çocuğun büyümesinin normal olması olumlu bir bulgudur ancak tek değerlendirme ölçütü değildir.

Çocuk yeterli enerji alıyor olsa bile:

• Besin çeşitliliği çok sınırlı olabilir,

• Bazı vitamin ve mineralleri yetersiz alabilir,

• Yemek sırasında yoğun stres yaşayabilir,

• Sosyal yaşamı etkilenebilir.

Bu nedenle değerlendirme yalnızca kiloya odaklanmamalıdır.

Çocuğun Ne Kadar Yediğine mi, Bir Haftada Ne Yediğine mi Bakmalıyız?

Tek bir öğüne veya tek bir güne bakmak aileyi gereksiz yere endişelendirebilir.

Küçük çocukların iştahı günden güne değişebilir.

NHS, çocuğun beslenmesini değerlendirirken yalnızca bir gün yerine daha geniş bir zaman dilimindeki beslenme örüntüsüne bakmanın daha yararlı olabileceğini belirtmektedir.

Ancak uzun süreli ciddi kısıtlılık varsa bu yaklaşım profesyonel değerlendirmenin yerine geçmez.

Evde Seçici Yemeye Nasıl Yaklaşılabilir?

Düzenli Öğün ve Ara Öğün Rutini Oluşturun

Çocuğun bütün gün küçük miktarlarda atıştırması ana öğünlerde açlık hissini azaltabilir.

Öngörülebilir öğün saatleri yemek düzenini destekleyebilir.

Yeni Yiyeceğin Yanına Tanıdığı Bir Yiyecek Ekleyin

Her öğünü tamamen yabancı yiyeceklerle oluşturmak çocuk için zorlayıcı olabilir.

Yeni yiyeceğin yanında çocuğun rahatlıkla tükettiği bir yiyeceğin bulunması daha güvenli bir öğün ortamı oluşturabilir.

Küçük Porsiyonlarla Başlayın

Yeni yiyecek tabağın büyük bölümünü kaplamak zorunda değildir.

Çok küçük miktarda bulunması bile başlangıç için yeterli olabilir.

Çocuğu Yemeğin Hazırlanmasına Dahil Edin

Çocuk:

• Marketten sebze seçebilir,

• Meyveyi yıkayabilir,

• Sofrayı hazırlayabilir,

• Yemeği karıştırabilir.

Ama yemeği hazırlamaya katılmış olması onu yemek zorunda olduğu anlamına gelmez.

Ailece Aynı Masada Yemeye Çalışın

Çocukların yetişkinlerin yeme davranışını görmesi yeni yiyecekleri tanımasına yardımcı olabilir.

Model olmak:

“Bak ben yiyorum, sen de yemek zorundasın.”

demek değildir.

Ama yeni yiyeceğin normal ve güvenli olduğunu görmesini sağlayabilir.

Yemek Yerken Tablet veya Telefon Kullanılmalı mı?

Amaç mümkün olduğunca çocuğun:

• Açlık,

• Tokluk,

• Tat,

• Doku

gibi yeme deneyimini fark edebildiği bir ortam oluşturmaktır.

Sürekli ekranla dikkat dağıtarak yemek yedirme zaman içinde çocuğun kendi yeme sinyallerini takip etmesini zorlaştırabilir.

Ancak yemek davranışı ciddi derecede zor olan bir çocukta ekranı aniden kaldırıp öğünü çatışmaya çevirmek yerine aileye özel bir plan gerekebilir.

Sevdiği Yemeği Ödül Olarak Kullanmak Doğru mu?

Örneğin:

“Brokolini yersen çikolata vereceğim.”

yaklaşımı kısa vadede işe yarıyor gibi görünebilir.

Ancak çocuk bu durumda brokolinin:

“katlanılması gereken kötü yiyecek”

ve çikolatanın:

“ödül olan değerli yiyecek”

olduğu mesajını alabilir.

AAP, yemek üzerinden baskı ve ödül sistemleri yerine daha sakin ve tutarlı öğün ortamını desteklemektedir.

Çocuğa Ayrı Yemek Hazırlamak Doğru mu?

Her reddetmede hemen ikinci ve üçüncü ayrı öğünün hazırlanması çocuğun yalnızca tanıdığı yiyecekleri istemesini sürdürebilir.

Ancak diğer uçta:

“Ne yaptıysam onu yiyecek, başka hiçbir şey vermem.”

yaklaşımı da uygun olmayabilir.

Daha dengeli bir yöntem:

• Ailenin ortak öğününü sunmak,

• Öğünde çocuğun güvenle tüketebildiği en az bir yiyeceğe de yer vermek,

• Yeni yiyecekleri baskı oluşturmadan sunmaya devam etmek

olabilir.

Seçici Yeme İçin Hangi Uzman Değerlendirmesi Gerekebilir?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Sorunun hangi alanda olduğuna göre farklı uzmanlıklar gerekebilir.

Diyetisyen

Özellikle:

• Besin çeşitliliği,

• Enerji ve protein alımı,

• Vitamin ve mineral yeterliliği,

• Büyüme ve gelişme,

• Öğün düzeni

açısından değerlendirme yapabilir.

Ergoterapist

Yiyeceğin:

• Dokusu,

• Kokusu,

• Sıcaklığı,

• Görünümü

gibi duyusal özellikleri belirgin güçlük oluşturuyor ve günlük yaşama katılımı etkiliyorsa ergoterapi değerlendirmesi düşünülebilir.

Dil ve Konuşma Terapisti / Beslenme-Yutma Alanında Yetkin Uzman

Çocuğun:

• Çiğneme,

• Ağız içi kontrol,

• Besini yönetme,

• Yutma

becerilerinde güçlük varsa uygun değerlendirme gerekebilir.

Hekim

Büyüme sorunu, ağrı, reflü, kabızlık, alerji, yutma güçlüğü veya başka bir sağlık problemi şüphesi varsa tıbbi değerlendirme önemlidir.

Ruh Sağlığı Uzmanı

Yemekle ilişkili yoğun:

• Korku,

• Kaygı,

• Kaçınma

bulunuyorsa veya ARFID gibi bir durumdan şüpheleniliyorsa uygun ruh sağlığı değerlendirmesi gerekebilir.

Her Seçici Yiyen Çocuk Yeme Terapisine Gitmeli mi?

Hayır.

Küçük çocuklarda seçici yeme oldukça yaygındır.

Öncelikle şu sorular sorulmalıdır:

• Çocuk yeterli büyüyor mu?

• Besin çeşitliliği ne kadar sınırlı?

• Çiğneme veya yutma problemi var mı?

• Belirgin duyusal özellikler var mı?

• Yemek çocukta yoğun korku yaratıyor mu?

• Günlük ve sosyal yaşam ne kadar etkileniyor?

Amaç her seçici yiyen çocuğu terapiye yönlendirmek değil, hangi çocuğun gerçekten değerlendirmeye ihtiyaç duyduğunu belirlemektir.

Cliniq'te Çocuklarda Seçici Yeme Nasıl Ele Alınır?

Cliniq'te seçici yeme yalnızca:

“Çocuk ne yemiyor?”

sorusuyla değerlendirilmez.

Başvuru nedenine göre:

• Besin çeşitliliği,

• Büyüme ve gelişme,

• Öğün düzeni,

• Yiyeceğin duyusal özelliklerine verilen tepkiler,

• Çiğneme ve oral beceriler,

• Günlük yaşam ve aile öğünleri

ele alınabilir.

Çocuğun temel ihtiyacı beslenme içeriği ve büyüme-gelişimle ilişkiliyse diyetisyen, duyusal özellikler günlük beslenmeyi belirgin etkiliyorsa ergoterapi, çiğneme veya yutmayla ilgili güçlükler varsa uygun dil-konuşma/yutma ve tıbbi değerlendirmeler düşünülebilir.

Amaç çocuğu mümkün olduğunca fazla terapiye yönlendirmek değil, seçici yemenin hangi boyutunun asıl güçlüğü oluşturduğunu anlamaktır.

Van'da Çocuklarda Seçici Yeme İçin Değerlendirme

Çocuğunuz:

• Çok az sayıda yiyecek tüketiyorsa,

• Yeni yiyecekleri sürekli reddediyorsa,

• Doku veya kokulara yoğun tepki veriyorsa,

• Besin çeşitliliği giderek azalıyorsa,

• Yemek saatleri aile için sürekli stres oluşturuyorsa

bir değerlendirme düşünülebilir.

Cliniq Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde Van / İpekyolu'nda çocuk beslenmesi için diyetisyen ve günlük yaşamı etkileyen duyusal yeme güçlükleri için ergoterapi değerlendirmesi sunulmaktadır.

Gerekli durumlarda çiğneme, yutma veya tıbbi konular için ilgili değerlendirmelere yönlendirme yapılması önemlidir.

Cliniq

Sağlıklı Yaşam Merkezi

Hafiziye, İki Nisan Blv. No:78G

İpekyolu / Van 65100

Telefon:

0432 502 72 22

WhatsApp:

0501 369 43 26

Çalışma Saatleri:

Pazartesi–Cuma: 09:00–20:00

Cumartesi: 09:00–18:00

Ücretsiz Ön Görüşme Al

WhatsApp'tan Bilgi Al

Sık Sorulan Sorular

2 yaşındaki çocuğun yemek seçmesi normal mi?

Evet, 2 yaş civarında yeni yiyeceklere karşı temkinli davranma ve daha önce yenilen bazı yiyecekleri reddetme oldukça yaygındır. Ancak beslenme çok az sayıda yiyecekle sınırlıysa, büyüme etkileniyorsa veya çiğneme-yutma gibi becerilerde güçlük varsa değerlendirme düşünülebilir.

Çocuğum sadece makarna, ekmek ve yoğurt yiyor. Ne yapmalıyım?

Öncelikle çocuğun genel büyümesi, besin çeşitliliği ve yeme becerileri değerlendirilmelidir. Sürekli zorlamak yerine tanıdığı yiyeceklerin yanında yeni yiyecekler küçük miktarlarda sunulabilir. Ancak diyet uzun süre birkaç yiyecekle sınırlı kalıyorsa diyetisyen ve ihtiyaca göre diğer uzmanlık alanlarının değerlendirmesi yararlı olabilir.

Çocuğum yeni yemek görünce öğürüyor. Bu normal mi?

Yeni dokulara karşı zaman zaman öğürme görülebilir ancak bu durum sık tekrarlanıyor, belirli dokuların tüketilmesini tamamen engelliyor veya çiğneme ve yutma sırasında öksürme gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa profesyonel değerlendirme gerekir.

Duyusal hassasiyet yemek seçiciliğine neden olabilir mi?

Evet. Bazı çocuklar koku, doku, sıcaklık, tat veya yiyeceğin görünümüne karşı belirgin hassasiyet gösterebilir. Ancak her seçici yeme duyusal hassasiyetten kaynaklanmaz. Tıbbi, beslenmeyle ilişkili, oral-motor ve psikososyal etkenler de değerlendirilmelidir.

Seçici yiyen çocuğu zorlamak doğru mu?

Genellikle hayır. Sürekli baskı ve zorlamanın öğünlerdeki stresi artırması mümkündür. Daha sakin bir ortamda düzenli öğünler oluşturmak, yeni yiyecekleri tekrar sunmak ve çocuğun açlık-tokluk sinyallerine alan tanımak daha uygun bir yaklaşım olabilir.

Seçici yeme ile ARFID arasındaki fark nedir?

Sıradan seçici yeme çocuklukta yaygındır. ARFID'de ise yiyecek kısıtlaması çok daha belirgindir ve büyüme, beslenme yeterliliği veya sosyal yaşam üzerinde önemli sonuçlara yol açabilir. ARFID yalnızca “çok yemek seçmek” anlamına gelmez ve profesyonel değerlendirme gerektirir.

Çocuğumun seçici yemesi için diyetisyen mi ergoterapist mi?

Bu, seçiciliğin altında yatan güçlüğe bağlıdır. Besin çeşitliliği ve büyüme açısından diyetisyen; doku, koku ve diğer duyusal özellikler günlük yaşamı belirgin etkiliyorsa ergoterapist; çiğneme veya yutma problemi varsa uygun beslenme-yutma ve tıbbi değerlendirme düşünülebilir.

Önerilen Konular

• Çocuğum Yemek Yemiyor: Ne Zaman Endişelenmeliyim?

• Duyu Bütünleme Bozukluğu Nedir?

• Çocuklarda Duyusal Hassasiyet Nedir?

• Otizmde Beslenme: Seçici Yeme ve Duyusal Hassasiyetler

• Otizm Nedir? Otizm Spektrumunu Anlamak

• Ergoterapi Nedir?

• Çocuklarda Sağlıklı Beslenme Nasıl Olmalı?

• Van Ergoterapist

• Van Diyetisyen

Kaynaklar

• CDC – Picky Eaters and What to Do, 14 Nisan 2026: Küçük çocuklarda seçici yemenin yaygın olması, bazı yiyeceklerin birçok kez sunulmasının gerekebilmesi ve erken çocuklukta görülen bazı seçicilik davranışları.

• American Academy of Pediatrics / HealthyChildren – How Do I Help My Picky Eater Try More Healthy Foods?: Özellikle 2–4 yaşta seçici yemenin yaygınlığı, düzenli öğünler, aileyle birlikte yemek, yeni yiyeceklerin tekrar sunulması ve baskıdan kaçınma yaklaşımı.

• NHS – Fussy Eaters: Küçük çocuklarda yiyecek reddinin yaygınlığı, tek bir öğün yerine genel beslenme örüntüsünü değerlendirme ve yeni yiyecekleri tekrar sunma yaklaşımı.

• ASHA – Pediatric Feeding and Swallowing: Pediatrik beslenme güçlüklerinde duyusal, oral-motor, yutma, tıbbi ve psikososyal faktörlerin değerlendirilmesi; ARFID ile pediatrik beslenme bozukluğu arasındaki ayrım.

• Goday ve ark. – Pediatric Feeding Disorder: Consensus Definition and Conceptual Framework: Pediatrik beslenme bozukluğunun tıbbi, beslenme, beslenme becerileri ve psikososyal alanları birlikte ele alan güncel çerçevesi.

• NIMH – Eating Disorders: About More Than Food: ARFID'de yiyecek miktarı veya çeşidindeki ciddi kısıtlamanın büyüme, beslenme ve günlük yaşam üzerindeki etkileri.

• Cliniq – Van Diyetisyen: Çocuk beslenmesinde büyüme-gelişim, besin çeşitliliği, öğün düzeni ve yemekle ilişkinin birlikte değerlendirilmesi.

• Cliniq – Van Ergoterapist: Duyusal özelliklerin yemek seçiciliği ve günlük yaşama katılım üzerindeki etkisinin bireysel değerlendirilmesi.